کاروان 12132 سلیمانی (شمس سیر خوی)


امام صادق (عليه‌ السلام):

وإذا أرَدتَ الحَجَّ فَجَرِّدْ قَلْبَكَ لِلّهِ مِنْ قَبلِ عَزمِكَ مِنْ کُلِّ شاغِلٍ، وحِجابِ کُلَّ حاجِبٍ ... .
 

چون خواستی حج گزاری، پیش از آن که آهنگ رفتن کنی، دلت را از هر دلبستگی و مشغله‌ای و از هر حجابی، برای خدای خالی کن...

کافی، ج 6، ص 7
باید از فرصت حج برای تمام زندگی بهره گرفت  



آیت الله العظمی مکارم شیرازی در ديدار سرپرست حجاج ايراني گفت: حج، فرصتی برای تمام زندگی انسان محسوب می شود و باید در همین راستا برنامه ریزی کنیم. ...


به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حج ، آیت الله العظمی مکارم شیرازی در دیدار حجت الاسلام و المسلمین قاضی عسکر سرپرست حجاج ايراني گفت: اگر حج فصلی از سال است و زندگی است، ولی فرصتی برای تمام زندگی انسان محسوب می شود و باید در همین راستا برنامه ریزی کنیم. روحانیون حج نیز با این دیدگاه زائرین را هدایت کنند.

ایشان حساسیت کار روحانیون کاروان ها را مدنظر قرار داده و گفتند: لازم است کتاب های جامعی برای استفاده روحانیون کاروان های حج تدوین و منتشر شود.

آیت الله العظمی مکارم شیرازی با اشاره به تفرقه افکنی دشمنان گفتند: لازم است همه مسلمانان را به وحدت دعوت کنیم و خطر دشمنان اسلام از جمله اسرائیل را گوشزد کنیم.

ایشان همچنین انتخاب حجت الاسلام والمسلمین قاضی عسگر را شایسته و ارزشمند توصیف کردند و برای وی و مدیریت جدید بعثه مقام معظم رهبری آرزوی موفقیت نمودند.

در ابتدای این دیدار نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی گزارشی از وضعیت پذیرش،گزینش و آموزش روحانیون ارائه نمود.

همچنین گزارش سفر به کشورهای الجزایر و اندونزی جهت شرکت در اجلاس حج از دیگر بخش های گزارش حجت الاسلام و المسلین قاضی عسگر بود


خدمت به زائران ضيوف الرحمن سنت پیشوايان ديني است  



نماينده ولي فقيه و سرپرست حجاج ايراني گفت: كسي كه ميهمان خداوند است و نزد حق تعالي داراي چنين مقام و منزلتي است شايسته تكريم و احترام زياد است و براي خادمين ضيوف الرحمن افتخار است كه خدمتگذار آنها باشند. ...


به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حج وابسته به بعثه مقام معظم رهبری ، نماينده ولي فقيه و سرپرست حجاج ايراني در آستانه اعزام زائران ايراني به بيت الله الحرام در مراسم تواصي به حق گفت: يكي از ويژگي هاي زائران بيت الله الحرام ،" ضيوف الرحمن" بودن آنها است .اينان دعوت شدگان خداوند تبارك و تعالي هستند و به حدي در نزد باري تعالي داراي مقام منزلت هستند كه امام سجاد (ع) افتخار مي كردند در خدمت آنان باشند.

وي در ادامه افزود :كسي كه ميهمان خداوند است و نزد حق تعالي داراي چنين مقام و منزلتي است شايسته تكريم و احترام زياد است و براي خادمين ضيوف الرحمن افتخار است كه خدمتگذار آنها باشند.

حجت الاسلام والمسلمين سيد علي قاضي عسكر بر اهتمام زائران ايراني به معرفي چهره اي در خور و شايسته از اهل بيت (ع) و تشيع  تاكيد كرد و افزود :  افتخار زائران ايراني بيت الله الحرام اين است كه پيرو مكتب اهل بيت (ع) هستند و بايد در رعايت آداب و اخلاق اسلامي پيشرو باشند.

وي در ادامه افزود : زائران ايراني بيت الله الحرام سفيران انقلاب اسلامي هستند كه حضور خانواده هاي معزز شهيدان ، جانبازان ، ايثارگران و آزادگان در جمع زائران بيت الله الحرام حساسيت ويژه اي را در امر خدمتگذاري به زائران  طلب مي كند و بايد به عنوان يك وظيفه شرعي به آن نگريسته شود .

سرپرست حجاج ايراني  مهم ترين وظيفه كارگزاران حج را خدمت به زائران دانست و افزود : نيروهايي كه به حج اعزام مي شوند بايد توجه داشته باشند كه براي خدمت گذاري زائران به حج مشرف مي شوند و نبايد وظايف خود را فراموش كنند نبايد به كار هاي فردي بپردازد. 

وي درباره اهميت خدمت گذاري به زائران بيت الله الحرام به روايتي مشهور از امام معصوم استناد كرد و گفت : شخصي به نزد امام معصوم(ع) آمد و گفت : يا ابن رسول الله من و همراهانم  به مسجد الحرام رفتيم و آنها مرا در كنار اسباب و اثاثيه جهت مراقبت گذاشته و براي انجام طواف رفتند ...امام(ع) خطاب به آن شخص فرمود: كه اجر شما از آنها بيشتر است ."

وي در ادامه تصريح كرد : كارگزاران حج بايدبه دنبال كسب رضايت زائران بيت الله الحرام باشند . اگر روزي نتوانستند به مسجد الحرام هم بروند خداوند در قبال خدمت آنها  پاداش بيشتري عنايت خواهد فرمود .

حجت الاسلام والمسلمين سيد علي قاضي عسكر گفت : خادم ضيوف الرحمن وقتي خود را خدمتگزار واقعي زائران مي داند بايد عملا به آن بپردازد و كج خلقي ، بد اخلاقي و تند خويي از جمله رذايل اخلاقي هستند كه كه خدمتگزاران حج بايد از آنها به دور باشند  چنانكه در روايات  نيز بر آمده است : كساني كه مي خواهند به خانه خدا مشرف شوند بايد صبور و خوش خلق، باشند زيرا زائرين داراي سليقه هاي مختلفي هستند و در برخورد با آنها بايد صبوري پيشه كرد .

قاضي عسكر توجه به سيره ائمه (ع) در حج را مهم دانست و در اين مورد به روايتي از اميرالمومنين علي (ع) استناد كرد كه مي فرمايند:  من هيچ چيزي را از شما نخواسته ام و شما را ترغيب به هيچ كاري نكردم مگر اين كه خود قبل از  همه به آن عمل كرده باشم."

وي در اين باره افزود : بايد رفتار اسلامي را از امام علي (ع) بياموزيم  تا اخلاق اسلامي در رفتار همه كارگزاران حج تجلي كند.
 وي حسن خلق و برخورد مناسب را يكي از ويژگي هاي خادمين ضيوف الرحمن بر شمرد و افزود : سيره پيامبر(ص) پيش دستي كردن در سلام به ديگران است . ايشان حتي به كودكان نيز سلام مي كردند و بايد در رفتار و برخورد با ديگران به پيامبر(ص) تاسي جوييم .

نماينده ولي فقيه و سرپرست حجاج ايراني ارتباط برقرار كردن زائران ايراني با زائران ساير كشور ها را يكي از مسائل مهم در حج دانست و افزود :يكي از مشكلات زائران ايراني"ناآشنايي آنان به زبان عربي است " . پس اگر زائران ايراني با كلام و صحبت كردن نمي توانند با زائران ديگر نقاط جهان ارتباط برقرار كنند لااقل مي توانند با روي خوش و لبخند با آنان برخورد كنند. با برخورد هاي خوب و مناسب مي توان به طرفداران و مشتاقان اهل بيت(ع) افزود .

وي گفت : توجه به نماز اول وقت ، دعا ، ذكر و مراقبت از نفس بسيار مهم است . مبادا در كنارخانه خدا ، بارگاه نوراني پيامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) لب به غيبت بگشاييم  . بايد از لحاظ ذهني و روحي خود را برا ي پاك شدن و پاك ماندن آماده كنيم .

حجت الاسلام والمسلمين سيد علي قاضي عسكر خدمت به زائران بيت الله الحرم  را پرهيز از هرگونه گرايش و يا تفكر سياسي خاص دانست و افزود: خدمتگزاراني كه از سوي بعثه مقام معظم رهبري و سازمان حج و زيارت مشرف مي شوند يابد براي همه احترام قائل باشند و نسبت به نظام و دولت و جامعه اي كه در آن زندگي مي كنيم حساس بوده و نبايد به طرح مباحث اختلاف زا پرداخته شود .

وي به مساله "نقل ترددي" اشاره كرد و افزود : "نقل ترددي" مساله مهمي است كه اگر درست اجرا شود بسياري از مشكلات زائران حل مي شود. بايد مراقبت كرد تا امور به نحو بسيار مطلوبي به انجام رسد.

سرپرست حجاج ايراني ابراز اميدواري كرد كه شعار "همت مضاعف و كار مضاعف" به صورت عملي در حج امسال تجلي يابد.

وي در پايان گفت :نه تنها زائران ايراني بايد درتقويت وحدت و انسجام امت اسلامي بكوشند بلكه كارگزاران حج جمهوري اسلامي ايران نيزبايد  به اين مساله  بيش از همه اهتمام ورزند.

مراسم تواصي به حق دوشنبه هاي هر هفته  بين نماز ظهر و عصر در نمازخانه سازمان حج و زيارت برگزار مي شود


حجاج با رعايت اخلاق ديني، مبلغي براي مکتب اهل بيت(ع) باشند  



آيت الله العظمي صافي گلپايگاني در ديدار سرپرست حجاج ايراني گفت:حجاج با رعايت اخلاق ديني، مبلغي براي مکتب اهل بيت(ع) باشند. ...


به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حج ، اين مرجع تقليد با تقدير و تشکر از اقدامات خوب حجت الاسلام و المسلمين قاضي عسکر در ماه‌هاي اول مسئوليت خويش گفت: اين توفيقات بزرگ که براي شما پيش آمده است افتخاري براي نظام و شيعيان و اين نويد و بشارتي مهم براي توفيقات و خدمات بيشتر به زائران و حجاج عزيز است.

وي توفيق خدمت به حجاج را افتخاري بزرگ دانست و افزود: يکي از الطاف و عنايات غيبي خداوند متعال خدمت به حجاج است که به بعضي از بندگان خود اين توفيق را مي‌دهد و بايد خدمتگزاران به حجاج قدر آن را بدانند.

اين مرجع تقليد با اشاره به اينکه کنگره‌ جهاني و عظيم حج فرصت بسيار بزرگي براي معرفي معارف اهل بيت عليهم السلام به جهان اسلام است، اظهار كرد: حج به جهان اسلام تعلق دارد و شما هم با ارتباط قوي و با تدبير و اخلاق اسلامي مي‌توانيد با تمام مسلمانان جهان ارتباط برقرار کنيد و شيعه را به جهان اسلام بيش از پيش معرفي كنيد.

وي با تأکيد جدي بر حضور هميشگي شيعيان در حرمين شريفين و در مراسم حج بيان كرد: با علما و دانشمندان جهان اسلام ارتباط داشته باشيد و معارف بلند و نوراني اهل بيت عليهم السلام را به جهانيان منتقل کنيد و اگر شبهات و اشکالاتي در زمينه مذهب دارند، پاسخگوي آنها باشيد.

صافي با تأکيد بر ضرورت حفظ حجاب و شئونات اسلامي و پوشيدن چادر براي بانوان ايراني که به حرمين شريفين مشرف مي‌شوند،‌ افزود: بايد بانوان ما به گونه‌اي رفتار كنند که موجب عزت بيشتر و اعتبار و سرافرازي شيعه و مملکت ما باشد.

وي با تأکيد بر رعايت اخلاق و ادب اسلامي آن را بهترين وسيله‌ براي نزديک شدن قلب‌ها و احترام ملت‌ها و توجه به ايران اسلامي دانست.

صافي گلپايگاني در پايان براي موفقيت سرپرست حجاج ايراني و مسئولين حج دعا كرد و از همه‌ي حجاج خواست که براي رفع مشکلات مسلمانان و تعجيل در فرج حضرت بقية الله الاعظم ارواح العالمين له الفدا دعا کنند.

در ابتداي اين ديدار سرپرست حجاج ايراني، گزارشي از برنامه‌هاي حج امسال و طرح‌هاي مهمي که در ارتباط با مناسک حج انجام شده است به محضر وي ارائه كرد

+
گزارش/خرید سوغاتیهای گرانقیمت و غیرمعنوی حذف شود  



سالهاست سنت حسنه بدرقه و بازدید از زائران خانه خدا در فرهنگ ایرانی و اسلامی نهادینه شده است، فرهنگی نیکو که اکنون دستخوش تغییرات شده و برای برخی از حجاج خرید سوغات گرانقیمت و کرایه سالن غذاخوری مجلل از پرداختن به آداب و مناسک معنوی حج مهمتر است. ...


به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حج به نقل از مهر، بدرقه حاجی، خرید و سوغاتی در مکه و مدینه و همچنین سفره ولیمه حاجی سالهاست به عنوان یک سنت در شهرها و روستاهای کشور انجام می شود و به نوعی می توان گفت قسمتی از سفر حج هر حاجی ایرانی است. متاسفانه این سنت پسندیده همانند بسیاری از سنتهای ناب ایرانی دستخوش تغییرات شد به نحوی که اکنون چاووشی خوانی در زمان بدرقه حاجی از بین رفته و سفره های ولیمه که پای آن آشنا و غریبه و فقرا می نشستند جایش را به سالنهای مجلل با میهمانان ویژه داده  وهدایای تبرکی اعم از قوارههای چادری و سنگ غار حرا و آب زمزم هم جایش را با رایانه کیفی، پارچه های گران قیمت، لوازم صوتی و تصویری و آرایشی و بهداشتی و... عوض کرده است.

تغییرات مشهود در سنت مناسک حج موجب شده تا هزینه حجاج برای سفر به حج دو برابر شود و حاجی به جای پرداختن به آداب و مناسک حج و ادای مستحبات دغدغه خرید سوغاتی و سالن غذاخوری برای پذیرایی از میهمانان را داشته باشد. این در حالی است که مقام معظم رهبری در بیانات اخیر خود در جمع متولیان حج فرمودند: بهتر است حجاج ایرانی به جای هزینه سفره های ولیمه و سوغاتیهای گران قیمت به فکر آسیب دیدگان سیل پاکستان باشند و به آنان کمک کنند

+

ولیمه حاجی باید طعم آسمانی داشته باشد

حجت الاسلام نجف نجفی روحانی کارشناس حج در گفتگو با خبرنگار مهر در مورد فرهنگ غالب حجاج ایرانی در مراسم و میهمانیهای بعد از حج و خرید سوغات و هدایا گفت: حج به عنوان فروع دین و از واجبات است و چون این واجب برگرفته از ندای آسمانی بوده پس باید تمامی اعمال و مناسک آن قبل و بعد از حج نیز آسمانی باشد در حالی که این ارزش به یک ناهنجاری تبدیل شده است.

وی افزود: در مناسک آسمانی و معنوی حج مسائلی همچون کارتهای دعوت گرانقیمت، سالنها و تالارها و رستورانها و سوغاتیهای سنگین تعریف نشده است زیرا ولیمه حاجی باید طعم آسمانی داشته و سفره ولیمه حج هم باید جایی پهن شود که آن مکان با فضایی معنوی ذهن و فکر میهمان را به سوی حضور میزبان به خانه خدا تداعی کند.

حجت الاسلام نجفی روحانی با بیان اینکه سفره ولیمه حاجی مستحب بوده و خیرات و برکات زیادی به همراه دارد گفت: امام علی(ع) سر سفره حاجی رفتند و وقتی دیدند بر سر این سفره فقیری حضور ندارد متاثر شدند در حالی که بر سر سفره های برخی از حجاج ایرانی حتی اقوام فقیر هم دعوت نمی شوند و میهمانیهای حج بیشتر جنبه تشریفاتی و چشم و همچشمی دارد.

وی اظهار داشت: دعوت از میهمانان برای دید وبازدید مسافر خانه خدا بیشتر از جهت گردهمایی مسلمانان و اقوام و آشنایان حائز اهمیت است تا در فضایی روحانی با طعامی معنوی حاجی بتواند ذره ای از صفای صفا، مرام مروه، معرفت عرفات و شعور مشعر را به دیگران منتقل کند ولی آیا میهمانیهای حجاج ایرانی اینگونه است؟

حجت الاسلام نجفی روحانی معتقد است بد حجابی، غیبت، راه ندادن فقرا، چشم و همچشمی و توزیع سوغاتیهای سنگین به مهمترین آفتهای بعد از حج برای حجاج ایرانی تبدیل شده است و در این میان نقش صدا و سیما، رسانه ها و دانشگاههای برای تبیین فرهنگ صحیح مناسک حج در جامعه حائز اهمیت است

+
~ نوشته شده در 89/12/18 ~ ساعت ~ توسط شمس (سلیمانی) ~

قوانین و مقررات

مقررات دولت سعودی در عمره

به منظور جلوگیری از مشکلات اقامتی ضرورت دارد زائران عزیز با قوانین و مقررات دولت سعودی قبل از تشرف آگاهی کامل داشته باشند بدیهی است در هر کشوری رعایت قوانین و مقررات آن کشور امری اجتناب ناپذیر و ضروری است و تخلف از آن‌ها به هر دلیل مشمول مجازت و دادگاهی در  آن کشور می باشد. و در بخش‌های مختلف یقیناً  اطلاع و رعایت آن‌ها می تواند  سفری آسوده تر را به‌دنبال داشته و مشکلات را به حداقل برساند.

 

روادید :

  • اخذ ویزا برای زنان زیر 45 سال منوط به معرفی محارم واقعی آن‌ها که در سفر همراه آن‌ها هستند می باشد و اسامی محارم در برگه‌ی ویزا ثبت می‌گردد.
  • برای افراد فاقد محرم به هیچ عنوان روادید (ویزا ) صادر نمی شود.
  • ترتیب تشرف زنان زیر 45 سال و محارم آن‌ها باید به گونه ای باشد که فرد محرم حتماً همراه کاروان و در کاروان حضور داشته باشد.
  • استفاده از روادید زیارتی عمره برای انجام کار مجاز نمی‌باشد و پیگرد قانونی دارد.
  • مدت اعتبار ویزا بیانگر مدت مجاز حضور شما در مدینه ویا مکه بعد از ورود می باشد.
  • جزای حبس و نقدی برای زائرینی که بیش از مدت مقرر اعتبار ویزا در مدینه و یا مکه باقی می مانند در صورت مشاهده پلیس اجرا می شود.
  • تردد به سایر شهرها علی الخصوص جده با ویزای زیارتی عمره ممنوع می باشد.
  • درج مهر خروج بر روی گذرنامه و صفحه‌ی روادید مربوطه و یا روبروی آن الزامی بوده و زائران باید کنترل لازم را به‌نمایند.
  • انجام امور انگشت نگاری از اختیارات دولت ها می باشد و لذا دولت سعودی بعضاً به این امر مبادرت می‌نماید.
  • مسئولین هتل‌ها در عربستان صرفاً پذیرنده زائران دارای ویزا مطابق با شرکت‌های طرف قرارداد خود هستند و پذیرش سایر زائران اکیداً  امکان پذیر نبوده و در استثنائات بسیار اندک نیازمند هماهنگی و طی مراحل قانونی از ایران می باشد. لذا زائران به هیچ وجه حق اقامت در هتل‌های غیر مرتبط را ندارند و در صورت مشاهده‌ی تخلف قانونی محسوب می شود.
  • اعتبار روادید تا ساعت 24 روز اتمام است لذا قبل از اعزام ساعت فرود با احتساب تاخیرات احتمالی حتماً مد نظر قرارگیرد.
  • اخذ روادید برای افراد زیر دو سال نیز الزامی می باشد.

حضور در حرمین شرفین:

  • ورود با کفش و یا دمپایی به صحن حرمین شریفین ممنوع می‌باشد.
  • حمل وسائل الکترونیکی نظیر نوت بوک و دوربین و وسایلی از این دست به حرمین شریفین مممنوع می باشد.
  • عکسبرداری از حرمین شریفین  به هرعنوان ممنوع می‌باشد.
  • کندن نخ از کعبه ممنوع می‌باشد.
  • حرکت در بین صفوف نمازگزاران در هنگام اقامه‌ی نماز ممنوع می باشد.
  • حضور مردان و زنان در قسمت‌های مخصوص و مجزا در حرم امکان پذیر است و حضور مختلط آن‌ها در قسمت‌های ذکر شده و مشخص شده در حرمین ممنوع می‌باشد.
  • پرتاب آب دهان در هر قسمت حرمین شریفین  به هر دلیل ممنوع بوده و مشمول مجازت زندان می شود.
  • استفاده از سیگار در همه‌ی نقاط حرمین شریفین ممنوع بوده و مجازات حبس و شلاق دارد.

فرهنگی و مذهبی و عمومی:

  • توزیع کتب غیر مجاز و تائید نشده از سوی بعثه‌ی نمایندگی ولی فقیه ممنوع بوده و پیگری قانونی و مجازت حبس دارد.
  • جدل و بحث در خصوص عقاید مذهبی در عربستان ممنوع  می‌باشد.
  • انجام هرگونه داد و ستد و خرید در بازار در زمان اقامه نماز های یومیه (روزانه) ممنوع  می‌باشد.
  • نمازهای یومیه در 5 زمان و به صورت مجزا اقامه می‌شود و برخلاف ایران است که نماز ظهر است و مغرب و عشا پشت سرهم اقامه می‌شود.
  • رانندگی با وسایل نقلیه بدون همراه داشتن گواهی‌نامه بین المللی و برگه‌ی اجاره‌ی خودرو و گذرنامه معتبر راننده ممنوع می‌باشد.
  • حمل هرگونه مواد مخدر حتی جزئی و با تجویز پزشک ممنوع می باشد.
  • انتقال مواد مخدر با تجویز پزشک حتماً بایستی از طریق هیئت پزشکی و در صورت تائید امکان پذیرد.
  • نزدیکی بیش از حد زن و مرد در حین طواف (تلصیق) ممنوع بوده و مشمول مجازت حبس و شلاق است.
  • تخلفات رانندگی علی الخصوص عبور از چراغ قرمز مشمول حبس و جزای نقدی سنگین است.
  • تردد زائران در مدینه و مکه بایستی همراه کارت شناسائی مشخص باشد.
  • از روشن گذاشتن موبایل و گوشی همراه در حین نماز و در میان صفوف جداً اجتناب نمایید.
  • حضور در بقیع برای زنان در مدینه  ممنوع می باشد.
  • برداشتن خاک از بقیع و سایر قبرستان‌ها در مدینه و یا مکه ممنوع می‌باشد.
  • گریه و زاری علنی و واضح در هنگام زیارت قبور در بقیع و سایر اماکن به نحوی که جلب توجه کند ممنوع می‌باشد و مغایر با آداب مذهبی وهابیون است.
  • حضور در قبرستان بقیع در ساعات غیر مجاز به هر طریق ممکن ممنوع می‌باشد .
  • خروج از شهر مدینه و یا مکه در مدت اقامت و یا حضور در اماکن ممنوعه، ممنوع می‌باشد .
  • ورود افراد غیر مسلمان به شهر مکه ممنوع می‌باشد.
  • حمل بار بیش از سی کیلوگرم برای هر نفر دارای جریمه‌ی نقدی می‌باشد.
  • رویکرد دولت سعودی با بحث متعه (صیغه) با توجه به حرمت این فعل در دین وهابی، رویکردی تقابلی خواهد بود و دارای ممنوعیت می‌باشد.
  • توهین به خلفا و زمامداران دولت سعودی به هر دلیل ممنوع بوده و دارای مجازات‌های حبس و جزای نقدی می‌باشد.
  • حمل مواد مخدر به جهت داد و ستد دارای مجازات اعدام می‌باشد.

قوانین خطوط هوایی

  • مجازات‌های مرتکبان اعمال غیر مجاز در هواپیماهای مسافر بری به شرح زیر است:
  • خودداری نکردن از استعمال دخانیات: 300 ریال
  • استفاده از دستگاه‌های الکترونیکی دارای کنترل از راه دور یا دیگر دستگاه‌هایی که استفاده از آن‌ها در هواپیما ممنوع است: 500 ریال
  • ترک صندلی تعیین شده یا نبستن کمربند ایمنی: 200 ریال
  • عدم پیروی از آموزش‌ها و راهنمایی‌های سلامت هوایی مورد پذیرش جهانی: 200 ریال
  • سیگار کشیدن در دستشویی (هواپیما): 500 ریال
  • بی‌توجهی به دستگاه‌ تشخیص دود یا دیگر تجهیزات مرتبط با سلامت درون هواپیما: 1000 ریال
  • از کار انداختن یا آسیب رساندن به محتویات هواپیما یا هر وسیله‌ای از تجهیزات آن: 1500 ریال
  •  

مجازات تخلفاتی که مجازات آن ها تعیین نشده، به شرح زیر است:

مرتکب آن به حبس، به مدتی که بیشتر از شش ماه نیست، و جریمه‌ای که بیشتر از پنجاه هزار ریال نیست، به شر زیر مجازات می‌شوند:

1-   انجام کار و یا خودداری از آن به عنوان مخالفت با احکام این قانون، یا قواعد، یا دستور العمل‌ها، یا مجوزها، یا برگه‌های عبور یا اجازه‌های صادره بر اساس این احکام اگر برای انجام کار و یا خودداری از آن در این قانون و یا هر قانونی دیگر مجازات خاصی تعیین نشده باشد.

2-   مخالفت با مجازات‌هایی که هیات‌، بر اساس احکام ماده 164 این قانون آن را امضا می‌کند.

3-   مخالفت با دستورات حکومتی که هیات آن را صادر می‌کند.

 

حد مجاز وزن بار در هواپیما:

حد مجاز وزن کالایی که حاجی می‌تواند با خود به درون هواپیما حمل کند پنج کیلو گرم است.

حد مجاز وزن کالایی که حاجی می‌تواند به صورت بار در هواپیما حمل کند سی و دو کیلوگرم است، و عوارض مقرر برای اضافه بار به ازای هر کیلو، بیست ریال سعودی معادل 5500 تومان ایران است.

نکات مهم:

چنانچه وزن ساک مسافر در داخل هواپیما بیش از 5 کیلوگرم باشد به بخش بار منتقل می‌شود که در این صورت مبلغ 200 ریال سعودی از صاحب بار اخذ می‌شود.

کالاهای زیر به عنوان بار زائر محسوب نگردیده و از حمل آن ها خودداری می‌شود:

  • تلویزیون و ضبط در حجم‌های بزرگ.
  • چرخ خیاطی و ماشین بافندگی.
  • ماشین لباسشویی و ظرفشویی.
  • یخچال و فریزر.
  • آبگرم کن
  • اجاق گاز
  • دوچرخه
  • فرش ماشینی و موکت
  • موتور برق
  • کولر گازی
  •  

اجرای قانون انگشت نگاری

مقامات عربستان در دو فرودگاه ملک عبدالعزیز در جده (پنج جایگاه) و امیر محمد بن عبدالعزیز در مدینه منوره اقدام به انگشت نگاری از زائرانی می‌کنند که به قصد انجام فریضه‌ی حج و عمره وارد عربستان می‌شوند.

حمل آب زمزم در هواپیما

به حاجی یا عمره‌گزار اجازه داده نمی‌شود آب زمزم را با حجمی بیش از یک و نیم لیتر بدون پوشش پلاستیکی در هواپیما حمل کنند. بنابر این ضروری است گالن‌های 5 ، 10 و یا 20 لیتری با پوشش پلاستیکی محافظت شوند.

 

قوانین گمرکات

1- مسافری که ب کشور عربستان وارد، ویا از آن خارج می‌شود، چنانچه اموالی بیش از شصت هزار ریال سعودی (16 هزار دلار) یا معادل آن (به ارزهای دیگر) در اختیار داشته باشد، باید پرسشنامه‌ی جدیدی را تکمیل کند. بر اساس این فرم، مسافر نوع ارز، یا فلزات گران‌بهای خود را بر اساس ریال سعودی تعیین می‌کند. همچنین منبع اصلی تهیه‌ی پول، و هدف از همراه داشتن آن را نیز معین می‌کند.

2- قانون «از کجا آوردی؟» مدیریت عمومی گمرکات عربستان تاکید کرد: گذرگاه‌های ورودی زمینی، هوایی و دریایی عربستان از تاریخ 2/06/2007 مقررات اجرایی خود اظهاری را در ارتباط با مبالغ نقدی و فلزات گران‌بهایی که مبلغ آن ها بیش از شصت هزار ریال است، به اجرا در می‌آورد. و نیز عدم خود اظهاری موجب می‌شود مسافر هنگام ترک کشور، با پرداخت عوارض گمرکی، مصادره‌ی دارایی، و یا قرار گرفتن اموالش در صندوق امانات، روبه‌رو شود.

3- زائر می‌تواند تعداد معینی وسیله شخصی و برقی همراه خود داشته باشد.

 

کالاهای ممنوعه

کالاهایی که واردات آن ممنوع است:

  • خوک (گوشت، روغن، کرک، خون، و روده‌های خوک و هر آنچه از آن استخراج می‌شود).
  • سگ‌ها، به‌جز سگ‌های مخصوص شکار، نگهبانی و سگ‌های نابینایان (با ارائه گواهی نامه). علاوه بر آن باید در قرنطینه دامپزشکی عرضه شود.
  • گوشت قورباغه.
  • انواع مخدر با اشکال و نام‌های آن. علاوه بر آن موادی مانند: شمه (توتون بدون دود)، سویکه (برگ‌های توتون) و نشوق ( یا سعوط، برنوطی که برگه‌های خرد شده توتون است) نیز به عنوان مواد مخدر تلقی می‌شود.
  • سایر مواد غذایی ساخته شده از خون حیوانی.
  • انواع شربا و مست کننده‌ها و دستگاه‌های تقطیر و موادی که فقط در تقطیر شراب کاربرد دارد.
  • قرآن کریم در حجم تجاری.
  • فاکتور‌های سفید عنوان‌دار به نام شرکت‌های خارجی در خارج.
  • مواد دودزا با همه‌ی انواع آن.
  • صلیب یا هر کالایی که روی آن تصاویر یا نقوش یا آب‌کاری یا عیاراتی است که بیان‌گر مطالبی است که در نشریات، کتاب‌ها و دیگر مطبوعات و فیلم‌ها و نوارها وجود دارد؛ که با عقیده و آداب  اسلامی یا قانون مطبوعات منافات دارد.
  • شیشه‌های خالی که از خارج، به قصد بکارگیری آن در داخل وارد می‌شود. و هدف از آن تولیدکننده خارجی است.
  • تصاویری که با احکام شریعت  در تعارض است و با آداب عمومی منافات دارد. و به منظور فروش در حجم تجاری وارد می‌شود.
  • ادوات، آلات و دستگاه‌های مخصوص بازی قمار در همه‌ی انواع آن.
  • رو کش‌های (لاستیک‌ها) (کاور) کهنه و نو.
  • درخت‌های جشن تولد.
  • سلاح‌ها وادوات نظامی در تمام انواع و اجزا و ذخایر آن جز به منظور استفاده در بخش‌های دولتی خاص.
  • دوربین‌های دید در شب و دوربین‌های تعیین هدف.
  • مواد منفجره و دارای تشعشع و در همه‌ی انواع آن
  • انواع آتش بازی
  • داروهایی که دارای آرم یا ورقه نیستند که کیفیت و مواد ترکیبی را نشان دهد.
  • سندها و کوپن‌های مخصوص قربانی، فدیه و صدقه.
  • دوربین‌هایی که بدن را بودن لباس نشان می‌دهد.
  • دستگاه‌های ماساژ که به صورت خلاف ادب عرضه می‌شود.
  • کیسه‌های خالی که دارای مارک مواد غذایی و سیمان و ... باشد.
  • چادرهای شفاف زنانه حتی اگر برای استفاده شخصی باشد.
  • شکل‌های خاصی از چاقوها مثلاً دو لبه، دستگیره‌دار و ...
  • قلم‌های به شکل آمپول
  • اجناسی که دارای پرچم کشورهای خارجی به صورت آشکار باشند.
  • موادی که موجب هیجان در دستگاه‌های بدن می‌شود.
  • کالاهایی که حامل نام‌ها و عکس‌هایی از مشاهیر باشد.
  • دستگاه‌هایی که برنامه بی‌سیم را پخش می‌کنند.
  • دستگاه‌های تلفن تصویری.
  • کیف‌هایی که دارای دارای رادیو ضبط و یا سیستم‌های هشدار دهنده باشند.
  • کارت‌های تبریک دارای دستگاه موسیقی.
  • آنتن‌های امنیتی و یا مشابه آن و تلفن‌های بی‌سیم.
  • پول‌های تقلبی.
  • ماده‌ی برومات پتاسیم.
  • دستگاه‌های تغییر صدا.
  • عینک‌های سوراخ‌دار که با اشعه‌ی لیزر کار می‌کند.
  • کفش‌های نوری حاوی ماده‌ی جیوه.
  • سلاح‌های شکاری، سرد و گرم.
  • دستگاه‌های فلزیاب.
  • دستگاه‌های تشخیص اسکناس‌های تقلبی.
  • هواپیماهای کنترل از راه دور.
  • قایق‌های صیادی.
  • ابزار و ادوات مخصوص ساخت کلید.

کالاهایی که واردات آن مشروط است:

  • حیوانات مار خوار با همه‌ی انواع آن
  • حیوانات زنده و درنده غیر اهلی.
  • پرندگان زینتی با همه‌ی انواع آن
  • انواع ماکیان،‌ خرگوش و بچه مار و انواع آن.
  • ماهی‌های زینتی با همه‌ی انواع آن.
  • تخم‌های جوجه‌کشی.
  • اسپرم.
  • انواع لقاح دامپزشکی.
  • داروهای دامپزشکی.
  • پوست، کرک، خز و پشمی که اصل حیوانی داشته باشد و هیچ عملی روی آن صورت نگرفته باشد.         

    تدارکات و تغذیه

    یکی از بارزترین خصوصیات در عمره مفرده کاروانهای ایرانی توزیع با کیفیت و کمیت غذاهای ایرانی در هتلها می‌باشد. به همین منظور مووسه سعادت با اجاره ۴ آشپزخانه متمرکز و مکانیزه در مدینه و مکه و نیز بکارگیری بیش از ۱۰۰۰ نفر نیروهای خدماتی و آشپز طبخ غذاهای ایرانی مناسب با ذائقه مردم را فراهم نموده است.

    ازجمله دستاوردها و فعالیتهای حوزه تدارکات و تغذیه  در زیر آورده شده است که یقینا از جمله مواردی  است که عمره ایرانی را از سایر کشو.رها متمایز می‌سازد:

    • نظارت دائم هیئت پزشکی و بازرسان
    • بکارگیری موارد اولیه مناسب و کالا های هتلها و آشپزخانه  ها
    • استفاده از برنامه های غذائی استاندارد و مدون
    • توزیع مناسب و سریع غذاها در هتلها مطابق با برنامه زمانبندی و از پیش تعیین شده
    • انجام طبخ کاملا بهداشتی و اصولی و باکیفیت و آ نالیز شده
    • انتخاب شرکتهای توزیع کننده  غذائی مناسب و با کیفیت در عربستان
    • بکارگیری نظرات  زائرین در بهبود  پخت
    • ایجاد مکانیزمهای کنترل مصرف و بهینه سازی امور توزیع و مصرف مطابق با سهمیه هر زائر

     برنامه عذائی بر اساس طول دوره مدنظر بود ه است که به صورت بازه دور ه های هر شش روز تکرار می شود.

    ذیلا برنامه غذائی اقامتی و زمانبندی توزیع ارائه می گردد:
     

    رديف صبحانه ناهار شام
    نوع غذا دورچين آشپزخانه دورچين هتل نوع غذا سوپ دورچين آشپزخانه دورچين هتل
    ۱ پنير + کره + شير + عسل چلو گوشت زرشک + خلال بادام + نثار زعفران ماست + پياز + نوشابه خوراک مرغ سوپ سبزيجات يا عدس ته چين يا يک سوم برنج + هويج ورقه اي + سيب زميني جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۲ تخم مرغ آب پز +‌ پنير +‌ کره + مربا + آب ميوه قيمه سيب زميني نثار زعفران ماست + پياز + نوشابه بختياري يا جوجه کباب سوپ مرغ و پياز و ورميشل يک سوم برنج + هويج ورقه اي + چيپس ليموترش + زيتون + خيارشور + ‌دوغ + سس کچاپ
    ۳ پنير + کره + مربا + شير سبزي پلو با ماهي نثار زعفران + برنج سفيد سالاد فصل + نوشابه + خرما + ليموترش + سس سالاد خوراک گوشت سوپ جو يک سوم برنج + هويج ورقه اي + سيب زميني پخته + ذرت جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۴ پنير +‌ کره + عسل + خيار + گوجه زرشک پلو با مرغ زرشک + خلال بادام + خلال پسته + نثار زعفران ماست + پياز + نوشابه خوراک کوبيده آش سبزي با آلو يک سوم برنج + گوجه کبابي جعفري يا نعناع + پياز + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۵ پنير + کره + مربا + شير قورمه سبزي نثار زعفران ماست + پياز + دوغ خوراک ماهي فيله سوپ مرغ و پياز و ورميشل يک سوم برنج + سيب زميني پخته خرما + جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + نوشابه
    ۶ پنير + کره + شير + عسل لوبياپلو - ماست + پياز + نوشابه + کرم کارامل جوجه کباب لقمه اي سوپ قارچ با شير يک سوم برنج + هويج ورقه اي + چيپس جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + دوغ + خيارشور
    ۷ پنير + کره + شير + عسل زرشک پلو با مرغ زرشک + خلال بادام + خلال پسته + نثار زعفران ماست + پياز + نوشابه خوراک کوبيده سوپ سبزيجات يا عدس يک سوم برنج + گوجه کبابي جعفري يا نعناع + پياز + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۸ تخم مرغ آب پز +‌ پنير +‌ کره + مربا + آب ميوه قيمه بادمجان (کدو) نثار زعفران ماست + پياز + نوشابه جوجه کباب سوپ مرغ و پياز و ورميشل ته چين يا يک سوم برنج + چيپس + هويج ليموترش + زيتون + خيارشور + ‌دوغ + سس کچاپ
    ۹ پنير + کره + مربا + شير قورمه سبزي نثار زعفران ماست + پياز + دوغ خوراک ماهي فيله سوپ جو يک سوم برنج + سيب زميني پخته خرما + جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + نوشابه
    ۱۰ پنير +‌ کره + عسل + خيار + گوجه چلوکباب کوبيده گوجه کبابي + نثار زعفران ماست + پياز + نوشابه خوراک مرغ آش سبزي با آلو يک سوم برنج + هويج ورقه اي + سيب زميني جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۱۱ پنير + کره + مربا + شير سبزي پلو با ماهي نثار زعفران + برنج سفيد سالاد فصل + نوشابه + خرما + ليموترش + سس سالاد خوراک گوشت سوپ سبزيجات يا عدس يک سوم برنج + هويج ورقه اي + سيب زميني پخته + ذرت جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۱۲ پنير + کره + شير + عسل لوبياپلو - ماست + پياز + نوشابه + کرم کارامل بختياري يا جوجه کباب سوپ قارچ با شير يک سوم برنج + هويج ورقه اي + چيپس ليموترش + زيتون + خيارشور + ‌دوغ + سس کچاپ
    لازم به توضیح است شش ردیف اول متعلق به مدینه منوره و شش ردیف دوم متعلق به مکه مکرمه می باشد.
     
    برنامه غذایی رژیمی:
    رديف صبحانه ناهار شام
    نوع غذا دورچين آشپزخانه دورچين هتل نوع غذا سوپ دورچين آشپزخانه دورچين هتل
    ۱ پنير + کره + شير + عسل مرغ آب‌پز سیب زمینی پخته + هویج + گل کلم ماست + پياز + نوشابه خوراک مرغ سوپ سبزيجات يا عدس سیب زمینی پخته + هویج + کدو جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۲ تخم مرغ آب پز +‌ پنير +‌ کره + مربا + آب ميوه مرغ آب‌پز سیب زمینی پخته + هویج + کدو ماست + پياز + نوشابه بختياري يا جوجه کباب سوپ مرغ و پياز و ورميشل هویج + لبو + گل کلم ليموترش + زيتون + خيارشور + ‌دوغ + سس کچاپ
    ۳ پنير + کره + مربا + شير ماهی کبابی سیب زمینی پخته + هویج + ذرت سالاد فصل + نوشابه + خرما + ليموترش خوراک مرغ سوپ جو سیب زمینی پخته + هویج + شلغم جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۴ پنير +‌ کره + عسل + خيار + گوجه مرغ آب‌پز سیب زمینی پخته + هویج + گل کلم ماست + پياز + نوشابه کوبيده مرغ آش سبزي با آلو سیب زمینی پخته + هویج + گوجه کبابی جعفري يا نعناع + پياز + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۵ پنير + کره + مربا + شير گوشت آب‌پز سیب زمینی پخته + هویج + کدو ماست + پياز + دوغ ماهي کبابی سوپ مرغ و پياز و ورميشل سیب زمینی پخته + هویج + گل کلم خرما + جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + نوشابه
    ۶ پنير + کره + شير + عسل مرغ آب‌پز سیب زمینی پخته + هویج + آلو ماست + پياز + نوشابه + کرم کارامل خوراک جوجه کباب سوپ قارچ با شير هویج + لبو + گل کلم جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + دوغ + خيارشور
    ۷ پنير + کره + شير + عسل مرغ آب‌پز سیب زمینی پخته + هویج + لبو ماست + پياز + نوشابه کوبيده مرغ سوپ سبزيجات يا عدس سیب زمینی پخته + هویج + گوجه کبابی جعفري يا نعناع + پياز + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۸ تخم مرغ آب پز +‌ پنير +‌ کره + مربا + آب ميوه گوشت آب‌پز سیب زمینی پخته + هویج + گل کلم ماست + پياز + نوشابه خوراک جوجه کباب سوپ مرغ و پياز و ورميشل سیب زمینی پخته + هویج + شلغم ليموترش + زيتون + خيارشور + ‌دوغ + سس کچاپ
    ۹ پنير + کره + مربا + شير مرغ آب‌پز سیب زمینی پخته + هویج + کدو ماست + پياز + دوغ ماهي کبابی سوپ جو سیب زمینی پخته + هویج + گل کلم خرما + جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + نوشابه
    ۱۰ پنير +‌ کره + عسل + خيار + گوجه کوبیده مرغ سیب زمینی پخته + هویج + لبو ماست + پياز + نوشابه خوراک مرغ آش سبزي با آلو سیب زمینی پخته + هویج + کدو جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۱۱ پنير + کره + مربا + شير ماهی کبابی سیب زمینی پخته + هویج + ذرت سالاد فصل + نوشابه + خرما + ليموترش خوراک جوجه کباب سوپ سبزيجات يا عدس هویج + لبو + گل کلم جعفري يا نعناع + زيتون + ليموترش + دوغ
    ۱۲ پنير + کره + شير + عسل مرغ آب‌پز سیب زمینی پخته + هویج + آلو ماست + پياز + نوشابه + کرم کارامل بختياري يا جوجه کباب سوپ قارچ با شير سیب زمینی پخته + هویج + ذرت ليموترش + زيتون + خيارشور + ‌دوغ + سس کچاپ

    لازم به توضیح است شش ردیف اول متعلق به مدینه منوره و شش ردیف دوم متعلق به مکه مکرمه می باشد.

~ نوشته شده در 89/12/13 ~ ساعت ~ توسط شمس (سلیمانی) ~

  نیروهای انسانی در خدمات رسانی عمره

کارگزاران زیارتی

کارگزاران زیارتی به آن دسته از دفاتر مسافرتی و شرکت‌های زیارتی اطلاق می‌شود که از سازمان حج و زیارت مجوز فعالیت در زمینه‌ی عمره و سایر سفرهای زیارتی را دریافت نموده‌اند. سازمان حج و زیارت در راستای تمرکز زدایی و دخالت دادن بخش خصوصی در امور زیارتی، امور ثبت نام، تشکیل پرونده، برگزاری کلاس‌های آموزشی زائران و انتخاب مدیر راهنما، معاون و روحانی گروه و همچنین پیگیری‌های بعدی در خصوص کلیه‌ی مراحل تشرف تا بازگشت زائران را بر عهده کارگزاران گذاشته است.

کارگزاران در قبال انجام این وظایف و خدماتی که ارائه می‌کنند مبلغ معینی را که در اطلاعیه‌های سازمان حج و زیارت به عندان هزینه‌ی تکلیفی از آن نام برده میشود به صورت مستقیم از زائران دریافت می‌نمایند. بدیهی است که کلیه‌ی این اقدامات باید دقیقاً بر اساس دستورالعمل‌های صادره از سوی سازمان حج و زیارت انجام پذیرد.

مدیر راهنما

مدیر راهنما مسئولیت همراهی و راهنمایی زائران گروه از ابتدا تا بازگشت آنان از سفر عمره را بر عهده دارد. تعیین صلاحیت مدیران راهنما با سازمان حج و زیارت و انتخاب آنان از بین فهرست مدیران مورد تایید سازمان از اختیارات کارگزاران می‌باشد. وظایف و حیطه‌ی اختیارات مدیر راهنما به گونه‌ای تنظیم شده است که وی از ثبت نام زائر در دفاتر زیارتی تا زمان مراجعت وی به کشور، در جریان کلیه‌ی امور قرار داشته و با مدیریت خود، افراد گروه را در طول سفر راهنمایی کند. عملکرد مدیران راهنما در طول سفر توسط سازمان حج و زیارت ارزیابی شده و ملاک انتخاب مجدد آن‌ها خواهد بود. به منظور سهولت کار مدیر راهنما، تمامی شرح وظایف وی (از ابتدا تا انتهای سفر) که متضمن اداره صحیح و مطلوب گروه می‌باشد، از سوی سازمان حج و زیارت تدوین و در اختیار او گذاشته شده است. مدیر برای انجام امور خود در طول سفر یک معاون دارد که در کارهای اجرایی او را همراهی می‌کند.

روحانی گروه

حوزه‌ی نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت بر اساس وظایف و ماموریت‌های خود و به منظور تعالی و رشد آگاهی زائرین بیت الله الحرام از مناسک، فلسفه و معارف حج و عمره، ضمن به کارگیری روش‌های موثر آموزشی و بهره‌مندی از امکانات سمعی و بصری و اساتید و صاحب‌نظران مجرب در جهت آموزش زائرین، یک روحانی را نیز در معیت کاروان اعزام می‌نمایند. وی قبل از سفر در سه جلسه و در یک هفته اقامت در مدینه منوره همه روزه برای زائران مناسک و فلسفه حج را تشریح می‌کند و آنان را در زیارت اول حرم نبوی صلی‌الله‌علیه‌وآله و بقیع و انجام مناسک و زیارات دوره همراهی می‌نماید.

مدیر ثابت هتل‌ها

سازمان حج و زیارت برای هر هتل در مکه مکرمه و مدینه منوره یک مدیر ثابت ایرانی در نظر گرفته است که مدیریت و نظارت بر کلیه‌ی مسائل داخلی هتل را بر عهده دارد. این مدیر و عوامل ایرانی او وظیفه دارند که مسائل مربوط به تغذیه و پذیرایی از زائران، تنظیم و برنامه‌ریزی زیارات دوره و نیز برنامه‌های فرهنگی داخلی هتل را (با هماهنگی بعثه مقام معظم رهبری) سامان دهند.

این عده به همراه مدیر راهنمای گروه تلاش می‌کنند تا شرایط مطلوبی را در طول اقامت زائر در مکه و مدینه برای زائران فراهم کنند. بسیاری از این عزیزان و عوامل آن‌ها از افراد تحصیل کرده هستند و تنها به عشق خدمت به زائران، زحمت و دوری خانواده را متحمل می‌شوند. انتظار این است که زائران در همه‌ی امور نظم را رعایت کنند و در اجرای برنامه‌های تنظیم شده برای گروه مشارکت نمایند.

توصیه‌های سفر

لازم است از ابتدا به آنچه که زائر باید بداند توجه نموده تا با رعایت آن شاهد سفری امن بوده و از لحظات معنوی آن بیشتر بهره‌مند شویم.

لذا توجه به نکات زیر توصیه می شود:

  • تمامی زائرین بایستی پول یا اشیاء قیمتی خود را داخل اتاق نگذاشته ، بلکه بهتر است آن را به صندوق امانات هتل تحویل دهند .
  • تمامی زائرین بایستی از بردن دوربین های عکاسی و یا فیلمبرداری به داخل حرمهای شریفه خودداری کنند تا مشکلی به جهت گرفتن و یا آسیب دیدن این وسائل پیش نیاید .
  • تمامی زائرین بایستی مراقب کودکان خود یا بزرگسالان در هنگام عبور از خیابانها باشند زیرا رانندگان سعودی نوعاً بی دقت در رانندگی می باشند .
  • تمامی زائرین بایستی کارت شناسایی خود را که در آن اطلاعات شناسائی  شخصی و محل اقامت زائرین در مدینه و مکه درج شده است را همیشه همراه داشته باشند .
  • تمامی زائرین بایستی برای خرید از فروشگاهها با مدیران راهنمای کاروانها هماهنگی نمایند و با چند نفر از مردان کاروان برای خرید به فروشگاهها اقدام نمایند .
  • در صورت هرگونه خرید از فروشگاهها مطالبه فاکتور خرید توصیه می شود.
  • از بحث و جدل با افراد غیر ایرانی در خصوص عقاید و اعتقادات مذهبی اکیدا خودداری فرمائید.
  • رعایت احترام و ادب برای  همه زائرین علی الخصوص در مواجه با زائرین سایر کشورها توصیه می شود
  • کشیدن سیگار در کلیه نقاط مسجد الحرام و نیز مسجد النبی ممنوع بوده و مجازات حبس دارد.
  • از همراه داشتن هرگونه مواد و قرصهای مخدر ولو به مقدار اندک و با مصارف پزشکی بدون اخذ مجوز هیئت پزشکی سازمان  اکیدا اجتناب نمائید .
  • از حرکت رد هنگام اقامه نماز در صحن مساجد اجتناب نمائید و در ره حال با نمازگزاران همراه شوید
  • ساعت اذان و اقامه نماز از جمله ساعات پرترافیک حضور زائرین در حرمین شریفین است لذا در این ساعات نهایت دقت در تردد و زمانبندی حضور خود را داشته و از دور شدن اطفال خود جدا جلوگیری کنید.
  • همواره محل هائی را به عنوان نشانه و علامت گذاری حضور با همراهان خود انتخاب کنید تا در صورت نیاز در زمان مشخص در وعده گاه مذکور همدیگر را بیابید.
  • تهیه ارز مورد نیاز از ایران توصیه می شود تا بعضا شاهد تقلب در ارائه پول جعلی در عربستان نباشید.
  • با توجه به هزینه بسیار مکالمه با سیم کارتهای ایرانی از عربستان توصیه می شود همواره به عنوان دریافت کننده مکالمه باشید.
  • از خرید لوازم برقی در عربستان به علت هزینه بیشتر آنها در مقایسه با  ایران  و نیز نوع گارانتی ان اجتناب نمائید.
  • حمل بیش از 30 کیلوگرم بار اضافی برای ارسال به ایران مشموا پرداخت جریمه اضافه بار می باشد لذا لازم است ائران به این نکته توجه نمایند
  • مشخصات  نام و شماره و محل اقامت خود در ایران و عربستان را در کلیه چمدانهای خود و حتی ساک دستی و کیف پول خود قراردهید تا در صورت یافتن انها توسط شخص دیگری ،تسریع در اراسل ان و شناسائی صاحب واقعی ان صورت پذیرد.
  • از همراه بردن کتب  مفاتیح ،نهج البلاغه و کتب  ادعیه و تبلیغ حتی رساله به منظور احتیاط جدا خودداری نمایند و تنها کتب مجاز اعلام شده از سوی بعثه و نشر مشعر را همراه داشته باشند.
  •  درصورتی که کامپیوتر شخصی همراه دارید توجه نمائید که در مواردی دستگاه شما مورد بازرسی قرارمی گیرد لکن در مجاز بودن محتویات داخلی ان دقت و حساسیت لازم را به خرج دهید.
  • رعایت حجاب اسلامی و  و وقار ایرانی علی الخصوص در مواجهه با فروشندگان عربستان اکیدا توصیه می شود..
  • به هیچ وجه نسبت به پذیرش امانت از افراد ناشناس بدون اطلاع از نوع دقبق محتوبات اقدام ننمائید و حتی المقدور آنها را به صندوق امانات کنار حرم راهنمائی کنید.
  • از سوار شدن به وسایل نقیلیه غیر ستادی بدون همراه داشتن مرد خودداری نموده و سعی نمائید به صورت گروهی  ودر دسته های کوچک تردد نمائید.
  • در صورت کسالت جسمی به هیچ وجه به اعمال طواف مبادرت ننمائید.
  • کندن نخ از پرده کعبه جرم محسوب می شود و مجازات زندان دارد.
  • در هنگام زیارت قبر پیامبر و یا قبور بقیه به هیچ وجه نسبت به بیان الفاظ نامناسب در خصوص خلفا اهل تسنن اقدام ننمائید و با احترام کامل رفتار نمائید.
  • از برگزاری دعای توسل در کنار بقیع و حرمین بدون هماهنگی با بعثه نمایندگی ولی فقیه در عربستان خودداری نموده و ادعیع خود را به صورت فردی وآهسته بخوانید.
  • به علت ازدحام بسیار و نیز مشکلات ناشی از اتهام تلصیق از نزدیک شدن  به سنگ حجر الاسود در مکه اکیداً اجتناب شود
    تلصیق: نزدیک شدن بیش از حد مجاز به نامحرمان در هنگام طواف حتی محارم خود شخص و جنس مخالف
    با توجه به وجود سیستمهای کنترلی و دوربینهای مدار بسته در تمامی صحن حرم هرگونه نزدیکی و فشردگی زائرین در حین طواف خوصا در زمان  حضور در کنار سنگ حجر الاسود در اکثر موارد به عنوان هتک حرمت و عمل خلاف عفت در نزد دولت سعودی محسوب شده و به محض استنباط فرد مضنون دستگیر و مجازات زندان و شلاق خواهد گرفت .

    گام‌های سفر

    مراحل اعزام عمره مفرده:

    گام اول: ثبت نام

    اولن مرحله اعزام عمره ثبت نام در دفاتر خدمات زیارتی بر اساس برنامه ریز های انجام شده برای سال عمره می باشد.

    د راین مرحله پس از تصویب نهائی قرار دادها و امکان سنجی شهرهای مدینه و نیز سیاستهای سازمان حج وزیارت و تصمیم به اعزام زائران برای سال عمره جداول اعزام عمره با ذکر تاریخ، گروه قیمتی ، ظرفیت گروه، مدت اقامت و تعیین مقصد پروازی در عربستان و شرکت هواپیمائی  تاریخ اغاز ثبت نام اعلام و متقاضیان دارای اولویت اعلام شده از سوی سازمان حج به دفاتر خدمات زیارتی بادردست داشتن مدارک لازم مراجعه و ثبت نام می نمایند.

    در این مرحله زائران موظف به عقد قرارداد با کارگزار (دفتر خدمات زیارتی ) بوده که ضمن ضابطه مند کردن تعهدات طرفین و اطلاع رسانی شفاف از وظایف و تعهدات طرفین ،  روند ثبت نام شکل حقوقی یافته تا قابل پیگیری در شرایط خاص باشد.

    گام دوم: اخذ روادید

    از انجائیکه روال  اخذ روادی روالی زمانبر بوده ، گذرنامه متقاضیان از طریق شرکت های  خدماتی زیارتی به مووسه سعادت ارسال تا اخذ روادید پس ازکنترل تطابق اطلاعات و صحت گذرنامه و نیز هماهنگی های پیوسته و نزدیک با شرکتهای سعودی و وکنسولگری های عربستان در ایران حداکثر یک هفته قبل از اعزام تهیه گردد.

     

    یکی از وظایف مؤسسه عمره سعادت در عملیات عمره، اخذ روادید (ویزا) عمره برای زائرینی که توسط شرکتهای خدماتی و زیارتی مجاز اعلام شده از سوی سازمان حج و زیارت، به مؤسسه سعادت معرفی می گردد، می باشد.

    از آنجائیکه انجام این روال نیاز به هماهنگی های متعددی با نهاد های مربوطه از جمله، سفارتخانه های عربستان سعودی در ایران، شرکت های خدماتی سعودی، اداره گذرنامه ناجا و نیز وزارت امور خارجه دارد. معمولاً زمان بر می باشد و با توجه به ضرورت کنترل صحت اطلاعات در بخش های مختلف اجرائی ،معمولاً حداکثر ۱۵الی ۲۰روز به طول می انجامد.

    «نکات و توصیه های لازم برای اخذ روادید»

    • برای ثبت نام در دفاتر زیارتی عکس الصاق شده برای روادید بایستی مطابق با تصویر گذرنامه شخص متقاضی اصلی باشد و بصورت ابعاد ۴*۶به صفحه آخر گذرنامه الصاق گردد.
    • از آنجائیکه قانون ضرورت همراه بودن محارم (خانم های زیر ۴۵سال) در عربستان جهت صدور روادید الزامی است، این نکته برای متقاضیان باید مورد توجه و دقت قرار گیرد.
    • وجود حداقل دو صفحه خالی روبروی هم در گذرنامه ها برای ثبت روادید و نیز مهر ورود و خروج در گذرنامه ها الزامی است در غیر اینصورت بایستی نسبت به تعویض گذرنامه سریعاً اقدام شود.
    • کنترل کردن صفحه اجازه خروج از کشور برای زائرینی که در این صفحه توضیحات دارند، الزامی است
    • گذرنامه زائرین باید دارای اعتبار به مدت حداقل ۱۹۲روز از تاریخ اعزام تا تاریخ انقضاء داشته باشد.
    • ارائه گذرنامه به شرکت های خدماتی و زیارتی باید حداکثر ۳۰الی ۳۵روز قبل از پرواز صورت پذیرد، بدیهی است در صورت هرگونه تأخیر مسئولیت عدم صدور بموقع روادید بر عهده زائرین است.
    • هنگام عزیمت به تاریخ اعتبار روادید دقت شود.
    • استفاده از روادید اخذ شده توسط شرکت های سعودی صرفاً در هتلهای مورد اجاره آنها در عربستان مجاز می باشد و در صورت اقامت در سایر مکان های غیر مرتبط، حتماً با هماهنگی مسئولین ستادهای عمره مستقر در عربستان سعودی باشد.
    • اطمینان از ثبت مهر ورود و خروج در مبادی ورودی و خروجی ایران و عربستان الزامی است.
    • توجه : این مهر ها درمبادی کنترل گذرنامه ایران درآخرین صفحات درج و ودر مبادی کنترل گذرنامه عربستان در صفحه روبروی روادید درج می گردد.

     

    گام سوم: اخذ بلیط هواپیمائی

    پس از اخذ روادید و امکان اعزام زائرین اخذ بلیط هواپیمائی با هماهنگی شرکت های هواپیمائی طرف قرارداد توسط واحد های مرتبط در سازمان حج و زیارت و موسسه سعادت انجام و بلیط رفت و برگشت زائرین به همراه کارت شناسائی سفر انها که دران نام هتل محل اقامت و شناره اتاق و تلفن تماس در مدینه و مکه است به زائرین تحویل و زمان اعزام زائرین تعیین می گردد.

    در این مرحله مدارک زائرین در فرودگاه و قبل از عزیمت کاروان به تک تک زائرین معملا تحویل می شود.

    گام چهارم: اقامت در مدینه منوره

    بنا بر برنامه ریز انجام شده از انجائیکه در مرحله اول سفر زائرین در مدینه اقامت خواهند داشت ، زائرین پس از عزیمت به عربستان به هتلهای محل اقامت خود هدایت شده تا ضمن بهرهمندی از فضای روحانی و معنوی مدینه منوره در مدت اقامت خود از سایر برنامهای اموزشی ، زیارت اماکن متبرکه و سایر امور برنامه ریزی شده بهرهمند گردند . زائرین معمولا به مدت ۶ روز در مدینه خواهند بود که روز اول اقامتی انها با توجه به زمان حضور در مدینه و ساعت حضور در مدینه محاسبه خواهد شد.

    در مدت اقامت در مدینه  سرویسهای ایاب  وذهاب و نیز تامین سه وعده غذا در هرروز اقامتی برای زائران و خدمات رفاهی اسکان  به زائران ارائه خواهد شد و از زائران بر اساس برنامه غذائی ایرانی پذیرائی خواهد شد.

    زائرین در پایان روز ششم و قبل از غروب آفتاب مدینه را به قصد مکه و انجام اعمال عمکره مفرده ترک میکنند.

    گام پنجم: اقامت در مکه مکرمه و انجام اعمال عمره

    تشرف به کعبه موعود و زیارت حرم امن الهی مرحله پنجم این سفر معنوی است که زائران در بامداد روز اول اقامت خود در مکه و تا قبل از اذان صبح به همراه سایر اعضاء گروه و راهنمائی رو.حانی و مدیر کاروان اعمال عمره مفرده را پسس از رسیدن و اقمت نیم ساعته در هتل مکه و عزیمت به بیت الله الحرام در مکه به جای می اورند.

    زائران پس از انجام طواف و نماز و سعی صفا و مروه نماز صبح را در حرم امن الهی به جا اورده وسپس بهi هتل باز می گردند.

    تدارک برنامه های آموزشی و فرهنگی و زیارت اماکن متبرکه و رفتن به منا و عرفات نیز برای زائرین در مدت اقامت انها در مکه صورت می گیرد.

    برخورداری از امکانات رفاهی اسکان ،سرویس ایاب و ذهاب ۲۴ ساعته زیارت بیت الله الحرام و بهره‌مندی از طبخ غذای ایرانی و مطابق با برنامه از جمله خدماتی است که مدیریت موسسه سعادت در قالبی نظام‌مند به زائران ارائه می نماید.

    گام ششم: بازگشت از سفر

    زائرین بعد از اتمام مدت اقامت در مکه و تهیه سوغات برای ملتمسان دعا و چشم انتظاران آنها در ایران از طریق فرودگاه جده به میهن عزیز ایران مراجعت می نمایند و انچه که از معنویات روحی این سفر برداشته اند ذخیره ای برای خود و خانواده گرانقدرسشان باقی می ماند.

    حمل و نقل

    همانطورکه می دانید انجام امور جابجائی زائرین در دو بخش عمده زمینی و هوائی در عمره صورت می گیرد که در بعد هوائی اعزام و مراجعت زائرین به سرزمین وحی و در بعد زمینی جابجائی بین شهری و  درون شهری زائرین مد نظر بوده است که به تفصیل ذیلاً اشاره می شود.

    هوایی

    محدودیتهای قانونی IATA  در برقراری پروازهای مستقیم بین کشورها توسط شرکت های هواپیمایی کشور ثالث و کمبودها و نواقص موجود در صنعت هوائی موجب گردیده تا قدرت انتخاب موسسه در انتخاب شرکتهای هوائی صرفاً به سه شرکت ماهان ایر، ایران ایر  و خطوط سعودی محدود شود که در سالهای اخیر نیز تنها دو شرکت اخیر طرف قرارداد مستقیم با سازمان حج وزیارت بوده اند.

    انجام پروازهای مقصد مدینه که در حال حاضر نزدیک به ۷۵ درصد پروازهای عمره را در سال جاری به خود اختصاص داده است نقش بسزائی در تسریع و تسهیل سفر زائرین ایفاء نموده است.

    متاسفانه در این بخش به دلیل تحریم ها و محدودیتها هموراه با مشکلات عدیدهای مواجه بودهایم که شاید بخش اعظم نارضایتی زائرین که به بخشهای دیگر نیز تسری می نماید ناشی از تاخیرات گاهاً بیش از ۱۲ ساعت است که حلاوت و شیرینی سفر را برای زائرین علی الخصوص در پایان سفر تلخ می نماید. اگرچه کلیه نیروهای خدوم و تلاشگر در شرکتهای هوائی و نیز ستادها همواره با سعی وافر در کاهش سختیهای مربوطه تلاش مضاعف می نمایند لکن درک درست زائرین عزیز از کاستی های موجود که اکثر تحمیل به نظام مقدس اسلامی می باشد می تواند در استقامت زائرین  نقش پررنگی ایفا نماید.

    و در این میان پرداخت خسارت ناشی از تاخیر، اسکان زائرین در هتلهای جده بیش از ۱۲ ساعت تاخیر، و نیز ارائه خدمات فرودگاهی به زائرین مربوطه با توجه به قرارداد مربوطه  از تضیع حقوق زائرین می کاهد.

    آمار نشان داده است که فراوانی مشکلات تاخیر گاهاً ۳۰ درصد فراوانی مشکلات را به خود اختصاص داده است.

    زمینی

    استفاده از وسائط نقلیه مناسب  و به روز و بهره مندی از نیروی باتجربه و کارآمد در بخشهای مختلف اعم از نظارت ، خدمات ، سرویس و راننده نقش بسزائی در رفاه حال زائرین در سفر های زمینی را دارد.

    موسسه سعادت نیز همراه با کلیه عوامل خدماتی مربوطه و با انتخاب شرکتهای مناسب و مجهز نقل در عربستان سعودی سعی بر آن داشته است تا ضمن سرعت بخشی به ارائه خدمات هموراه کیفیت این گونه خدمات را بر کمیت آن اولویت بخشد و الحمد الله تا کنون نیز علی رغم مشکلات حمل و نقل علی الخصوص در فضای جاری چند ساله مکه ،توانسته است خدمات شایان توجه و مطلوبی را با مدیریت صحیح و کارآمد و دلسوز و پیگیر ارائه نماید.

    خدمات کلی این بخش به شرح زیر است:

    الف- حمل نقل فرودگاهی

    جابجائی زائران در مسیر فرودگاه ده ها در پروازهای رفت و برگشت حج عظیمی را در حمل و نقل زمینی به خود اختصاص می دهد به گونه ای که عملاً بیش از ۶۰ درصد آمار را در مسیرهای رودی و خروجی به خود اختصاص می دهد.

    مسیرهای حمل و نقل فرودگاهی به صورت زیر است:

    ردیف نوع مبدا مقصد مدت مسافت
    ۱ ورودی فرودگاه مدینه هتل مدینه نیم ساعت ۱۰ کیلومتر
    ۲ ورودی فرودگاه جده هتل مدینه هشت ساعت ۴۰۰ کیلومتر
    ۳ خروجی هتل مکه فرودگاه جده یک ساعت و نیم ۵۰ کیلومتر

    سرویس تغذیه درون اتوبوس برای مسیرهای ردیف  ۲ و ۳  ارائه می شود.

    ضمن اینکه با توجه به بعد مسافت ردیف ۲ همواره در استراحتگاه بین راهی بر اساس زمان رسیدن شام یا ناهار و یا صبحانه به زائرین ارائه می گردد.

    ب- حمل و نقل بین شهری

    با توجه به نوع پیمایش عمره در نزد زائران ایرانی و آغاز آن در مدینه مسافت طی شهر مدینه به مکه که با محرم شدن زائران در مسجد شجره همراه است  نیز به عنوان حمل و نقل بین شهری صورت می گیرد و زمان آن از غروب آفتاب تا بامداد روز بعد و به مدت ۴ ساعت می باشد.

    در بین راه نیز در استراحتگاه‌های موجود مانند نخیل یا الحرمین و یا ساسکو زائران یک بار توقف کوتاهی به مدت حداکثر ۲۰ دقیقه خواهند داشت.

    ردیف نوع مبدا مقصد مدت مسافت
    ۱ بین شهری هتل مدینه هتل مکه ۵ ساعت ۴۰۰ کیلومتر

    استفاده از وسائط نقلیه مجهز به سیستم سرمایشی مناسب و نیز با کیفیت در طی این مسیر همواره موجب برخورداری آسودگی نزد زائران بوده و این مسیر نسبتاً طولانی در فضائی معطر از ذکر و پاکی زاید الوصفی با آرامش معنوی خاصی طی می شود.

    ج- زیارت دوره

    زائران در مدینه و در مکه در مدت اقامت خود حداقل یکبار  با راهنمائی مدیران خود به زیارت اماکن متبرکه و زیارتی مشرف می‌شوند که حداکثر ۳ روز پس از ورود به شهر مدینه و مکه و در نوبت‌های صبح و عصر دیدار از اماکن متبرکه صورت می گیرد .
    مدت زیارت دوره در مدینه و مکه به مدت ۵ ساعت به طول می‌انجامد که سرویس تغذیه در نظر گرفته شده نیز در طول مسیر به زائران داده می شود.

    ردیف شهر مدت زمان/نوبت اماکن و مسیر
    ۱ مدینه منوره ۵ ساعت حداکثر ۳ روز پس از ورود به شهر مسجد قبا- مسجد ذو قبلتین- مساجد سبعه- شهدای احد و کوه احد و بعضا مشریه ام ابراهیم
    ۲ مکه مکرمه ۵ ساعت حداکثر ۳ روز پس از ورود به شهر منا و عرفات – قبرستان ابوطالب – جبل الرحمه و کوه ثور

    د- سرویس حرم

    به منظور تسهیل زیارت زائرین برای هتلهای خارج از منطقه‌ی مرکزی حرم، سرویس حرم به منظور ایاب وذهاب و زائرین در نظر گرفته می‌شود که به طور متوسط هر 15 دقیقه یکبار انجام می شود و البته در شهر مکه تمامی هتل‌ها به علت بُعد مسافت از منطقه‌ی مرکزی حرم از این سرویس برخوردارند و به صورت شبانه روزی به صورت گردشی و ایستگاهی انجام می شود.

    ذیلاً آمار وسائط نقیله‌ی بکار گرفته شده و جداول مربوطه ارائه می شود.

    لازم به توضیح است که کلیه خدمات فوق در بسته‌ی زیارتی عمره به زائران در کاروان ها با نازل‌ترین قیمت تعبیه و ارائه می شود  به نحوی که در خواست اینگونه خدمات برای زائرین خارج از کاروان‌های ایرانی هزینه‌های زیر را در برخواهد داشت.

    لازم به ذکر است ارائه خدمات حمل و نقل ویژه به زائرین معلول کاروانی از قبیل تهیه‌ی ویلچر و ماشین اختصاصی بدون پرداخت وجه و پس از تائید پزشک و هماهنگی توسط ستاد انجام می پذیرد .

    ردیف مسیر هزینه
    ۱ فرودگاه مدینه - مدینه ۵۰ ریال سعودی
    ۲ مدینه - مکه ۲۵۰ تا ۳۰۰ ریال سعودی
    ۳ مکه - فرودگاه جده ۱۵۰ ریال سعودی
    ۴ سرویس‌های داخلی ۱۰ ریال سعودی

    برای برخورداری از اینگونه خدمات مراجعه حضوری به ستاد مرکزی در هر شهر و یا ستاد مناطق برای متقاضیان الزامی تا ضمن انجام امور مالی هماهنگی های لازم نیز صورت گیردو فرم مربوطه باید توسط ستاد متقاضی قبلاً تکمیل شود. و برای متقاضیانی خارج از کشور که هنوز وارد نشده اند هماهنگی از طریق سایت اینجا صورت می پذیرد.

    آنچه زائر باید بداند

    در جامعه‌ی کنونی اطلاع رسانی حقوق مردم و زائران و خدمات لازم الاجرا و نیز حدود آنها شرط لازم برای ارئه خدمات مناسب و جلوگیر ی از تضییع حقوق خدمات دهنده و خدمات گیرنده است، ذیلاً قراردادهای مربوطه به شرح زیر قابل دستیابی است:

    • قرارداد حمل ونقل با شرکتهای سعودی
    • وظائف عملکرد راننده
    • خدمات نقل مندرج در قرارداد زائر با کارگزار  و ساعت مجاز تاخیر پروازی
~ نوشته شده در 89/12/13 ~ ساعت ~ توسط شمس (سلیمانی) ~



ولِلّهِ عَلَي النّاسِ حِجُّ البَيْتِ مَن ِاْستَطاع اِلَيْهِ سَبيلا



و خداي راست بر مردم، عزم زيارت و ديدار خانه اش، هر كه را توان آن باشد به سوي آن راه مي برد 


لَبَّيْكَ اللّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، اِنَّ الْحَمدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلكَ لاشريكَ لَكَ لَبَّيْكَ
 

زائر گرانقدر بيت الله الحرام

اينك كه خداوند متعال توفيق حضور در حرم شريف نبوي و زيارت قبور مطهر رسول اكرم (ص) ، فاطمه زهرا (س) و ائمة معصومين عليهم السلام و انجام حج  در بيت الله الحرام را نصيبان ساخته فرصت مناسبي است تا با شناخت فلسفه ، اسرار و احكام اين سفر عبادي و آشنايي با سرزمين مقدس مكه معظمه و مدينه منوره - ترددگاه انبياء و اولياء الهي و يادآور تاريخ پر راز و رمز صدر اسلام - خود را براي درك هر چه بيشتر مراتب معنوي اين سفر روحاني كه به تعبير احياگر حج ابراهيمي امام راحل (س) سرمايه حيات جاودانه است آماده سازيم.
ضمن آرزوي قبولي طاعات و عبادات خالصانه شما و با اميد به فراهم سازي مقدمات ورود به ضيافت الهي و در حالي كه قصد آن داريد تا به دور از همه علايق مادي و دنيوي و بيش از گذشته دل به ذات اقدس حق بسپاريد و در جوار بيت الله الحرام با خداي كعبه به راز و نياز بپردازيد و درصدد تحصيل رضاي صاحب كعبه برآئيد و در مقابل مرقد مطهر حضرت رسول الله اكرم (ص) ، حضرت فاطمه زهرا (س) و ائمه بقيع عليهم السلام پيماني دوباره با اولياء الهي ببنديد كه هرگز از حريم ولايتشان قدمي بيرون ننهيد و پيروي از آنان را سرلوحه عمل خويش قرار دهيد از باب (فذكر ان نفعت الذكري) نكاتي چند را يادآوري مي نمايد:
‌أ. قبولي حج از دو جهت قابل بررسي است يكي صحيح واقع شدن آن ، يعني انسان وقتي مسائل لازم را فرا گرفت و در وقت انجام مناسك توجه به آنها داشت و قربه الي الله بجا آورد از كيفر و عقاب الهي در امان بوده و حج او صحيح و نزد پروردگار خويش مأجور است و ديگري قبولي آن از جهت روح و اسرار حج و پذيرفته شدن عندالله ، يعني علاوه بر اينكه مسائل لازم را فرا گرفته و اعمال را قربه الي الله انجام داده است ، حضور قلب و معرفت الي الله هم داشته و توانسته از تمايلات نفساني رهايي پيدا كند و با خضوع و خشوع مناسك را انجام دهد و در طول سفر خصلت هاي زشت دروني را يكي پس از ديگري ترك كرده و از سفره گسترده حق تعالي بهره مند شود و اين معني امكان ندارد مگر با دستيابي به تقوا و مراعات حدود الهي و اينكه انسان هميشه خود را در محضر حق سبحانه تعالي ببيند و مراقب اعمال و رفتار خويش در جهت كسب رضاي الهي باشد.




‌ب. اين سفر ، الهي و داراي ابعاد گوناگون است و چه بسا در زندگي تنها يك بار توفيق اين سفر معنوي نصيب انسان مي گردد ، لذا سزاوار است به اهميت و سازندگي آن بيش از پيش توجه نمائيم و از هنگام تصميم و عزم به مسافرت تا پايان آن قدم به قدم ، الهي بودن اين ميهماني را مد نظر داشته باشيم و از ارزش و منزلت همسفران و رعايت حقوق آن غفلت نكنيم و از كمك و همراهي و خدمت به آنان غفلت نورزيم.

‌ج. عمر سفر كوتاه و ايام زيارت به زودي سپري مي گردد. بايد با برنامه ريزي منظم بهترين استفاده را از اوقات شبانه روز خود بنمائيم و به جاي وقت گذراني براي كارهاي بي نتيجه يا كم نتيجه بيشترين وقت خود را صرف شناخت احكام و آداب و اسرار حج و زيارت و بهره مندي از مشاهد شريفه و مواقف كريمه نماييم و از جمله حضور در نمازهاي جماعت مسجدالنبي و مسجد الحرام و قرائت قرآن در اين دو مسجد با عظمت و خواندن دعاها و مناجات وارده از طرف معصومين در ايام و مواقع و مناسبت هاي مختلف را توجه نمائيم.
‌د. روح و عظمت دعا ، عبادت و مناسك حج به معرفت ، اخلاص و رعايت ادب و حضور در محضر خداوند متعال بستگي دارد لذا نبايد تنها به مقدار و كميت اعمال و عبادات اكتفا نمائيم بلكه بيشتر به كيفيت آن بپردازيم ، زيرا اگر يك دعا يا طواف يا نماز ، از روي معرفت و اخلاص باشد ، موجب توجه دل و جان و شكستن دل و تحول دروني انسان مي گردد و شايد طعم شيرين و لذت روح پرور مناجات و راز و نياز بنده با معبود بي نياز براي هميشه دل وي جانش را بگونه اي سيراب و تحمل كند كه باعث نجات از عذاب الهي و دست يافتن به بهشت جاويد خواهد شد.
‌ه. قبل از سفر در جلسات آموزشي كاروان نسبت به فراگيري مسائل حج كه توسط روحانيون محترم كاروان آموزشي داده مي شود اهتمام ورزيده و همزمان با بهره گيري از كتاب ها و نرم افزارهای آموزشی مفيدي كه معرفي و عرضه خواهد شد ، بر آگاهي هاي خويش براي انجام هر چه بهتر و صحيح تر اعمال حج بيفزائيد.
‌و. حج و عمره و هيچ عبادت ديگر با مال حرام پذيرفته نيست و اصولاً يك مسلمان و به ويژه زائر خانه خدا و قبر پيامبر (ص) را نمي سزد كه مال و دارائيش به حرام آلوده باشد ، لذا توصيه مي گردد قبل از عزيمت ديون شرعي خويش و آنچه را بر ذمه داريد بالاخص حق الناس را اداء نمائيد و رضايت صاحبان حق را جلب نموده و نيز حقوق اخلاقي پدر ، مادر ، همسر ، فرزندان ، خويشاوندان و غيره را با طلب حلاليت و رضايت آنان اداء نمائيد.
ا‌ز. آداب سفر را آن گونه كه اولياء الهي فرموده اند رعايت نمائيم و از جمله اينكه مسافر بايد:
• قبل از شروع به سفر وصيت كند خصوصاً نسبت به حقوق واجبه و اداء ديون.
• برادران ديني و آشنايان را مطلع سازد.
• از حضرت امام محمد باقر (ع) منقول است كه امام زين العابدين (ع) در كه مي خواستند انجام دهند ،‌ مانند حج ، عمره و غيره از خداوند طلب خير مي نمودند و بهترين صورت ان اين است كه بگويد: (استخير الله برحمته خيره في عافيه) .

• مستحب است زائر پيش از مسافرت غسل كند و دعاي سفر بخواند.
• خانواده خود را جمع كند و دو ركعت نماز بگذارد و ضمن قرائت سوره هاي حمد ، ناس ، فلق و قدر و آيه الكرسي و آخر آل عمران با خانواده خويش وداع نموده و با ذكر تسبيح حضرت زهرا (س) منزل را ترك نمايد.
• قبل از مسافرت صدقه بدهد (به هر چه ممكن باشد).
‌ح. زائر بيت الله الحرام سزاوار است بيش از ديگران به اخلاص در اعمال و مراقبت از حدود الهي اهتمام داشته باشد زيرا گذشته از اينكه به مهماني پروردگار مي رود و مهمان بايد رضايت صاحب خانه را فراهم سازد ، طبق حديث شريف : (كونوا لنا زيناً و لا تكونوا علينا شيناً) بايد آيينه تمام نماي يك سفير مسلمان شيعه و منادي اسلام ناب محمدي باشد.
‌ط. رعايت اخلاق مسافرت در طول سفر و از جمله حسن خلق با همراهان ،‌ احترام متقابل با همسفران ،‌ صبر و تحمل در مقابل مشكلات و سختي هاي راه ، رفت و مدارا و حفظ الغيب همراهان ، كار كردن در سفر و همراهي با همسفر خويش تا پايان راه ، از بديهي ترين حقوقي است كه مراعات آن به شيريني و معنويت سفر حج خواهد افزود.
‌ي. معيشت سفر حج در روايات به كرات مورد توجه قرار گرفته و از آن جمله دقت در حفظ و نگهداري پول و هزينه سفر ، سخاوت در خرج كردن و پرهيز از امساك و گدامنشي و نيز تهيه هديه و سوغات سفر به قدر ممكن و معقول به عنوان امري مستحب تأكيد گرديده است.
‌ك. روحانيون محترم كاروان ، مديريت ، معاونت ، پزشک محترم و ساير عوامل خدماتی پرتلاش افتخار اين را خواهند داشت تا در طول سفر با استمداد از درگاه ربوبي ، با خدمت صادقانه و راهنمايي بي دريغ زائران محترم در حد توان زمينه بهره گيري هر چه بيشتر شما را از اين سفر روحاني و معنوي فراهم سازند .
 

درى بگشا زرحمت يا الهى

به روى بى پناه عذرخواهى


نوازش كن تو بارى خسته اى را

عنايت كن تو دل بشكسته اى را


خداوندا زدوشم بار بردار

به روز حشرم از ذلت نگه دار


در اين ملك فنا من بى نوايم

اسير نفس و دربند هوايم


دريغ از من مكن يا رب عطا را

بشوى از دفترم جرم و خطا را


طبيبا اى شفاى دردمندان

كريما اى اميد مستمندان


ببخشا از گنهكاران گناهان

بگير از لطف، دست بى پناهان


پريشان خاطران را شاد گردان

گرفتاران زبند آزاد گردان 


آنچه یک زائر باید بداند:                                                               1 - تقوا



« الحجّ أشهر معلومات فمن فرض فیهنّ الحجّ فلا رفث ولا فسوق ولا جدال فی الحجّ وما تفعلوا من خیر یعلمه الله وتزوّدوا فإنّ خیر الزّاد التقوی واتّقون »
زائر بیت الله الحرام، پیش از سفر، همچون هر مسافر دیگری، توشه می اندوزد. این توشه باید متناسب با طول سفر، چگونگی آن و مقصد باشد. توشه راه مکّه، خوراک و پوشاک است ولی برای زیارت دوست، این کافی نیست. زائر کعبه دوست، به سفر معنوی می رود و در آستانه چنین سفری باید خود را از درون بپالاید. آلودگی دل را بزداید و روحش را تطهیر کند; خود را با فضیلت های اخلاقی زینت دهد و به مقدّسترین مکان ها و مبارک ترین بقعه ها، تقوا را ارمغان ببرد که صاحب خانه، در قرآن، آن را بهترین توشه خوانده است. تقوا سفارش همیشگی قرآن است; امّا یادکرد مکرّر آن در آیات مربوط به حج (آیه های 189، 196، 197، 203 از سوره بقره و آیه دوّم سوره مائده)، این نکته را تأکید می کند که زائر باید از آغازین لحظه های تصمیم و نیّت، تا بازگشت به خانه، خود را از شیطان حفظ کند و در آشکار و نهان و دل و زبان، پرهیزکارانه، گام به سوی مقصد نهد.
افزون بر آیات، روایات نیز به رعایت تقوا سفارش کرده اند و آن را به عنوان نشانه قبولی حج و به دست آوردن آثار و ثمرات گرانبهایش، ذکر کرده اند. پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)می فرماید: «آیة قبول الحجّ ترک ما کان علیه العبد مقیماً من الذنوب... نشانه قبول حج این است که انسان گناهانی را که مرتکب می شد ترک کند». در حدیثی دیگر از پیامبر(صلی الله علیه وآله) این بیان، تفصیل داده شده است: «من علامة قبول الحجّ إذا رجع الرجل عمّا کان علیه من المعاصی; هذا علامة قبول الحجّ و إن رجع من الحجّ ثم انهمک فیما کان من زناء او خیانة او معصیة، فقدردّ علیه حجّه... نشانه قبول حج، بازگشت از گناهان گذشته است و اگر از حج بازگشت، امّا بر گذشته اش چون زنا و خیانت ونافرمانی، اصرار ورزید، حجّش مردود است »
از این مهمتر، بی تقوایی و گناه، توفیق حج گزاردن را سلب می کند و انسان را از همه آثار دنیوی و اخروی این عبادت بزرگ محروم می سازد. به عبارت دیگر، حرمان از پذیرفته شدن در مهمانی خداوند رحمان، اثر بی تقوایی و معصیت است و این معنا نیز از روایات، استفاده می گردد. برقی، عالم بزرگ شیعی قرن سوم در کتاب حدیثی و بسیار زیبای خود به نام «المحاسن» از امام صادق(علیه السلام) نقل می کند: «من أراد الحجّ فتهیّأ له فحرمه، فبذنب حرمه...5کسی که برای حج آماده شد و محروم ماند، به سبب گناهش محروم شده است. » 


2 - اخلاص

گفته شد که حج، یک عبادت است و روشن است که عبادت حقیقی بدون اخلاص، محقّق نمی گردد. حج وقتی حقیقت پیدا می کند که زائر، هیچ چیز بجز صاحبِ خانه را در نظر نیاورد و وسوسه های شیطانی را از دل براند. زائری که به قصد نمایش و تظاهر و خودنمایی، روانه حج گردد، از عملش هیچ بهره ای نمی برد و چون بقیه ریاکاران، پاداش خویش را باید از غیر خدا بطلبد; از همان مردمی که به قصد مدح و ثنای آنان، حج گزارده است. امام صادق(علیه السلام)می فرماید: «الحجّ حجّان: حجّ لله و حجّ للناس; فمن حجّ لله کان ثوابه علی الله الجنّة و من حجّ للناس کان ثوابه علی الناس یوم القیامة... حج، دوگونه است: حجّی برای خدا و حجّی برای مردم. هر کس برای خدا حج گزارد، ثوابش بهشت و بر عهده خداست و هر کس برای مردم حج گزارد، پاداش آن را در روز قیامت از مردم بطلبد. »
اثر دیگر حج که طهارت روحی و پاک شدن از گناهان و آلودگی هاست نیز در گرو رعایت اخلاص است. احادیث بسیاری، هم از راویان شیعی و هم از اهل سنّت، بر این مطلب دلالت دارند.7 این دسته روایات، حج را به آب که پلیدی را می شوید و یا آتش که ناخالصی ها را می سوزاند، تشبیه کرده اند و زائر را پس از حج، مانند کودکی می دانند که پاک و بی گناه، تازه متولد شده است. در روایتی از امام صادق(علیه السلام) که در همین دسته روایات جای می گیرد، اساساً موضوع غفران و آمرزش خداوند، حجگزار مخلص است: «من حجّ یرید به الله، ولایرید به ریاءً و لاسمعة، غفرالله له الـبـتـة... 8 هر کس به خاطر خدا حج بگزارد و نه ریا و تظاهر، خداوند حتماً او را می آمرزد. »
همانگونه که از متن حدیث بر می آید، حاجیان غیرمخلص، از دایره این رحمت الهی بیرون اند و از حج، جز رنج و تعب و هدردادن عمر و سرمایه، بهره ای ندارند.
حج کامل، اخلاص بیشتر می طلبد. حج به معنی قصد است; نمی توان به قصد تجارت رفت و آن را حجّ خانه دوست و کعبه مقصود خواند. نمی توان به قصد تفریح و تفرّج رفت و زائر بیت الله شد و نمی توان سیاحت کرد و آن را زیارت دانست. این گونه حج که مخلوطی از قصد خدا و غیر خداست نیز حجّ ابراهیمی و محمّدی نیست. این حجّ جاهلیتِ دوباره در آخر زمان است که حضرت رسول اکرم(صلی الله علیه وآله) بدان اشاره کرده است: «یأتی علی الناس زمان یکون فیه حجّ الملوک نزهة، و حجّ الأغنیاء تجارة، و حجّ المساکین مسألة... زمانی می آید که حجّ پادشاهان برای تفریح است و حجّ ثروتمندان برای تجارت و حجّ فقیران برای گدایی». این مضمون را راویان اهل سنّت نیز نقل کرده اند که فرازی بیشتر دارد و در آن به حجّ قاریان قرآن اشاره می کند و حجّ آنان را نیز برای ریا و سمعه و خودنمایی می داند.

3 - پاک کردن دارایی  


پس از تطهیر روح و خالص نمودن نیّت، در مرحله عمل نیز باید این خلوص و پاکی جلوه کند. روشن است که اگر بخواهیم حجْ ما را پاک کند و از آلودگی های درون بپالاید، باید خود پاک باشد. نمی توان با آب آلوده، آلودگی را زدود. نمی توان با مال به چنگ آورده از دزدی و با خیانت و رشوه و اختلاس و گران فروشی و کم فروشی و اجحاف، حج گزارد و انتظار پاک شدن از گناهان را داشت. نمی توان با مال حرام به حج رفت و انتظار پذیرش آن را داشت. نمی توان در لباس غصبی، لبّیک گفت و جواب را به انتظار نشست.
امام صادق(علیه السلام) می فرماید: «إذا اکتسب الرجل مالاًمن غیر حلّة، ثمّ حجّ فلبیّ، نودی: لالبّـیـک و لا سـعـدیـک... 11 اگر کسی مالی از راه غیر حلال به دست آورد، سپس حج بگزارد و لبّیک بگوید، ندا می رسد: نه لبیک و نه سعدیک (که کنایه از جواب ردّ است)». اهل سنّت این حدیث را به گونه دیگری نقل کرده اند و هنگام این ندای الهی را نه در آغاز حج و احرام، که در همان ابتدای پا در رکاب نهادن و شروع سفر می دانند و در پایان آن، آورده اند: «توشه ات حرام و هزینه حَجّت حرام است. حجّت نه مبرور که مأزور و وبال گردنت خواهد بود.»



این بدان معناست که چنین زائری از همان مرحله نخست مناسک و حتی پیش از آن، در درگاه الهی پذیرفته نیست و مصرف دارایی هایش در حج، چیزی جز افزایش بدهی به صاحبان اصلی اموال را در پی ندارد.
نکته قابل توجه اینجاست که کم یا زیاد بودن آلودگی مال به حرام، در این عدم پذیرش، تفاوتی ندارد و حتی کم ارزشترین مال حرام در اسباب و تجهیزات حج و بار و بنه زائر، موجب مردود شدن حج می گردد. در تأکید همین نکته و زدودن چنین توهّمی، حضرت محمد(صلی الله علیه وآله)شیء بسیار کم قیمتی را نمونه می آورد و می فرماید: «من تجهّز و فی جهازه عَلَم حرام لم یقبل الله منه الحجّ... هرکس بار سفر حج ببندد و تکّه پرچمی حرام در وسایلش باشد، خداوند حجّش را نمی پذیرد. »
از باور و اعتقاد به این نکته است که هر ساله به هنگام حج، شاهد مراسم زیبای «طلب حلّیّت» کسانی هستیم که عازم زیارت کعبه مقصودند. اینان با جدّیت و کوشش فراوان در پی ادای بدهی و پرداخت دیگر حقوق مالی خود به هر سو روان می شوند و با تأسّی به اهل بیت عصمت و طهارت، هزینه حج را از هر آلودگی پاک می سازند و این سنّت دیرینه و به جا مانده از ائمه معصومین(علیهم السلام) و پیشینیان صالح را زنده نگاه می دارند. بجاست این فرموده امام کاظم(علیه السلام) را بیاوریم که «إنّا أهل بیت، حجّ مرورتنا و مهور نسائنا و اکفاننا من طهر أموالنا... ما خاندانی هستیم که هزینه حجگزارمان و مهریه زنانمان و کفن مردگانمان را از پاکترین دارایی مان می پردازیم».

4 - آگاه کردن دوستان

اکنون زائر در آستانه سفر است. او عزم را جزم، نیّت را خالص و روح و جسم خود را تطهیر کرده است. تمام حقوق واجب را ادا کرده است و نیکوست که حقّی مستحب را نیز ادا کند و با آگاه کردن برادران دینی اش، علقه ها و علاقه ها را تحکیم بخشد و محبّت را در روابط اجتماعی تزریق کند. در حدیثی که راوی اش امام صادق(علیه السلام) و گوینده اش حضرت رسول اکرم(صلی الله علیه وآله) می باشد این تکلیف اخلاقی بر عهده هر مسلمانی که قصد سفر دارد، گذاشته شده است: «حقّ علی المسلم إذا أراد سفراً أن یُعلم إخوانه، و حقّ علی إخوانه إذا قدم أن یأتوه... 15 بر گردن هر مسلمان است که هنگام سفر، برادرانش را آگاه کند و سزاوار است که آنها هم به هنگام بازگشت او به دیدارش بیایند». این دستور زیبای اخلاقی که رابطه ای دوسویه را ایجاد می کند، اثراتی سودمند نیز برای خانواده و بستگان و بازماندگان زائر دارد; زیرا دستور اخلاقی دیگری، این را تکمیل می کند و سوی دیگر رابطه را استوار می سازد. امام زین العابدین(علیه السلام) به برادران دینی و مؤمن زائر می فرماید: «من خلف حاجّاً فی أهله وماله، کان له کأجره، حتی کأنّه یستلم الأحجار... 16 هر کس جای خالی حجگزار را در خانواده و دارایی اش پر کند، اجری مانند او دارد، تا آنجا که گویی سنگ های کعبه را لمس می کند. »


5 - گشاده دستی

جود و سخاوت، از صفات مورد علاقه خداوند است و بدان سفارش کرده است. در موقعیت های خاصی، این سفارش تأکید شده است که از آن جمله سیر و سفر است. زیاد برداشتن توشه نیکو و بذل و بخشش آن به همسفران، از مروّت و شرف و جوانمردی شمرده شده است. حج، علاوه بر اینکه خود یک سفر است و مشمول این قانون و دستور کلی اخلاقی قرار می گیرد، ویژگی دیگری نیز دارد که سبب تأکید بر گشاده دستی در طول سفر و اعمال آن است. هزینه حج، بیش از صدقه و بیش از قرض و هر کار نیک دیگری، پاداش دارد و اجر اخرویِ آن را تا دو میلیون برابر کارهای دیگر ذکر کرده اند.18 این ثواب زیاد، محرّک بسیار خوبی برای انفاق و جود و سخاوت در حج است. امامان شیعه، علاوه بر توصیه و سفارش زبانی، خود بدان عمل می کرده اند و با حمل بهترین توشه ها و بذل و بخشش از آن، به دیگر حاجیان و پیروان خود درس می داده اند و آنان را به این کار نیک می خوانده اند.
شیخ محدثان، صدوق، در کتاب بزرگ خود (من لایحضره الفقیه)، نمونه ای از این دست ارائه می دهد. او می گوید: «کان علیّ بن الحسین(علیه السلام) إذا سافر إلی مکّة و العمرة، تزوّد من أطیب الزاد، من اللوز والسکر والسویق الحمض والمحلّی..19 امام زین العابدین(علیه السلام)هرگاه برای حج و عمره به مکّه می رفت، بهترین توشه را فراهم می آورد، از بادام و شکر تا نوشیدنی های ترش و شیرین». این روش توسط پیروان امامان و زائران با ایمان در طول تاریخ ادامه یافت و تنگ نظری و تنگدستی و بخل و امساک در مراسم حج، به صورت عملی نکوهیده درآمد و طرد شد.
گفتنی است این صفت نیز مانند دیگر چیزها، حدّ و مرزی معیّن دارد و نمی توان سخاوت و گشاده دستی را دستاویز ولخرجی و اسراف و فخرفروشی کرد. امامان شیعه در کنار دستور به گشاه دستی، بعضی از یاران خود را که در سفر حج، بدون رعایت حدّ و مرز و جایگاه آن به مهمانی و اطعام و خرج دادن پرداخته و عزّت و احترام همراهانشان را در نظر نگرفته اند، نکوهش کرده اند. حسین بن ابوالعلاء که از راویان بزرگ و از اصحاب امام صادق(علیه السلام) است می گوید: «با بیش از بیست نفر عازم مکّه شدیم. در هر منزلگاه، گوسفندی می کشتم تا به امام صادق(علیه السلام) وارد گشتیم. به هنگام ورود، ایشان مرا صدا زد و فرمود: یا حسین، آیا مؤمنان را ذلیل می کنی؟ من گفتم: به خداوند پناه می برم! حضرت به رفتار من در سفر حج اشاره کردند. گفتم: اینها را نه به قصد ریا و خودنمایی که فقط برای خدا کردم. حضرت فرمود: مگر نمی دانستی که در میان آنان کسانی هستند که می خواهند مانند تو کنند و چون نمی توانند، دچار خود کم بینی و تحقیر نفس می شوند؟! من استغفار کردم و گفتم دیگر نمی کنم». این معنا را امام صادق(علیه السلام) به یکی دیگر از یاران خود، به نام شهاب بن عبدربّه، نیز سفارش کرده است.
وجه جمع این دو دسته روایات و نتیجه هر دو دستور، در حدیثی که محمد حلبی از امام صادق(علیه السلام) نقل می کند، آمده است. او که از همین مشکل همراهی شخص ثروتمند با اشخاص دیگر پرسیده است، جواب می شنود: «إن طابت بذلک انفسهم فلابأس به... اگر رضایت خاطر دارند مشکلی نیست، خرج کند و اطعام دهد و گشاده دستی کند و اگر راضی نیستند، وظیفه شخص غنی است که صبر کند و با غذای آنان بسازد و خرج خود را جدا نکند و (به اصطلاح خاصه خرجی نکند. ) »
این همراهی و همگون بودن با جمع و کاروان، در بسیاری از اعمال حج نیز توصیه شده است. لباس یکدست سپید، حرکت همزمان از مواقف، حرکت یکسویه در طواف... همه و همه، نشان دهنده روح وحدت و اتّحاد است که مطلوب شارع حکیم می باشد. تمام این نکات، نشان از دقت و ظرافت دستورات اخلاقی اسلام دارد که با رعایت آنها و نگاهداری حدود و مرزهای هر یک، می توان به اعتدال اخلاقی و روابط صمیمانه، عاطفی و منطقی، دست پیدا کرد.

6 - دوری از تکبّر

با نگاهی کوتاه به روایات می توان دریافت که یکی از حکمت های تشریع حج، بیرون راندن تکبّر از دل هاست. این معنا را از شکل کلّی مراسم نیز می توان فهمید. حضرت علی(علیه السلام)می فرماید: «یتعبّدهم بألوان المجاهد ویبتلیهم بضروب المکاره، إخراجاً للتکبّر من قلوبهم وإسکاناً للتذلّل فی أنفسهم... خداوند، با سختی های رنگارنگ، بندگان خود را به بندگی وا می دارد و آنها را با ناخوشی های گوناگون می آزماید تا خودپسندی و کبر را از دل هایشان بیرون کند و فروتنی را در جان هایشان جای دهد».
و در همین معنا حضرت رضا(علیه السلام)می فرماید: «إنّ علّة الحجّ... والتقرب فی العبادة إلی الله عزّوجل والخضوع والاستکانة والذلّ... یکی از علّت های حج، نزدیکی به خداوند از راه عبادت و خضوع و تهیدستی و کوچکی است».
برای همسویی با این حکمت و جهت نیل به این هدف، روایات، حاجیان را ترغیب به دوری از کبر و زدودن غرور و تفاخر از دل ها می کند و با طرح ثمره مهم حج (آمرزش گناهان)، آن را مشروط به دوری از کبر و اظهار تواضع می کند. امام باقر(علیه السلام)می فرماید: «من أمّ هذا البیت حاجّاً او معتمراً مبرّأً من الکبر، رجع من ذنوبـه کهیئته یـوم ولـدتـه اُمّـه... 25 هر کس قصد این خانه کند، به عمره یا حج، و از کبر دوری کند، باز می گردد در حالی که گناهی ندارد، همچون روزی که مادرش او را زاده است».
این سفارش از هنگام قصد و عزم حج شروع می شود و در اوّلین قدم ورود به مکّه و محلّ حج، تکرار می شود. در آداب ورود به مکّه، توصیه شده است که بدوت تکبّر و تجبّر و فخرفروشی و در کمال تواضع و آرامش وارد حرم ابراهیمی شوید. این سفارش را امام صادق(علیه السلام)، هم به معاویة بن عمار و هم به اسحاق بن عمّار، فرموده اند و اثر چنین ورود متواضعانه ای را غفران و آمرزش خداوند دانسته اند. ابان بن تغلب که از بزرگترین راویان فهیم و فقیه است، نمونه عملی و عینی این تواضع را گزارش کرده است. این گزارش، چگونگی بروز تواضع و اظهار این حالت درونی را در عمل خارجی، به تصویر کشیده و یگانگی دل وزبان ودرون وبرون را ترسیم کرده است. ابان که توفیق همراهی امام صادق(علیه السلام) رااز مدینه تا مکّه داشته است، می گوید که وقتی امام صادق(علیه السلام) به حرم رسید، از مرکب پیاده شد، غسل کرد، کفش هایش را به دست گرفت و پابرهنه داخل حرم شد. من نیز چنین کردم. حضرت فرمود: «یا أبان، من صنع مثل ما رأیتنی صنعت، تواضعاً لله، محاالله عنه مأة ألف سیئة و کتب له مأة ألف حسنة وبنی الله عزّ وجلّ له مأة درجة و قضی له مأة ألف حاجة... ای ابان، هر کس از روی تواضع چنان کند که دیدی من کردم، خداوند صدهزار کار زشتش را محو کند و صد هزار کار نیک برایش بنویسد و صد هزار درجه به او بدهد و صدهزار حاجتش را روا کند. »
ابراز و اظهار تواضع از راه هایی دیگر نیز نقل شده است و امام صادق(علیه السلام) به پیروان خود آنها را تعلیم داده است. ایشان می فرماید: «اُنظروا إذا هبط الرجل منکم وادی مکّة فالبسوا خلقان ثیابکم، فانّه لم یهبط وادی مکّة أحد لیس فی قلبه من الکبر إلاّ غفر له...»; وقتی وارد مکّه شدید، لباس های کهنه تان را بپوشید که هیچ کس بدون تکبّری در دل به مکّه فرو نیامد، مگر اینکه آمرزیده شد. »
در حدیث دیگری از این گونه، شخصی ستوده شده است که با وجود امکان استفاده از لباس نو و زیور و زینت، به خاطر تواضع در مقابل خداوند، از لباس کهنه استفاده می کند.29هم در آن و هم در اینجا، تمیزی و نظافت و زیبایی نکوهش نشده و مورد نهی قرار نگرفته است; بلکه خودنمایی و فخرفروشی و تجمّل ممنوع شده است که این منع، همسو با دیگر اعمال حج، بویژه احرام است که از آداب واجب ورود به مکّه می باشد.


7 - حسن خُلق

شیوه حجّ کاروانی و دسته جمعی، حاجیان را علاوه بر مراسم و فرائض حج، در منزل و خورد و خوراک نیز به هم پیوند می دهد. از سوی دیگر، سختی اعمال، و شرایط ویژه آب و هوای حجاز، زمینه را برای درگیری ها و برخوردهای احتمالی کوچک و بزرگ آماده می سازد. گاه زائران و دیگر همراهان، عادت هایی دارند که برای بعضی دیگر پسندیده نیست و گاه کمبود امکانات و تنگی مکان در مِنا و مشعر و یا غربت و سرگشتگی و دوری از خانه و خانواده، چنان روح را می آزارد که احتمال طغیان آن می رود و آنگاه، غضب و ناراحتی، زمام امور را از کف عقل می رباید و در این هنگام باید منتظر حادثه بود که گاه کفّاره و عقوبت هایی را هم برای زائر در پی دارد. از این رو، رعایت آداب معاشرت و خوشرویی و خوش اخلاقی، از لازمترین کارها محسوب می شود.
امامان معصوم(علیهم السلام) برای گام به گام این سفر روحانی، دستورات و توصیه هایی بیان کرده اند تا زائر را از این دام شیطانی (ترشرویی و بداخلاقی) برهانند و حجّ او را بی فساد و خلل، مقبول و مأجور گردانند. در ابتدای خروج از خانه، دعای خروج بخواند و بگوید: «اللهم إنّی أسألک فی سفری هذا السرور والعمل بما یرضیک عنّی خداوندا من از تو در این سفرم، سرور و انبساط خاطر و عمل به رضای تو را می طلبم». و برای هنگام پیمودن مسیر حج، فرموده اند: «ما یعبأ مَن یَؤمُّ هذا البیت إذا لم یکن فیه ثلاث خصال: خُلق یُخالق به من صحبه، أو حلم یملک به من غضبه، أو ورع یحجزه عن محارم الله... به زائری که سه خصلت در او نباشد، توجّه نمی شود. حسن صحبت و نیکویی معاشرت با همراهان، بردباری و خودداری به هنگام غضب و خشم، و پرهیز از محرّمات خداوند». این حدیث که مشابه آن در آداب سفر، زیاد نقل شده است، حجگزار بداخلاق و تندخو را دور از عنایت خداوند بر می شمارد و او را بی بهره از حج معرّفی می کند. چنین کسی، گویا آمده و دیده و رفته است; بدون هیچ نصیبی و ثمری! چنین شخصی مورد نکوهش شدید واقع شده و اهل بیت(علیهم السلام) او را از دایره ولایت خود و گروه مؤمنان به خداوند، بیرون رانده اند.



پیشوایان دینی ما، هم در اطراف حسن خلق و ارزش و برکات و ثمرات آن در روابط اجتماعی سخن گفته اند و هم ما را از ضررها و آثار سوء بدخلقی، برحذر داشته اند که به عنوان نمونه از هر یک، حدیثی را می آوریم. پیامبر فرمود: «الخُلق الحسن نصف الدین... خوی نیکو نیمه ای از دین است» و همو فرمود: «الخلق السیّء یفسد العمل کما یفسد الخلّ العسل... 35 خوی بد، عمل را فاسد می کند; همچون سرکه که عسل را خراب می کند».
آری; اگر حجگزار نرمخو نباشد، خوشرو و خوش زبان نباشد و با همراهان و نزدیکان بنای بدخلقی بگذارد و با اندک سختی خشم بگیرد، حجّ شیرین و پرارزش خود را از دست می دهد و با دستی خالی و کوله باری تهی باز می گردد.


8 - نگهداری از زبان

زبان و کلام، نقش ویژه ای در روابط انسانی ایفا می کند و در متون اخلاقی، بسیار بدان پرداخته شده است. گناهان بزرگی که با زبان انجام می گیرد و هیچ عضوی به اندازه آن، نمی تواند انواع گوناگون معصیت و طاعت داشته باشد. ایجاد دشمنی و عداوت با زبان ممکن است و اظهار دوستی و محبّت هم با آن میسّر. کج خلقی و بددهنی و دشنام، با زبان انجام می گیرد و خوش صحبتی و مزاح و شوخی هم. در حج، به این عضو، توجه شده است و خداوند در قرآن کریم بعضی از افعال زشت آن را به هنگام حج، حرام کرده است: { الحجّ أشهر معلومات، فمن فرض فیهنّ الحجّ فلارفث ولافسوق ولاجدال فی الحجّ}.
حج، ماه های معیّنی دارد و هر کس در آن ماه ها حج می گزارد، نباید آمیزش جنسی کند و یا دروغ بگوید و یا مجادله و نزاع کند.
دستورات این آیه، در معارف حدیثی ما پی گرفته شده است. امام صادق(علیه السلام)می فرماید: «إذا أحرمت فعلیک بتقوی الله وذکر الله کثیراً، وقلّة الکلام إلاّ بخیر، فإنّ من تمام الحجّ والعمرة أن یحفظ المرء لسانه إلاّ من خیرْ، کما قال الله عزّ وجلّ; فإنّ الله عزّ وجلّ یقول: { فمن فرض فیهن الحجّ...}; والرفث: الجماع; والفسوق: الکذب والسباب; والجدال: قول الرجل: لا والله و بلی والله... هرگاه احرام بستی، تقوا را همراه گیر و خداوند را فراوان یاد کن و کم گو مگر به نیکی; همانا اتمام حجّ و عمره به حفظ و نگاهداری زبان است مگر به نیکی; همان گونه که خداوند می گوید: { فمن فرض فیهنّ الحجّ فلارفث و لافسوق ولاجدال فی الحجّ}. رفث همان جماع است; و فسوق یعنی دروغ و دشنام; و جدال هم قسم به ذات جلاله الله است»
کم گفتن و نیکو گفتن، حج را مبرور و مقبول و نیکو می گرداند و اثر سوء گفتارهای زشت را از بین می برد. گذشته از نصّ روایت نبوی که برّ و نیکی حج را به اطعام طعام و طیب کلام تفسیر می کند38، روایتی در تفسیر «تفث» داریم که در ذیل آیه مربوط به حلق و تراشیدن سر در روز عید قربان، وارد شده است و آن را شامل پلیدی های باطنی نیز می داند. در این روایت، کلام نیکو و پاکیزه را کفّاره گفتار زشت می داند و حاجیان را به نیکویی گفتار فرا می خواند تا عواقب سوء گفتارهای قبلی خود را پاک کنند و همان گونه که تفث و چرک و کثافات ظاهری را از تن می شویند، پلیدی های درون را نیز بزدایند. متن روایت را به جهت اشتمال بر نکات دیگر اخلاقی در پی می آوریم.
معاویة بن عمار از امام صادق(علیه السلام) نقل می کند: «اتّق المفاخرة وعلیک بورع یحجزک عن معاصی الله عزّ وجلّ، فإنّ الله عزّ وجلّ یقول: { ثمّ لیقضوا تفثهم}. ومن التفث أن تتکلّم فی إحرامک بکلام قبیح، فإذا دخلت مکّة فطفت بالبیت، تکلّمت بکلام طیّب، وکان ذلک کفّارة لذالک... از فخرفروشی بپرهیز و با ورع، خود را از معصیت خداوند نگه دار. خدا می فرماید: سپس خود را از پلیدی و کثافات، پاک کنند. از جمله این کثافات، گفتار زشت در احرام است. پس هنگامی که به مکّه داخل شدی و طواف کردی، گفتار نیکو بگو که این، کفّاره آن است»
آری گفتار بد، روح را کدر و دل را تیره می سازد و صفا و صمیمیت را نابود می کند و جبران آن اگر ممکن باشد از راه زبان و کلام نیکو میسر است.

9 - کمک و خدمت به همراهان

برآورده کردن نیازهای مؤمن و برادر دینی، از پرارزشترین کارها و برتر از بسیاری مستحبات است. از احادیثی که به ذکر فضیلت این کار و بیان اجر آن پرداخته اند، به اهمیت آن وارزش فوق العاده اش پی می بریم. بعضی از آنها برآوردن حاجت های مؤمن را برتر از بیست حج می شمرد و در بعضی، اقدام و شروع (به خدمت) بدون موفقیت و کسب نتیجه را برابر با حجّ مبرور و مقبول خوانده اند. با این همه، به سبب اجر و پاداش فراوان طواف و اعمال مستحبّی در ایّام حج، گاه اشخاصی به تردید افتاده اند و در انتخاب بین «خدمت و کمک به دیگر حاجیان» یا «طواف و نماز مستحبی در مسجدالحرام» متحیّر مانده اند. اسماعیل خثعمی از این دسته افراد است که در پی تأیید و امضای عمل خویش به نزد امام صادق(علیه السلام) رفته می گوید:
« إنّا إذا قدمنا مکّة ذهب اصحابنا یطوفون و یترکونی احفظ متاعهم. قال: أنت اعظم أجراً... به مکّه که آمدیم، دوستانم به طواف رفتند و مرا رها کردند تا وسایل آنها را حفظ کنم. امام فرمود: اجر و پاداش تو بیشتر است»
مرازم بن حکیم همین تردید را نسبت به اعمال مسجدالنبی از همراهش در مدینه نقل می کند تا اینکه امام صادق(علیه السلام) او را از حکم مسأله باخبر می کند و وظیفه اخلاقی اش را به او نشان می دهد. او می گوید: «زاملت محمد بن مصادف، فلمّا دخلنا المدینة اعتللت، فکان یمضی إلی المسجد ویرعنی وحدی. فشکوت ذلک إلی مصادف، فأخبربه أبا عبدالله (علیه السلام)فأرسل إلیه: قعودک عنده أفضل من صلاتک فی المسجد... من به همراه محمد بن مصادف وارد مدینه شدم. من مریض شدم. او به مسجد می رفت و مرا تنها می گذارد. از او گله کردم و او این را به امام صادق(علیه السلام) اطلاع داد. امام بدو پیام داد: نشستن تو در کنار او، بهتر و برتر از نماز در مسجدالنبی است»
اهمیت این دو فرمان اخلاقی هنگامی روشن می شود که ثواب و اجر طواف در مسجدالحرام و نماز در مسجدالنبی را بدانیم. برطبق روایات فراوانی که هم شیعه و هم اهل سنّت نقل کرده اند، نماز در مسجدالنبی از همه مساجد دیگر بجز مسجدالحرام برتر است. پاداش نماز در مسجد پیامبر را هزار، ده هزار و حتی پنجاه هزار برابر نماز در مساجد دیگر نقل کرده اند و نماز در مسجدالحرام را صدهزار برابر. و ثواب طواف و نماز طواف در مسجدالحرام، ثبت شش هزار حسنه و محو شش هزار گناه و ترقّی به همین مقدار درجه و برآورده شدن همین تعداد حاجت است.

11 - گناه نکردن پس از بازگشت

حفظ نتیجه عمل و بهره برداری از ثمرات کارهای نیک، گاه سخت تر از خود آن کار است. زائر با مراقبت از رفتار خود و آموختن درست مناسک، می تواند از عهده حج و اعمال آن به درآید و با حسنات و ثمرات و حجّی مقبول و مبرور برگردد و نور حج را در قلب و روح خود برای همیشه روشن نگاه دارد; ولی افسوس که این نور با اولین گناه، به خاموشی می گراید و سایه معصیت، پرتو نورانی این عبادت بزرگ را از نورافشانی باز می دارد. امام صادق(علیه السلام) این خطر را گوشزد کرده و بدان هشدار داده است. امام می فرماید: «الحاجّ لایزال علیه نورالحجّ مالم یلمّ بذنب...»; و هم از این روست که به پیروان خود دستور داده اند پیش از آنکه حاجیان و عمره گزاران، آلوه گناه شوند، به دیدارشان بشتابید تا بهره ای از این نور و مغفرت و رحمت خداوندی ببرید. این در حقیقت همان تقوا و دوری از معصیت است که در همه مراحل سفر و پس از آن نیز باید رعایت شود.
علاوه بر این سفارش عام، به بعضی از گناهان که پس از بازگشت احتمال ابتلا به آنها بیشتر وجود دارد، اشاره شده است. یکی از آنها بازگو کردن عیب ها و خطاهای سرزده از همسفران است. به هنگام شرح ماجراهای پیش آمده در سفر و یا درد دل کردن از سختی ها و آزارها، سفره دل باز می شود و سخن با غیبت و گاه تهمت آلوده می گردد. در بعضی موقعیت ها، نیز رازهای همراهان را که معمولا در سفر و ضمن خطرات آن برای ما گشوده می شود، افشا می کنیم و آبرو و اعتبار آنان را لکّه دار می سازیم که این کار برخلاف امانت و مروّت است. دلیل های فراوانی بر حرمت این کار داریم که در ابواب مربوط به مجلس و مسافرت آمده است. حتی در بعضی روایات، گفتار به نیکی را نیز نهی کرده اند که شاید وجه آن، ایجاد حریم برای نیفتادن به کار حرام باشد. متن حدیث چنین است: «لیس من المروءة أن یحدّث الرجل بما یلقی فی سفره من خیر أو شرّ... از جوانمردی به دور است که انسان هرچه را در سفر دیده ـ از خوب و بد ـ بازگوید.»
در پایان، نتیجه می گیریم که وظایف زائر در انجام اعمال و فرائض و مناسک خلاصه نمی گردد; بلکه تحصیل آثار فراوان حج و قبولی این عبادت بزرگ در گرو رعایت دستورات اخلاقی این عبادت اجتماعی است. امید که هر زائر، نمونه ای از مسلمانان مطلوب اسلام باشد و با رفتار نیکو و شایسته خود، در جلب محبّت همکیشان و توجه دیگران، توفیق یابد.

~ نوشته شده در 89/12/12 ~ ساعت ~ توسط شمس (سلیمانی) ~


توصيه هاي ضروري و نكاتي كه در طول سفر بايد رعايت نمود:

1- تأكيد در رعايت نظم در طول سفر خصوصاً به هنگام سوار و پياده شدن از هواپيما و اتوبوس ، جابجايي در اطاق هاي محل اسكان .
2- توجه نمائيد به هنگام خارج شدن از هواپيما يا اتوبوس ، اشياء و وسائلتان خصوصاً گذرنامه و بليط جا نمانده و با اطمينان از تخليه كامل ملزومات وسيله نقليه را ترك نمائيد.
3- همراه داشتن و نيز خروج “ اشياء عتيقه ، قالي ، قاليچه ، طلا ، نقره و كتب خطي قديمي ” ممنوع مي باشد.
4- همراه داشتن هر نوع مواد مخدر ، در فرودگاه ايران موجب جلوگيري از سفر حج و تعقيب قانوني ، و در فرودگاه جده (برابر مقررات كشور عربستان ) موجب حبس هاي طويل المدت خواهد شد.
5- همراه داشتن اقلام و اشيايي از قبيل سلاح گرم و سرد ، مهمات ، مواد و لوازم آتش زا و سريع الاشتعال ، انواع اسپري ها مانند حشره كش ، ادكلن و همچنين وسايل برقي به داخل هواپيما ممنوع مي باشد.
6- حمل وسائل برنده از قبيل كارد ، قيچي بزرگ و اشيايي كه بازرسي آنها مشكل است نظير كنسرو و جعبه هاي دربسته ، در داخل ساك دستي و جيب افراد ممنوع مي باشد. در صورت نياز به وسايل مذكور ، آنها را در ساك هاي بزرگي كه تحويل قسمت بار هواپيمايي مي گردد ، بگذاريد.


7- از همراه داشتن اوراق كتبي كه باعث بهانه جويي ماموران عربستان و عودت زائر به ايران مي شود جداً خودداري نمايند. (كتاب هاي معرفي شده مشمول اين بند نيست)
8- جهت سهولت در بازرسي چمدان ها و ساك ها ، در فرودگاه هاي ايران و عربستان از قفل نمودن آنها خودداري شود.
9- چنانچه پس از سوار شدن در هواپيما يا اتوبوس شرايط طبيعي بدنتان تغيير مي يابد ، توصيه مي گردد با شكم پر سوار نشويد ، و در صورت امكان قبل از حركت يك قرص (ضد تهوع) با كمي آب ميل نماييد.
10- حسن خلق ، خوش رفتاري با همسفران ، سازگاري ، رازداري ، كمك و مساعدت به سالخوردگان كه از آداب حسنه سفر است را مجدداً توصيه مي نمائيم.
11- چون ساعات برنامه هاي سفر پس از ورود به عربستان تنظيم گشته مي توانيد ساعت خود را به وقت عربستان تنظيم نمائيد.
12- پس از ورود به فرودگاه با حفظ نظم در صف هاي مربوطه ايستاده و پس از گذشتن از قسمت كامپيوتر دقت شود حتماً‌ گذرنامه ها مهر ورود به كشور عربستان را خورده باشد.
13- پس از ورود به سالن كنترل نسبت به جمع آوري ساك هاي خود اقدام نموده و پس از كنترل گمرك فرودگاه در سالن انتظار تا زمان اعلام جهت سوار شدن به اتوبوس ها استراحت نمائيد.
14- شماره اتوبوس پشت كارت شناسايي شما نوشته شده و لذا ساك هاي خود را به اتوبوس مربوطه منتقل و در همان اتوبوس سوار خواهيد شد.
15- هر اتوبوس يك نفر راهنما از ميان عوامل كاروان خواهد داشت كه با وي همكاري لازم را خواهيد داشت.
16-پس از رسيدن به هتل دقت نمائيد همه اثاثيه خود را از اتوبوس خارج نموده و پس از دريافت كليد اطاق خود (همزمان با تحويل گذرنامه ها به عوامل کاروان ) با راهنمايي برادران خدمتگزار خود در اطاق هاي خود مستقر خواهيد شد.
17- به خاطر سرگردان نماندن هم اطاقي ها موقع خروج از هتل پس از قطع برق و خاموش نمودن كولر كليد اطاق را با خود نبريد و به دفتر استقبال هتل بسپاريد.
18- مشكلات و سئوالات خود را با مديريت کاروان حل و فصل نمائيد نه با مسئولين مليت هاي ديگر در هتل. (بديهي است سئوالات شرعي را با روحاني محترم و معزز كاروان در ميان خواهيد گذاشت).
19- در حفظ اموال خود بكوشيد و كيف و ساعت و ديگر اشياء خويش را در دستشوئي ها و جاهاي ديگر جا نگذاريد. ضمناً به طور حتم پول و ساير اشياء قيمتي كه نمي خواهيد در نزدتان باشد به صندوق هاي امانات هتل سپرده و موقع لزوم تحويل بگيريد ، چون خداي نكرده اين قبيل وسايل ، چنانچه مفقود گردد اثبات كردن و پيدا كردن آن مشكل بوده و به علاوه اوقات صاحب وجه يا جنس و همين طور مسئولين مربوطه بي نتيجه مصروف خواهد شد.
20- از نشستن و ايستادن جلوي درب هتل بخصوص در اوقات نماز جداً خودداري نمايند.
21- از خواهران محترمه خاضعانه مي خواهيم تا ضمن حفظ شخصيت يك زن مسلمان ايراني از پوشش كامل حجاب اسلامي (چادر) استفاده نموده و بالاخص در موقع خريد ، وقار ، متانت و رفتار توأم با حجب و حيا و عفت يك زن مسلمان را بروز دهند.
22- خريد سوغات در حد معمول و توان ‌،‌ امري مستحب است اما خريد بسياري از كالاها در عربستان مقرون به صرفه نمي باشد.
23- ساعات حركت را بر اساس آگهي مربوطه ، به دقت به خاطر سپرده ، با نظم خاصي رأس ساعت مقرر حضور به هم رسانيد.
24- حتي المقدور دسته جمعي و با يکديگر خريد فرمائيد و خواهران از تنها رفتن به خيابان و خريد پرهيز نمايند.
25- از چانه زدن هائي كه اسباب تحقير است جداً پرهيز نمائيد بخصوص با فروشنده هاي فقيري كه در حاشيه خيابان مشغول دست فروشي هستند كه خود اين امر خلاف شئون ايرانيان عزيز است.
26- دقت شود برنامه خريد عزيزان حتماً مقارن با اوقات نماز نباشد.
27- از رفت و آمد در خيابان ها در ساعات پاياني شب به ويژه توسط خواهران اجتناب گردد.
28- ساعات جلسات آموزشي و توجيهي كاروان در مدينه منوره و مكه معظمه در هتل محل اقامت اعلام خواهد شد. حضور در جلسات و استفاده از مطالب مطروحه مورد تأكيد است.
29-همراه داشتن ماسك هاي طبي براي استفاده و پيشگيري از ابتلا به سرما خوردگي ويروسي توصيه ميگردد.
30-پانزده روز قبل از سفر حتما واكسن مننژيت و واکسن آنفولانزا را در درمانگاه هاي معرفي شده تزريق نماييد و كارت آن را همراه داشته باشيد.
31-آب هاي لوله كشي داخل هتل قابل نوشيدن نيست لذا فقط از بطري هاي آب معدني براي آشاميدن استفاده كنيد.
32- رعايت مراجعه جهت صرف غذا در ساعات اعلام شده از سوي کاروان الزاميست . بديهي است بعد از ساعت اعلام شده توزيع غذا امكان ندارد.
33- مسافراني كه رژيم غذايي بي نمك ندارند همراه با غذاي روزانه خود مقدار بيشتري نمك استفاده نمايند. غذاها بوسیله آشپز خانه های متمرکزبا رعایت کلیه مسائل بهداشتی تهیه و برای کلیه هتلها یکسان میباشد


34- تا حد امكان به ميزان زيادي از مايعات مانند چاي و آب استفاده نماييد لكن از نوشيدن آب خيلي سرد پرهيز نماييد.
35-بيماران بويژه بيماران قلبي داروهاي مورد نياز خود را حتما در همه شرايط همراه داشته باشند.
36-بار مجازهرمسافر هنگام بازگشت حداكثر 40 كيلو گرم ميباشد اضافه بار به ازاي هر كيلو 6 دلار يا 21 ريال سعودي به عنوان كرايه بار در فرودگاه جده اخذ ميشود.
37- در هنگام بازگشت اشيا ممنوعه از قبيل چاقو ، قيچي، تفنگ اسباب بازي ، آتاري ، ميكرو، سگا ،اسباب بازي كنترل داروباطري دار ، كارد، چنگال و ديگر وسايل تيز و برنده را حتما داخل بارهاي تحويلي قرار دهيد و از همراه داشتن در داخل هواپيما خودداري كنيد.


38-كد مكالمه از مدينه و مكه با تهران (009821) ميباشد و بلافاصله بعد از كد شماره مورد نظر را بگيريد. و همچنين ميتوانيد از كابين مخابرات با ايران تماس بگيريد.
39- كد مكالمه از تهران به مدينه (009664) و به مكه (009662) ميباشد و بلافاصله بعد از كد شماره تلفن هتل را خواهند گرفت .
40- استفاده از تلفن همراه پس از مراجعه به دفاتر مشتركين تلفن همراه در شهر تهران (15 روز قبل از عزيمت ) در عربستان سعودي امكان پذير ميباشد.
41- از همراه داشتن مدارك شناسايي (شناسنامه ،گواهي نامه ، دست چك و…) و زيور آلات ، جدا خودداري كنيد.
42- اغلب خيابان هاي مكه و مدينه به صورت بزرگراه است در نتيجه در موقع تردد از خيابان هاي عربستان احتياط كامل را داشته باشيد و حتما از محل هاي خط كشي شده عبور نماييد.
43- ارزش هر ريال سعودي بين 210- 220 تومان ايراني است .
44- مبلغ خرد كردن هر 100 دلار در صرافيها سعودي 373-375 ريال سعودي است .
45- تبديل ريال ايراني به ريال سعودي به ضرر شما خواهد بود.
46-حداكثر هزينه هر دقيقه مكالمه تلفني از عربستان 7 ريال سعودي خواهد بود .
47-تذكر نارسايي ها و انتقادات دلسوزانه شما موجبات خدمت هر چه بهتر و شايسته تر را براي ما فراهم خواهد ساخت ،لذا خاضعانه در انتظار راهنمايي ها ، تذكرات و ارشادات شما در طول سفر خواهيم بود .
يادآوري مي نمايد :
1- نماز هاي يوميه در طول سفر به صورت شكسته است البته بجز در مسجد الحرام و مسجد النبي كه ميتوان به صورت كامل خوانده شود.
2- سعي گرددنمازهاي يوميه بصورت جماعت وبااتصال كامل صفوف درحرم ها خوانده شود .
3-در هنگام نماز از حركت در مقابل صف نمازگزاران جدا خودداري فرماييد .
4-در مساجد و حرمها سكوت را رعايت نموده و نماز ، زيارتنامه و دعا و قران كاملا آهسته خوانده شود .
5-در هيچكدام از حرمهاي مطهر از مهر ، كاغذ ،.. استفاده نكنيد.بر روي سنگهاي مرمر نيز مي توان سجده كرد.
6-به هيچ عنوان به بوسيدن و دست كشيدن حرم نبوي مبادرت ننماييد.
7- از خواندن نماز در داخل و كنار ديوار بقيع و بر داشتن خاك ، سنگ، يا گندم بعنوان تبرك كه موجب وهن شيعه ميشود جدا خودداري كنيد.
8- سيگار كشيدن در اطراف و داخل حرمين ممنوع است ودر صورت عدم رعايت اين نكته موجب بازداشت از طريق مامورين خواهد شد.
وسائل و ملزومات انفرادی زائر

وسائل مورد نيازی که بايستی زوار محترم همرا داشته باشند عبارتند از :

1 - لباس احرام

2 - کفش سفيد مناسب برای خواهران و دمپايی روباز برای برادران

3 - کمربند دوخته نشده يا هميان برای برادران

4 - ناخن گير يا قيچی کوچک

5 - کتاب ( قرآن ، مفاتيح ، مناسک و تاريخ اماکن )

6 - چند متر طناب ، نخ و سوزن

7 - لوازم بهداشت شخصی شامل حوله ، مسواک ، خمير دندان و . . .

8 - دفتر يادداشت ، خودکار

9 - کمی نبات و مقداری تنقلات بين راه

10 - داروهای مورد نياز

11 - پتو 2 تخته

12 - روبالشی 2 تخته

13 - ملحفه 2 عدد

14 زيرانداز حصيری

وسائل و ملزومات بهداشتی زیر را به همراه داشته باشید:

1 - دمپایی راحت غیر ابری

2 - کیسه کفش

3 - شامپو یا صابون بدون بو و معمولی

4 - صابون مایع فشاری

5 - بند عینک برای افراد عینکی

6 - به همراه داشتن یک عدد عینک طلقی جهت استفاده در رمی جمرات

7 - ماسک غیر دوخته پرسی یا چسبی حداقل 30 عدد

8 - خود تراش و تیغ خود تراش جهت حلق

9 - حوله

10 - ناخن گیر

11 - قیچی کوچک

12 - شانه

13 - پیش بند ضخیم به ابعاد یک متر در یک متر ( برای مردان جهت استفاده در حلق )

14 - نخ دندان، خمیردندان، مسواک

15 - داروهای اختصاصی بمقدار لازم حداقل باری 35 روزه

16 - کلاه برای آقایان

17 - چتر برای خانمها

18 - کرم یا لوسیون برای استفاده در مواقع مجاز

20 - به همراه داشتن سوابق پزشکی، در صورت داشتن سابقه بیماری              

نباید های حج 1- حاضر نشدن در جلسات مناسک در ایران و یا کم اعتنا بودن به آن.

2- عدم توجه به حساب سال (خمس)

3- اصلاح نکردن تقلید.

4- تصحیح نکردن قرائت های نمازها در ایران و عدم حضور در مدینه برای تصحیح آنها.

5- عجله و بی‌نظمی در فرودگاه جده یا مدینه خصوصاً در مراجعت به ایران.

6- کم توجهی یا شرکت نکردن در جلسات مناسک در مدینه

7- گذاردن عریضه لای قرآنهای مسجدالنبی یا داخل بقیع انداختن.

8- نماز خواندن خانمها پشت بقیع.

9- خواندن زیارت عاشورا پشت یا داخل بقیع یا به همراه داشتن آن.

10-  خریدن گندم و ریختن و اصراف نمودن آن داخل بقیع.

11-  بهمراه بردن دوربین به مسجد النبی یا اماکن ممنوعه همانند داخل بقیع (عکس برداری و فیلم برداری از اماکن ممنوعه).

12-  بی توجه بودن به زیارت بین‌الحرمین و سرگرم شدن به بساطیها و مغازه‌های زیر بقیع خصوصاً صبحها.

13-  هنگام نماز عصر و عشاء رفتن پشت بقیع و به تماشای اهل سنت پرداختن.

14-  عدم رعایت تذکرات مهم.

15-  حضور زائر هنگام اذان در بازارها.

16-  عدم رعایت حجاب خصوصاً چادر توسط بانوان چه در شهر مدینه یا داخل هتل.

17-  بی‌باک بودن بانوان در برخورد و سخن گفتن با فروشندگان عرب.

18-  تنها رفتن خانمها به بازار خصوصاً شبها یا به فروشگاههای دور.

19-  عدم اطلاع بانوان از دربهای ورودی آنان از مسجد النبی.

20-   عدم اطلاع بانوان از ساعتی که بتوانند به مسجد قدیم زمان پیامبر وارد شوند.

تذکر: صبحها 7:30 تا 10 و پس از نماز ظهر تا نماز عصر قسمتی از مسجد قدیم را با چادرهای سفید رنگ برای بانوان جدا می نمایند.

21-  خریدن سوغاتیهای حرام مانند ابزار الات موسیقی.

22-   رد شد زائران از مقابل نمازگزاران.

توجه: اهل سنت خیلی بد می دانند که کسی هنگام نماز، از مقابل آنها عبور نماید.

23-  به همراه نداشتن کارت شناسایی

24-  عدم آگاهی زائر از استفاده صحیح از توالت فرنگی.

25-  عدم آگاهی زائر از چگونگی بسته بندی سوغاتی‌ها در چمدان.

26-  در نماز جماعت آنها، آمین نگویید.

27- دست بسته نماز نخوانید.

28- در نماز جماعت، آنها دعای دست نمی‌خوانند، ما هم نخوانیم.

29-  برای نماز مهر نگذاریم (سجاده حصیری خیلی مناسب است).

30-  هنگام نماز عشاء از حرم خارج نشویم.

31-  دربهای حرم را نبوسید، آنها شرک و گناه می‌دانند.

32-  از داخل بقیع خاک بر ندارید.

تذکر: در بعضی ایام، مأمورین سعودی داخل حرم بقیع خصوصاً قبور ائمه را رها می‌کنند و از قبل دوربین های فیلم برداری را آماده نموده‌اند تا رفتار، سینه خیز رفتن زائر بسوی قبور ائمه، خاک برداشتن و... همه را فیلم برداری کنند و سپس این فیلم ها را به پیروان خودشان نشان می‌دهند و می‌گویند ببینید شیعیان قبور امامانشان را سجده می‌کنند و می‌پرستند.

33- نوعاً صبحهای جمعه در نماز صبح رکعت اول، امام جماعت سوره سجده واجب‌دار می خوانند و ناگهان به سجده می روند.

34-  عدم آگاهی زائر نسبت به نذرهایی که برای مدینه نموده است.

ناهنجاری های زائر در مکه مکرمه:

1-  نازک بودن احرامی خانمها به نحوی که گاهی لباس زیر آنها از زیر چادر نازک دیده می شود خصوصاً هنگام عرق نمودن.

2-  برهنه بودن پای خانمها یا جوراب توری و نازک خصوصاً به هنگام طواف.

3-  نشستن خانمها و آقایان روی پله‌های ورودی مسجدالحرام.

4-  عدم توجه بانوان به تذکرات مأمورین به هنگام اقامه نماز.

تذکر: نوعاً 20 دقیقه به نماز مأمورین، بانوان را از دور کعبه و فضای داخل مسجدالحرام به شبستانها، قسمت مخصوص نماز خواندن خانمها هدایت می‌کنند.

5-  اصرار زیاد بانوان به بوسیدن حجرالاسود.

تذکر: بوسیدن و استلام حجرالاسود برای خانمها مستحب نیست (یعنی ثواب ندارد).

6-  ایستادن خانم ها سمت مقام ابراهیم در ردیف مردان بدون فاصله برای اقامه نماز طواف و عدم توجه به تذکرات مأمورین.

تذکر: بعضی از مأمورین سعودی گاهی به بانوان ایرانی اهانت نموده و دست به بدن وی زده تا او را از قسمت مردان به قسمت بانوان ارشاد نمایند.

7-  اقامه نماز توسط بانوان در حجر اسماعیل زیر ناودان، جلو مردان که منظره زشتی را پدید می‌آورد.

8-  عدم اطلاع زائر از روحانی مستقر از طرف بعثه مقام معظم رهبری، بطور 24 ساعته در پشت مقام ابراهیم و بر روی کوه صفا.

تذکر: بهر دلیل اگر زائر از کاروان جدا افتاد و در اعمالش دچار مشکل شد، می‌تواند به روحانیهای مستقر در پشت مقام ابراهیم و بر روی کوه صفا مراجعه نماید تا در اعمالش خللی ایجاد نشود.

9-  بدست گرفت کفشها در حین طواف.

10-  عدم توجه به جاکفشیها در داخل مسجد و شماره آنها.

تذکر: تعداد بسیاری جاکفشی داخل مسجدالنبی و مسجد الحرام است که همه شبیه بهم و دارای شماره است. گاهی زائر شماره آن را به خاطر نمی‌سپارد و از جاکفشی دیگری، کفش دیگری را بر می دارد.

11-  ننوشتن نام یا نگذاردن علامت بر روی دمپائیها خصوصاً آقایان.

12- عدم توجه زائر به تذکرات و راهنمایی های روحانی کاروان و مدیر کاروان.

13-  حیاء نمودن زائر و نگفتن مشکلات جسمی اش به روحانی.

14-  انداختن عریضه زیر پرده کعبه.

15-  برداشتن سنگ از روی کوه صفا.

تذکر: بعضی از علماء فرموده‌اند که حرام است از کوه صفا با خود به ایران سنگ بیاورید.

16-  کندن نخ‌های پرده کعبه و یا بستن نخ به حلقه های پرده کعبه توسط بانوان.

17-  عدم آگاهی زائر نسبت به نذرهایی که برای مکه نموده است.

18-  بدست داشتن دیوان حافظ و امثال آن بهنگام طواف؟!

19-  تقاضای اهداء قرآن توسط زائر و زیر سوال رفتن شخصیت زائر ایرانی.

20- اگر به نماز جمعه شرکت می کنیم فتوای مجتهدمان را در آن باره بدانبم.

21- مقام ابراهیم را نبوسید.

22-  در حین طواف، یا علی، یا حسین و ... نگوئید، سعودی‌ها این را حمل بر شرک و گناه می دانند.

تذکر: سعودی ها، کتابهای فارسی که عقاید آنها در آن نوشته شده را بین زائران توزیع می کنند. زائران باید هوشیار باشند.

 

~ نوشته شده در 89/12/12 ~ ساعت ~ توسط شمس (سلیمانی) ~


1 ـ حضور در ميقات
اوّلين منزلي كه حاجي بدان وارد مي شود و آغازين عمل اوست، حضور در ميقات است.
حاجي وقتي به ميقات وارد مي شود، هرآنچه از دنيا و بهره هاي آن به همراه دارد; مانند لباس هاي فاخر، زينت هاي مرسوم و متداول، وابستگي ها و علقه هاي مادّي همه را از خود دور مي سازد و به لباس احرام مزيّن مي شود.
2 ـ جامه احرام
حاجي آنگاه كه لباس احرام به تن مي كند، مي تواند مراتب و درجات بالايي از حضور را درك كند; زيرا از دنيا به جز به يك جامه، آن هم جامه اي كه آراسته و پيراسته نيست و ظاهري ساده دارد، چيز ديگري همراهش نيست.
جامه سپيد احرام نشانه پاكي و صفا و علامت طهارت است.
عمل حاجي به قلب و جوارح اوست; بديهي است قلبي كه به طهارت و پاكي مي انديشد نمي تواند ظاهري ناآراسته داشته باشد. او بايد جوارح خود را نيز پاك سازد; از همين رو به غسل و شست و شو قبل از به تن كردن جامه احرام سفارش شده است.
آنگاه كه لباس احرام به تن مي كند، طبق دستور اسلام حتي از بعضي از حلال ها هم بايد بپرهيزد تا بندگي آموزد. از نگاه در آينه و زينت دربدن، حتّي از پوشاندن سر و روي پا و... ممنوع مي شود. جامه احرام جامه بندگي و اطاعت است.
«اين كه لباس دوخته را از تن بيرون مي آوري; يعني آن لباس گناه و عصيان را كه تاكنون تاروپود آن را بافتيد و دوختيد و در بر كرديد بيرون آوريد وگرنه چه فرقي است بين لباس دوخته و نادوخته؟! البته چنين نيست كه عبادت در لباس دوخته قبول نباشد، چون انسان در طول سال در لباس دوخته نماز مي خواند و عبادت مي كند; اما در حج قبول نيست، و اين براي آن است كه مي خواهند اسرار حج را به انسان تفهيم كنند كه او روزي را هم در پيش دارد كه بايد با لباس ندوخته وارد آن روز شود و آن روز مرگ است كه كفن در بر مي كند و در قيامت با همان كفن ظهور و حضور پيدا مي كند... امام سجاد(عليه السلام) به شبلي فرمود: معناي كندن لباس دوخته شده; يعني خدايا! من ديگر لباس گناه در بر نمي كنم و از هر گناهي توبه كردم.»4
آري، حاجي تا وقتي جامه رنگين دنيا بر تن دارد، پس هنوز مشغول است و هنگامي كه جامه رنگين از تن كند و جامه احرام پوشيد، ديگر هيچ ندارد و از تمام تعلقات مي رهد و چون خسي در ميقات در انبوه زائران گم مي شود; چون قطره اي در اقيانوس.
3 ـ در معناي لبيك
«لبّيك أللّهمّ لبّيك، لبّيك لا شريك لك لبّيك، إنّ الحمد والنعمة لك والملك لا شريك لك لبيك»
حاجي از ميقات خارج مي شود در حالي كه لبّيك گو است، به عشق ديدار كعبه سر از پا نمي شناسد و به عشق ديدار پروردگار اشك شوق مي ريزد. حضرت امام خميني(قدس سره) مي فرمايند: «در لبّيك لبّيك «نه» بر همه بت ها گوييد و فرياد «لا» بر همه طاغوت ها و طاغوتچه ها كشيد.»5 يعني با هرچه ظلم و جور است ستيز كنيد و از هواي نفس و شيطان درون گرفته تا شياطين برون و بت هاي زمان.
راز گفتن لبيك در اين است كه اي خدا، از اين لحظه ملتزم مي شوم كه تنها در مسير طاعت تو گام بردارم و چيزي جز حق بر زبانم جاري نكنم و زبانم را بر معاصي حرام گردانم. زائر خدا در حج با خداي خويش پيمان و ميثاق مي بندد; و در اصل تمامي اعمال حج پيماني است كه بين معبود و عبد بسته مي شود.
به فرموده امام خميني(قدس سره):
«لبيك هاي مكرّر از كساني حقيقت دارد كه نداي حق را به گوش جان شنيده و به دعوت الله تعالي به اسم جامع، جواب مي دهند. مسأله مسأله حضور در محضر است و مشاهده جمال محبوب. گويي گوينده از خود در اين محضر بي خود شده است. وجواب دعوت را تكرار مي كند و دنباله آن سلب شريك به معناي مطلق آن مي نمايد كه اهل الله مي دانند نه شريك در الوهيت فقط. گرچه سلب شريك در آن نيز شامل همه مراتب تا فناي عالم در نظر اهل معرفت است و حاوي جميع فقرات احتياطي و استحبابي است مثل، «... الحمد لك والنعمة لك...» و حمد را اختصاص مي دهد به ذات مقدس، همچنين نعمت را و نفي شريك مي كند و اين نزد اهل معرفت غايت توحيد است و به اين معناست كه هر حمدي و هر نعمتي كه در جهان هستي تحقق يابد حمد خدا و نعمت خداست، بدون شريك و در هر موقف و مشعري وقوف و حركتي و سكون و عملي اين مطلب و مقصد اعلي جاري است و خلاف آن شرك به معناي اعم است كه همه ما كوردلان به آن مبتلا هستيم.»6
آري ، زائر به هنگام گفتن لبّيك بايد از هرچه به معناي تعلّق و تملّق است پرهيز كند تا شرط حضور در محضر باري تعالي را به دست آورد و در اين آزمون سرفراز شود.
او به دعوت خداي سبحان پاي در ميقات گذارده و لباس احرام بر تن كرده و از منزل و مأواي خويش براي ديدار كعبه و زيارت بيت عتيق دور شده و تمام زخارف دنيا را يكجا رها كرده و دنيا را به اهل خود واگذارده و اينك در محضر خداست. البته انسان هميشه در محضر خداست; چرا كه به فرمايش امام راحل(قدس سره) «عالم محضر خداست و...» ولي در همين محضر گسترده الهي ، محضرهاي خاصي نيز وجود دارد كه انسان فقط در حالت ها و موقعيت هاي خاص مي تواند وارد آن شود و اگر صاحب خانه دعوتي نكند شرط حضور در اين محضر عرفاني به دست نمي آيد. پس معناي محضر الهي و كشف جمال ربوي در سخن امام اين است كه انسان بايد به مرتبت كشف و شهود برسد و براي رسيدن به اين مرتبه، زماني بهتر از موسم حج و مكاني بهتر از ديار وحي نيست; جايي كه انسان به دعوت خداي متعال آنجا حضور يافته و به نداي خداوند سبحان لبيك مي گويد. حاجي در اصل ميهمان خداست و ميهمان اگر بخواهد از ميزبان كمال استفاده را ببرد، بايد در محضر او باشد.
حاجي با لبّيك خود اعتراف مي كند كه: تو بي شريكي و خداي واحد واحدي.
اين اعتراف زباني بايد در عمل انسان نيز پياده شود. بسيارند انسان هايي كه زبان به سلب و نفي شريك براي خداي متعال مي گشايند امّا قلب و دلشان جايگاه شيطان است و اينجاست كه بايد زائر در مقام معامله با خدا درآيد و تمام تعلّقات را رها سازد و رضايت او را كسب كند و خطاب به پروردگار بگويد: الهي، حمد براي تو است، چون تو محمودي. نعمت از آنِ تو است، چون تو منعمي. همه فقيراند و ملك و حكومت براي تو است.
ملكا ذكر تو گويم كه تو پاكي و خدايي نروم جز به همان ره كه توام راهنمايي




حضرت امام(قدس سره) در اين باره مي گويد: «مراتب معنوي حج كه سرمايه حيات جاودانه است و انسان را به افق توحيد و تنزيه نزديك مي نمايد; حاصل نخواهد شد مگر آنكه دستورات عبادي حج به طور شايسته و مو به مو عمل شود... و لبّيك هاي شما جواب دعوت حق تعالي باشد و خود را محرم براي وصول به آستانه محضر حق تعالي نماييد و لبيك گويان براي حق، نفي شريك به همه مراتب كنيد و از خود كه منشأ بزرگ شرك است به سوي جلّ و علا هجرت نماييد.»7
حضرت امام(رحمه الله) «خود» و «خوديت» را منشأ بزرگ شرك مي داند. خود چيست؟
«خود» همان غرور، كبر، نخوت و منيّت است; همان صفاتي كه فرعون را واداشت تا ادعاي ربوبيّت كند! پس منشأ همه آفات خودپرستي است.
4 ـ ورود به حرم و مكّه
حاجي آنگاه كه ديوارهاي مكّه را مي بيند، از گفتن لبيك باز مي ايستد و با آمادگي تمام، براي انجام شعائر الهي، پا به بلدالله الحرام مي گذارد.
مكّه معظمه و مشاهد مشرفه، موطن حوادث و نهضت هاي انبيا و پيامبر اسلام است. آنجا محل نزول جبرئيل امين و خاستگاه پيامبران بزرگ الهي است.
نور نبوّت پيامبر خاتم در اين سرزمين متجلّي شد و اسلام، اين دين كامل، از اين ديار به جهانيان عرضه گرديد. پيامبر بزرگ اسلام چه سختي ها و بلايايي را در سرزمين مكه به دست ابوسفيان ها و ابوجهل ها كشيد، ليكن از پاي نايستاد و اسلام، آن نهال نوپا را به درختي تنومند و پرثمر تبديل كرد. امام خميني(قدس سره) درباره عظمت مكه و كعبه مي گويد: «مكّه جايي است كه همه انبيا خدمتگزار او بودند.»8
5 ـ در بيان فلسفه طواف
{...وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ}9 ; «خانه آزاد را طواف كنيد.» خانه اي كه كسي نمي تواند مالك آن شود. آري، زائران عاشق با طواف پيرامون كعبه كه آزاد از هر قيدي است، درس بندگي و آزادگي مي آموزند.
حضرت امام راحل گردش به دور خانه را رهايي از قيود دنيا شمرده مي گويند:
«در طوافِ حرمِ خدا، كه نشانه عشق به حق است، دل را از ديگران تهي كنيد و جان را از خوف غير حق پاك سازيد و به موازات عشق به حق از بت هاي بزرگ و كوچك و طاغوت ها و وابستگانشان برائت جوييد كه خداي تعالي و دوستان او از آنان برائت جستند و همه آزادگان جهان از آنان بريء هستند.»10
پس انسان به هنگام طواف، در مدار توحيد قرار مي گيرد و از هرچه شرك و پليدي است، دور مي شود.
6 ـ حجرالأسود دست راست خداست
طواف از ركني كه حجرالأسود در آن است آغاز مي شود و حاجي از مكان حجرالأسود، آموزش بندگي مي بيند. حجرالأسود يمين خدا در زمين است. سنگي كه گويند در آغاز سياه نبود بلكه سفيد و درخشان بود همراه با مقام ابراهيم به زمين نازل شد و پيامبر فرمود: حجرالأسود ياقوتي سفيد از ياقوت هاي بهشت بوده و خداوند آن را به سبب لمس دست گناهكاران، دگرگون ساخت.
امام خميني(قدس سره) درباره استحباب استلام حَجَر مي گويد:
«در لمس حجرالأسود بيعت با خدا بنديد كه با دشمنان او و رسولانش و صالحان و آزادگان دشمن باشيد و به اطاعت و بندگي آنان هركه باشد و هرجا باشيد سر ننهيد و خوف و زبوني را از دل بزداييد كه دشمنان خدا و در رأس آنان شيطان بزرگ زبونند، هرچند در ابزار آدم كشي و سركوبي و جنايتشان برتري داشته باشند.»11
همچنين درباره فلسفه عمل طواف به دور كعبه، در جمله اي كوتاه مي فرمايند:
«گردش به دور خانه خدا نشان دهنده اين است كه به غير از خدا، گرد ديگري نگرديد.»12
كعبه برترين نشانه خدا در روي زمين است و زائر خانه خدا همچون فرشتگان كه حول عرش خداوند هميشه در گردشند، مي چرخد. قرآن مي فرمايد:
{وَتَرَي الْمَلاَئِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ...}13
«فرشتگان را مي بيني كه به تسبيح و ستايش خداوند به طواف عرش مشغولند.»
همانطور كه طواف فرشتگان در عرش خدا نشانه عشق آنان به خداست، بنده نيز بايد همانند ملائك به مقام تسليم و رضا برسد و كعبه را طواف كند.
طواف يكي از بهترين حالات بنده در مقام تعظيم و تكريم خدا است.
انسان مي تواند در مطاف معرفت هاي بسياري بياموزد; زيرا كه در دايره توحيد، معرفت هسته مركزي است و آنكس كه به دور معرفت مي چرخد نور خدا در دلش جلوه گر مي شود.
7 ـ صفا و مروه
{إِنَّ الصَّفَـاوَالْمَـرْوَةَ مِـنْ شَعَـائِرِاللهِ}14
«صفا و مروه از شعائر الهي است.»
به فرموده امام سجاد(عليه السلام) اسرار بسياري در سعي ميان صفا و مروه وجود دارد. انسان در مسعي مي آموزد كه بايد از گناه به سوي خدا فرار كند و سعي كند كه با سرعت به طرف خدا برود.
حاجي در هنگام سعي بين صفا و مروه در حالت ترديد بين خوف و رجا است.
هروله و دويدن بين صفا و مروه، از گناه به سوي اطاعت و از غير به حق دويدن است. معناي تردد بين دو كوه صفا و مروه; يعني خدايا! من بين خوف و رجاء به سر مي برم، نه خوف محض دارم و نه رجاء محض. نه آنچنان است كه فقط بترسم و هيچ اميد نداشته باشم و نه آنچنان است كه همه اميد باشد و هيچ ترس نباشد.15
معناي خوف آن است كه نسبت به كارهايي كه در اين دنيا انجام مي دهيم، هميشه خائف باشيم و گرنه حسّ غرور در وجود ما جوانه مي زند و درخت كبر و نخوت ريشه مي گيرد. و معناي رجاء و اميد اين است كه به لطف حف اميدوار باشيم كه اين اميدواري مايه نشاط او و راهنما به سوي تكامل باشد.
اين است كه امام خميني(قدس سره) مي فرمايند:
«و در سعي بين صفا و مروه با صدق و صفا سعي در يافتن محبوب كنيد كه با يافتن او، همه بافت هاي دنيوي گسسته شود و همه شك ها و ترديدها فرو ريزد و همه خوف و رجاهاي حيواني زايل شود...»16
8 ـ اسرار عرفات
حاجي از مكّه هجرت مي كند و به عرفات، بيابان عرفان مي رسد; بياباني كه محلّ شناخت است، شناخت حق و دريافت نور.
جايي كه كسي ديگري را جز به مسلماني نمي شناسد. حاكم و زيردست و وزير و رعيت امتيازي بر يكديگر ندارند. در عرفات آنچه با عنوان يك اصل پذيرفتني است بي نشان بودن از تمام نشان هاست.
حاجي در عرفات بدنبال گمشده اي مي گردد كه از ديدها و نظرها پنهان است.
چشمهاي ناسوتي است كه پرده ناسوت را كناري مي زند و حجاب را برطرف مي كند تا به نور جمال بقية الله(عج) روشن شود.
قلب هاي رقيق و عاطفه مند است كه در عرفات و در محضر حق حضور مي يابد و اشگ مي بارد و سرانجام ثمر مي گيرد.
عرفات آيتي از آيات الهي است. نشانه اي از رحمت حق است. در عرفات ميزبان قائم آل محمد است.
امام خميني(قدس سره) مي فرمايد:
«با حال شعور و عرفان به مشعرالحرام و عرفات برويد و در هر موقف، به اطمينان قلب بر وعده هاي حق و حكومت مستضعفان از چنگال استكبار جهاني باشيد و راه هاي نجات را از حق در آن مواقف كريمه طلب كنيد.»17
در جاي ديگر مي گويد:
«با حال شعور و عرفان به مواقف ثلاث (عرفات و مشعر و منا) برويد»
عرفات و مشعر و منا كامل كننده حجّ است آدمي در اين مكان ها، باديدن دريايي موّاج از انسان ها به ياد صحراي محشر مي افتد كه همه انسان ها براي حساب رسي اعمال در آنجا گرد مي آيند. اين درياي موّاج انساني از چه روي بدينجا آمده اند. آيا اينان براي طلب دنيا در اينجا جمع گرديده اند؟! آيا در اينجا جز از نشاط روح و معناي تعالي و جستجوي حق طلبانه چيزي هم از دنيا و تجمّلات آن وجود دارد؟!
امير مؤمنان حضرت علي(عليه السلام) علت حضور زائر در عرفات اينگونه مي فرمايد: «مي دانيد وقتي زائر و انسان حج گزار احرام بست چرا بايد به عرفات رود و بعد بيايد كعبه را طواف كند؟ براي آنكه عرفات خارج از مرز حرم است و اگر كسي ميهمان خداست ابتدا بايد به بيرون دروازه رود و آن قدر دعا و ناله كند تا لايق ورود به حرم شود.»18
حاجي در سرزمين عرفات از جبل الرحمه، كوه رحمت بالا مي رود تا دعاي عرفه را آنجا بخواند، دعايي كه سرتاسرش عرفان و معناست، در قسمت چپ آن كوه بود كه سيد شهيدان حسين بن علي(عليهما السلام) رو به كعبه آن دعاي معروف را قرائت كرد.
9 ـ بيتوته در مشعر
امام خميني فرمودند با حال شعور و عرفان به مشعرالحرام و عرفات رويد.
{ فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَات فَاذْكُرُوا اللهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ...19
ثُمَّ أَفِيضُوامِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ}20
مشعرالحرام محدوده حرم است، اينجا محدوده حرم امن و ورودي حرم الهي است. اينجا محلي است كه بايد شب را در آن بيتوته كرد.
در اين مكان است كه بايد به جمع آوري سنگ ريزه و به تعبير تهيّه سلاح پرداخت و به جنگ شيطان رفت.
10ـ فلسفه اعمال منا
مني بر وزن رضا يعني اميد و آرزو .
از عرفات و مشعر كه مي گذري به منا سرزمين عشق و آرزوها قدم مي گذاري. پس آرزويت را از خدا بخواه، اما آنچه بر تو حلال نيست و استحقاق آن را نداري، آرزو نكن و به فرموده امام صادق(عليه السلام) «لا تمنّ مالا يحلّ لك ولا تستحقّه»21 سزاوار نيست كه زائر خدا در چنين مكاني، به دنبال حوائج دنيوي باشد بلكه بايد به قصد قربت خواسته هاي مشروع و معنوي و مادي خويش را طرح نمايد.
امام صادق(عليه السلام) در علّت نامگذاري اين سرزمين به «منا» فرمودند: هنگامي كه جبرئيل در اين محلّ به حضرت ابراهيم(عليه السلام) گفت: «تمنّ ابراهيم»; يعني ابراهيم! آرزوي خود را بيان كن، اين مكان «منا» نام گرفت. و آرزو در منا به معناي آرزوي دنيوي نيست بلكه آرزويي است همراه با اصرار و عاطفه ورزي.
انسان ها با آروزهايي كه دارند، زندگي مي كنند و اصولاً بندگي بسياري از انسان ها در گرو آرزوهايي است كه در دل و نهان خود دارند و چه آرزويي بهتر كه در سرزمين آرزو انسان از خدا آرزوي خير و عاقبت نيكو كند.



وقوف در منا براي حاجي به سبب اعمالي كه دارد از ديگر مواقف طولاني تر است پس رمز و راز منا نيز از ديگر مكان هاي بيرون از مكّه مي تواند بيشتر باشد.
امام خميني(قدس سره) در باره سرّ رفتن به منا مي فرمايد:
«پس به منا برويد و آرزوهاي حقّ را در آن جا دريابيد كه آن قرباني نمودن محبوب ترين چيز خويش در راه محبوب مطلق است و بدانيد تا از اين محبوب ها كه بالاترينش حبّ نفس است و حبّ دنيا تابع آن است نگذريد، به محبوب مطلق نرسيد و در اين حال است كه شيطان را رجم كنيد و شيطان از شما بگريزد و رجم شيطان را در موارد مختلف با دستورهاي الهي تكرار كنيد كه شيطان و شيطان زادگان همه گريزان شوند.»22
رمي جمرات در منا از مهم ترين اركان اعمال ايام تشريق است و در روايات آمده است كه ابليس براي بار اول در جمره عقبه خود را بر حضرت ابراهيم(عليه السلام) نماياند و آن حضرت با سنگريزه هايي او را از خود دور ساخت و ابليس ديگر بار در جمره وسطي و اولي راه را بر او بست و ابراهيم(عليه السلام) بار ديگر او را با پرتاب سنگ گريزان كرد. و ابليس به هنگام فرار به سرعت گريخت. و جمره و اجمار به معناي شتاب كردن و گريختن است; زيرا كه شيطان در اين مكان از برابر ابراهيم گريخت و اينك تو با رمي جمره و انداختن سنگ بر شيطان ظاهر، شيطان درون را نيز سركوب كن تا از شيطان پيروي نكند.
از ديگر وظايف زائر در منا ذبح قرباني است; در همان مكاني كه ابراهيم اسماعيل خويش را به قربانگاه برد تا به فرمان ايزدي امتحان سختي را پس دهد; {فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَي فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانظُرْ مَاذَا تَرَي قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللهُ مِنْ الصَّابِرِينَ}23
«ابراهيم به اسماعيل مي گويد: خداوند مرا در خواب مأمور كرد كه تو را ذبح كنم! آيا حاضري؟ اسماعيل رو به پدر كرد و گفت: آنچه به تو امر شده انجام ده، به خواست خدا مرا از صابران خواهي يافت.»
آيا امتحاني بالاتر و سخت تر از اين وجود دارد كه پدري سر فرزند خود را از تن جدا كند؟! البته خداوند رحيم تر از آن است كه چنين مقدّري را براي ابراهيم فراهم كند.
امام صادق(عليه السلام) فرمود: «إذْبَح حَنْجرة الْهَوي وَ الطَّمَع عِنْدَ الذَّبِيحَة ».24
«با قرباني كردن، حلقوم هوا و طمع را ذبح كن و از خود دور گردان.»
امام(عليه السلام) در بيان روشنشان، بزرگ ترين شيطان ها را شيطان درون و هواي نفس مي دانند. انسان همراه با وظيفه قرباني به ظاهر گوسفند در راه خدا، بايد نفس خود را بكشد و هواي خويش را سرببرد تا چشمش به دنيا و جمال آن نيفتد، پس تمام اعمال حج، جلوه معنوي و ملكوتي مخصوص به خود را همراه دارد. قرباني در ظاهر، قرباني باطن مي طلبد. اگر زائري در منا سرخود را مي تراشد و به زيبايي اش لطمه مي زند. در اصل، غرور و تكبرش را منكوب مي كند.
مويِ سر، جمال و زيبايي انسان است و همانطور كه مي دانيد، در احكام فقهي آمده است كه اگر شخصي موي سر كسي را به زور و اجبار بتراشد، به زيبايي و جمال او لطمه زده و غرورش را شكسته است و بايد ديه بدهد، ولي حاجي به هنگامي كه از قربانگاه منا برمي گردد، بايد سر به زير تيغ بگذارد و زيبايي ظاهري خود را در راه خدا فدا كند.
اذن ورود به حرم
پس از انجام اعمال مواقف سه گانه، زائر از پروردگار خويش اذن ورود به حرم و بازگشت به مكّه را مي طلبد تا براي انجام اعمال حجّ تمتع آماده شود
سفر حج ‌، سفر الي الله
بايد متوجه اعمال خودتان باشيد ، پاسداري از خودتان بكنيد و اين سفر را سفر الي الله حساب بكنيد و بدانيد كه با اين سفر ممكن است كه شما يــــك آبروي بسيار زياد پيش خدا تبارك و تعالي پيدا كنيد و ممكن است خداي نا خواســــته سقوط كنيد .
توجه داشته باشيد كه سفر حج،سفر كسب نيست ،سفر تحصيل دنيا نيست ، ســفر الي الله است شما داريد به طرف خانه خدا ميرويد ؛ تمام اموري كه انجام ميدهـيد
بطور الهيت بايد باشد . سفرتان اينجا كه شروع ميشود سفر بسوي خداي تــبارك وتعالي است . بايد مانند انبياء عليهم السلام و بزرگان دين ما كه در تـــمام زمـان حياتشان مسافرتشان الي الله بوده است و از آنچه كه در برنامه وصول الي الله بوده يك قدم تخلف نمي كردند ، شما هم وفود الي الله داشته باشيد و درميقات كـه ميرويد لبيك به خدا گوييد ، يعني تو دعوت كردي و ما اجابت . مــبادا عملـــي انجام دهيد كه خداي تبارك و تعالي بفرمايد كه خير ، شما را من قــبول ندارم براي اينكه شما اسلامي نيستيد . مبادا اين سفر را سفر تجارت قرار بدهيـد و امور تجاري را در اين سفر مطرح باشد. . اين سفر الهي را آلوده به دنيا نكنيد.
امام خميني (‌س )

براي بشر امكان پذير نيست مصالح و علل واقعي احكام فرعي يا فروع احكام را شناسايي كند; و جز شارع مقدس و واضع اين احكام كسي نمي تواند به چنان مصالحي واقف گردد; اگر دانشمندان مزايا يا حكمت هايي براي احكام شرع خاطر نشان مي شوند بايد آنها را صرفاً حكمت هاي احكام ياد شده تلقي كرد نه علت هاي واقعي.

مسأله حج چنانكه ديديم با سوابق ممتدي كه در اديان ديگر آسماني دارد در اسلام با كيفيتي عالي امضا شد، هيچكس حتي دشمنان اسلام نمي توانستند و نيز نمي توانند فوايد و سازندگي مادي و معنوي حج را ناديده گرفته و يا آنها را انكار كنند. حتي مخالفان اسلام نوشته اند: حج عاملي مؤثر براي ايجاد وحدت و همبستگي، و فرصتي است بسيار عالي براي اينكه ميان پيروان قرآن پيوندي مبارك به هم رسد و آنان را به هم مربوط سازد.

حج عبارت از اجتماع و گردهم آيي شمار بسيار زيادي از مسلمين و پيروان قرآن كريم كه در عصرما از رقم ميليوني متجاوز است، بيش از يك ميليون مسلمان از نواحي مختلف گيتي از پنج قاره دنيا به سرزمين مكه در موسم حج روي مي آورند كه از نژادهاي گوناگوني هستند. همه در يك سرزمين و يك كانون در كنار خانه خدا با جسم و جان و تمام وجود به نداي پروردگار خود لبيك مي گويند، در حاليكه همگي آنها تمام چيزهايي را كه ممكن است دستاويز مباهات بر ديگران باشد رها كرده با پوشاكي ساده و يكنواخت و با نوعي تساوي و برابري مادي و معنوي دقيق در كنار هم قرار مي گيرند كه نمي توان نظير آن را در هيچ گردهم آيي، در هيچ سرزميني جستجو كرد. مساوات و برابري در همه چيز كه فرمانروا و فرمانبر، ثروتمند و فاقد ثروت، عرب و ترك، افغاني و ايراني، هندي و سوداني، حبشي و چيني، اروپايي و آفريقايي، آمريكايي و آسيايي همه وهمه را در يك رده قرار داده و ميان سفيد پوست و رنگين پوست كمترين تفاوتي در اعمال و مناسك آنها ديده نمي شود، و وحدت شگفت آوري بر تمام اوضاع و احوال دروني و بيروني آنها حاكم است. همه آنها ـ عليرغم چنان تفاوت هاي منطقه اي و چهره و قيافه و اندام و اختلاف طبقاتي ـ چشم و دل را به يك نقطه مي دوزند. اينان از خانواده و ميهن و زاد بوم و ثروت و مقام و منصب و كليه تعلقات گسستند، درياها را درنورديدند، بيابان ها را پيمودند، سينه فضا را شكافتند و رنج سفري بس دشوار را بر خود هموار ساختند، و از رسوم و عادات و تشريفات بومي و محلي و منطقه اي دست نهادند، و از خواب و خوراك و لباس خود كاستند، و بالاخره روابط خود را از دنياي ماديت بريدند، و همچون روز محشر با پوششي بسان كفن گرد هم آمدند.



بي ترديد با چنان كيفيت، شعاع نورانيتي كه از باطن و جان و درون آنان برمي خيزد و اين نورانيت را متوجه نقطه مشترك مي نمايد آنهم در حاليكه با اوضاع و شرايط و هيئتي هماهنگ و در عين حال ساده و بي آلايش توأم است مسلماً مي تواند امت و ملتي را بيافريند كه بنيانگذاران مجد و عظمت براي بشريت باشند.

در چنين نقطه اي است كه بشر مي تواند معناي «الله اكبر» را درك كند و بازيابد كه قدرت خدا از هر قدرتي قويتر و خدا از هر چيزي بزرگتر و حتّي بزرگتر از آن است كه بگوييم او بزرگتر است.

در اين نقطه و در ميان چنان جمعيت انبوه و اجتماع عظيم هر ناظري به خوبي مي فهمد كه حج بزرگترين و قوي ترين شعار توحيد، و ضامن انسانيت و آزادي از هر گونه قيد و بند مادي، و مهمترين عامل ارتباط و پيوستگي، و مآلاً ايجاد همبستگي ميان مسلمين شرق و غرب عالم است.

هر مسلمان و دوستدار پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ مشتاق و شيداي ديدار سرزميني است كه آن حضرت در آنجا زاده شد، و در همان سرزمين مبارزه خود را با شرك و بت پرستي و جهل و استبداد آغاز كرد، هر نقطه اي در اين سرزمين ياد آور رويدادهاي مهم و درخشان اسلامي است كه جاي جاي آن مي تواند مايه عبرت و پند براي ديدار كنندگان آن باشد، سرزميني كه در نگاه ناظر آن، دور نماي قرباني ها و فداكاري هاي راه توحيد و نيكبختي را به تصوير مي كشد.

اين توحيد همزمان با اجراي مراسم حج با وحدت در زمان و مكان و اعمال و نيات، و اعتقاد، جامه و مسكن و بالأخره با همه مظاهر توأم است و توحيد را نويد مي دهد.

~ نوشته شده در 89/12/12 ~ ساعت ~ توسط شمس (سلیمانی) ~

آداب حج
اَلْحَمْدُ لله رَبِّ الْعالَمینَ وَ الصَّلوةُ وَالسَّلامُ عَلی اَشْرَفِ اْلانْبِیاءِ وَ الْمُرسَلینَ،مُحَمَّد وَ آلِهِ الطَّیِبینَ الطّاهِرینَ.
و بعد، فَاعْلَمْ اَیُّهَا الطّالِبُ لِلْوُصُولِ اِلی بَیْتِ الله الْحَرامِ این که حضرت احدیت ـ جَلَّ شَأْنُهُ الْعَظیم ـ را بیوتاتِ مختلف می باشد; یکی را «کعبه ظاهری» گویند که تو قاصد او هستی. دیگری را «بیت المقدس» و دیگری را «بیت المعمور» و دیگری را «عرش» و هکذا تا برسد به جایی که خانه حقیقی اصلی است که آن را «قلب» نامند که اعظم از همه این خانه هاست، وَ لا شَکّ وَ لا رَیْبَ فی اَنَّهُ لِکُلِّ بَیْت مِنَ الْبُیُوتِ لِطالِبِه رُسُوم وَ آداب، اما معنای «خانه او» چه باشد، ازبابت تشریف است این اضافه یاطور دیگر است، مقصود بیان آن نیست، غرض دراین رساله، بیان آداب کعبه ظاهری است، غیر از آن آدابی که در مناسک مسطور است. ضمناً شاید اشاره به آداب کعبه حقیقی هم فی الجمله بشود.
اولا بدان، غرض از تشریع این عمل شریف، لَعَلَّ این باشد که مقصود اصلی از خلقت انسان، مَعْرِفَةُ اللهِ وَ الْوُصوُلُ اِلی دَرَجَةِ حُبّهِ وَ اَلاُنسِ بِهِ است وَ لایُمْکِنُ حُصُولُ هذَیْنِ الاْمْرَیْن اِلاّ بِتَصْفِیَة الْقَلْبِ. وآنهم ممکن نباشد جز به کَفُّ النّفْسِ عَنِ الشَّهوتِ وَ الانْقِطاعُ مِنَ الدُّنْیا الدَّنْیَّةِ وَ ایقاعُها عَلَی الْمشاقِ مِنَ الْعِباداتِ، ظاهرِیَّةً وَ باطِنیِّةً.
از اینجا بوده که شارع مقدس عبادات را یک نسخ نگردانیده بلکه مختلف جعل کرده، زیرا که به هر یک از آنها رذیله ای از رذائل، از مکلّف زایل می گردد تا با اشتغال به آنها، تصفیه تمام عیار گردد، چنانکه با صدقات حقوق مالیه و ادای آنها قطع میل کند از حطام3 دنیوی وکما اینکه صوم قطع می کند انسان را از مشتهیات نفسانی و صلات نهی می کند از هر فحشا و منکری و هکذا سایر عبادات و چون عمل حج مجمع العناوین بود با زیادی. چه، این که مشتمل است بر جمله ای از مشاقّ4 اعمال که هر یک بنفسه صلاحیت تصفیه نفس را دارد; مثل انفاق المال الکثیر والقطع عن الاهل و الاولاد والوطن و الحشر مع النفوس الشریرة و طی المنازل البعیدة مع الابتلاء بالعطش فی الحرّ الشدید فی بعض الأوان والوقوع علی اعمال غیر مأنوسه لا یقبلها الطباع من الرمی والطواف و السعی و الاحرام و غیر ذلک.
با این که دارای فضائل بسیاری است. ایضا از قبیل تذکر به احوال آخرت به رؤیت اصناف خلق و اجتماع کثیر فی صقع واحد علی نهج واحد لا سیما فی الاحرام والوقوفین.
ورسیدن به محل وحی و نزول ملائکه بر انبیاء از آدم تا خاتم ـ صلوات الله علیهم اجمعین ـ و تشرف به محل اقدام آن بزرگواران، مضافا بر تشرف بر حرم خدا و خانه او، علاوه به حصول رقت که مورث اصغاء قلب است، به دیدن این امکنه شریفه با امکنه شریفه اخری که رساله گنجایش تفصیل آنها را ندارد، الحاصل چون حج دارای جمله ای از مشاق و فضائل کثیره ای از اعمال بود ورسول خدا ـ ص ـ فرمود: «مبدل کردم رهبانیت را به جهاد و حج...» و انسان نمی رسد به این کرامت عظمی الا به ملاحظه آداب و رسوم حقیقی آن و هی امور:
الاول این که: هر عبادتی از عبادات باید به نیت صادقه باشد، و به قصد امتثال امر شارع بجا آورده شود تا عبادت شود. کسی که اراده حج دارد، اولا باید قدری تأمل در نیت خود بنماید. هوای نفس راکنار گذارد، ببیند غرضش از این سفر، امتثال امر الهی و رسیدن به ثواب و فرار از عقاب اوست یانه، نستجیر بالله غرضش تحصیل اعتبار یا خوف از مذمت مردم یا تفسیق آنها یا از ترس فقیر شدن، بنابراین که معروف است هر که ترک حج کند، مبتلا به فقر خواهد شد. یا امور دیگر از قبیل تجارت وتکیّف و سیر در بلاد و غیر ذلک. اگر درست تأمل کند خودش می فهمد که قصدش چطور است و لو به آثار اگر معلوم گردید که غرض خدانیست، باید سعی در اصلاح قصد خود نماید، لااقل ملتفت باشد به قباحت این عمل که قصد حریم ملک الملوک را کرده، برای اینگونه مطالب بی فایده لااقل به نحو خجالت وارد شود نه به طرز غرور و عُجب.
الثانی این که: تهیه حضور ببیند از برای مجلس روحانیین یا بجا آوردن یک توبه درستی با جمیع مقدمات که از جمله آنهاست رد حقوق، چه از قبیل مالیه باشد، مثل خمس و رد مظالم و کفارات و غیرها، یا ازغیر مالیه باشد، مثل غیبت و اذیت و هتک عرض و سایر جنایات بر غیر، که باید استحلال از صاحبانش بنماید به آن تفاصیلی که در محل خود مذکور است و خوب است بعد از این مقدمات، آن عمل توبه روز یکشنبه را که در منهاج العارفین مسطور است بجا بیاورد و اگر پدر یا مادری دارد ـ مهما امکن ـ آنها را هم، از خود راضی کند تا پاک و پاکیزه از منزل درآید، بلکه تمام علایق خود را جمع آوری نموده، شغل قلبی خود را از پشت سرش قطع نماید تا به تمام قلب رو به خدای خود کند، همچنین فرض کند که دیگر بر نمی گردد.
پس بناءاً علی هذا باید و صیت تام و تمامی بکند به اطلاع اشخاص خیّر و دانا تا بیان کنند که کیفیت وصیت باید چگونه باشد کار را بر وصی تنگ نگیرد، بلکه به نحو توسعه در امر ثلث خود وصیت کند که مسلمانی بعد از فوت او در حرج نیفتد ومعذلک اهل و عیالش را به کفیل حقیقی واگذارد، فانه خیر معین و نعم الوکیل.
الحاصل، کاری کند که اگر بر نگردد هیج جزئی از جزئیات کار او معوق نماند، بلکه دائماً باید چنین باشد شخصی که اطلاع تام به وقت مردن خود ندارد.
الثالث این که: اسباب مشغله قلبی در سفر، برای خود فراهم نیاورد تا او را در حرکات و سکناتش، که باید به یاد محبوب خود باشد، باز دارد، چه از قبیل عیال و اولاد باشد یا رفیق ناملایم الطبع یا مال التجاره یا غیر آن. مقصود این است که خودش به دست خود اسبابی فراهم نیاورد که تمام همتش درسفر مصروف آن باشد بلکه اگر بتواند با اشخاصی همسفر شود که تذکر ایشان بر او غالب باشد یا همیشه اگر غفلت ورزید آنها او را به یاد خدا بیندازند. قصه سید بن طاووس ـ قدس سره ـ با همسفران معروف است.
الرابع این که: مهما امکن سعی در حلیت خرجی خود بنماید وزیاد بردارد واز انفاق مضایقه ننماید، زیرا که انفاق در حج انفاق در راه خدا است. چرا باید انسان دلگیر باشد از زیادی خرج! بهترین توشه ها را بردارد و زیاد بذل نماید که درهمی از او در احادیث اهلبیت ـ سلام الله علیهم اجمعین ـ به هفتاد درهم است.
ازهد زهاد، اعنی سید سجاد ـ سلام الله علیه ـ وقتی که حج می فرمودند; ازقبیل بادام، شکر، حلویات و سویق5 بر می داشتند.
باری از جمله سعادت شخص است اگر در این سفر چیزی از او بشکند یا تلف شود یا دزد ببرد یا مصارف او زیاد شود، باید کمال ممنونیت را داشته بلکه شاد باشد، زیرا که همه اینها بر میزبان است. در دیوان اعلی ثبت است که به اضعاف مضاعف، تلافی خواهند کرد. نمی بینی اگر کسی تو را به میهمانی به خانه خود بطلبد و در اثنای راه صدمه بر تو وارد آمده باشد اگر میزبان بتواند ـ مهما امکن ـ جبران آن را متحمل می شود؟! چونکه خود طلبیده با این که لئیم است و عاجز فکیف ظنک با قدر القادرین و اکرم الاکرمین. حاشا و کلا او کرم از که کمتر از عرب بادیه نشین باشد، نعوذ بالله من سوء الظن بالخالق.
و صدق این مقاله بر کسی واضح است که میان اعراب بادیه نشین گردیده و دیده باشد.
الخامس این که: باید خوش خلق باشد وتواضع بورزد از رفیق و مکاری و غیره کوچکی بنماید و از لغو و فحش و درشت گوئی و ناملایم در حذر باشد، نه حسن خلق، تنها آن است که اذیتش به کسی نرسد بلکه از جمله اخلاق حسنه آن است که از غیر، تحمل اذیت بنماید. بل نه تنها متحمل شود بلکه در ازای او خفض جناح6 کند الی ذلک یشیر قوله فی الحدیث القدسیه: حاصل آن این که «رضایت خود را در جفای مخلوق پنهان کرده ام هر که درصدد رضا جویی از ما است باید ایذاء غیر را متحمل شود.»
السادس این که: نه تنها قصد حج کند و بس بلکه در این ضمن، باید چندین عبادت راقاصد باشد که یکی از آنها حج است، از قبیل زیارت قبور مطهره شهدا و اولیا و سعی در [قضای] حوائج مؤمنین و تعلیم و تعلّم احکام دینیّه و ترویج مذهب اثنا عشریه و تعظیم شعائر الله وامر به معروف ونهی از منکر و غیر ذلک.
السابع این که: اسباب تجمع و تکبّر برای خود فراهم نیاورد بل شکسته دل و غبار آلوده، رو به حریم الهی رود، همچنان که درمناسک هم اشاره به آن شده در باب اِحرام.
الثامن این که: ازخانه خود حرکت نکند مگر این که نفس خودش را در هر چه با خودش برداشته باجمیع رفقای خود و اهل خانه و هر چه تعلق به او دارد، امانتا به خالق خود ـ جل شأنه ـ بسپارد با کمال اطمینان دل، از خانه بیرون رود، فانه جلت عظمته نعم الحفیظ و نعم الوکیل و نعم المولی و نعم النصیر.


آدابی دیگر هم دارد، آن را در مناسک نوشته اند.
بلی اهتمام تام به صدقه دادن داشته باشد، به این معنا که صحت خود را بخرد از خالق خود، به این وجه صدقه.
التاسع این که: اعتمادش به کیسه خود وقوه و جوانی خود نباشد، بلکه در همه حال، بالنسبه به همه چیز باید اعتماد او به صاحب بیت باشد. مقدمات بیش از اینهاست لیکن غرض تطویل در رساله نویسی نیست (در خانه اگر کس است، یک حرف بس است.(
باید تأمل کند و بداند که این سفر جسمانی الی الله است و یک سفر دیگری هم روحانی، الی الله باید بکند.
به دنیا نیامده برای خوردن و آشامیدن، بلکه خلق شده از برای معرفت و تکمیل نفس، آنهم سفر دیگری است، کما این که در این سفر حج، زاد و راحله و همسفر و امیر حاج و دلیل و خدام و غیره لازم دارد که اگر هر کدام نباشد کار لنگ است و به منزل نخواهد رسید بل به هلاکت خواهد افتاد، در آن سفر هم بعینه به اینها محتاج است والا قدم از قدم نخواهد برداشت واگر بدون اینها خیال کرده راه برود، قطعا رو به ترکستان است. کعبه حقیقی نیست. اما راحله او در این سفر بدن اوست باید به نحو اعتدال از خدمت آن مضایقه نکند و نه چنان سیرش بکند که جلو او را نتواند بگیرد و یاغی و طاغی شود، نه چنان گرسنگی به آن بدهد که ضعف بر او مستولی شود و از کار عبادت بازماند خیر الامور اوسطها، افراط و تفریط آن مذموم است.
اما زاد او اعمال خارجیه اوست که تعبیر از آن به تقوا می شود از فعل واجبات و ترک محرمات و مکروهات و اتیان به مستحبات واصل معنای تقوا پرهیز است که اول درجه آن پرهیز از محرمات است وآخر درجه آن پرهیز از ماسوی الله ـ جلّ جلاله ـ و بینهما متوسطات. فحاصل الکلام این که هر یک از ترک محرمات و اتیان به واجبات به منزله زادی است که هر یک را درمنازل اخرویه احتیاج افتد بدرجات الحاجه که اگر همراه خود نیاورده باشی مبتلا خواهی بود، نستجیر بالله من هذه البلوی العظیمه.
واما همسفر مؤمنین هستند که به همت همدیگر و اتحاد قلوب این منازل بعیده را طیران خواهند نمود و الیه یشیر قوله ـ عزّ ـ من قائل « تعاونوا علی البرّ والتقوی.»
ولعل بدون اجتماع، کار انجام نگیرد وشاید از این جهت رهبانیت دراین امت منع شده باشد.
استاد ما ـ رضوان الله علیه ـ می فرمود: «خیلی کار از اتحاد قلوب ساخته گردد که از متفرد بر نمی آید» اهتمام تامی در این مطلب داشت، همنیطورهاست، همه مفاسد، زیر سر اختلاف قلوب است که شرح آن به طول انجامد شاید اگر موفق شدم اشاره کنم که همسفر و رفیق چه درحضر و چه درسفر باید به چه نحو باشد و تو با او به چه نحو باید سلوک کنی.
و اما امیر حاج دراین سفر، ائمه طاهرین ـ سلام الله علیهم اجمعین ـ هستند که باید سایه بلند پایه آن بزرگواران بر سر تو باشد و متمسک به حبل المتین ولای آنها باشی، به کمال التجاء به آن خانواده عصمت وطهارت، تا بتوانی چند قدمی راه بروی والا شیاطین جن و انس در قدم اول تو را خواهند ربود، مثل چاپیدن و غارت کردن عرب بدوی حجاج را بی امیر حاج کما هو واضح خصوصا هر چه به حرم نزدیک شود. بلی اگر خود را به حرم رسانید دیگر ایمن است از هر خوف «ومن دخله کان آمنا.» اما هیهات که بتواند سرخودی به آن جا رسد. این نخواهد شد، و الله العالم.
و اما دلیل این راه: اگر چه ائمه طاهرین ـ سلام الله علیهم ـ ادلاء علی الله هستند ودلیلند، لکنه معذلک ماها از آن پستی تربیت و منزلت که داریم از آن بزرگواران هم اخذ فیوضات بلا واسطه نمی توانیم بکنیم، محتاجیم در دلالات جزئیه و مفصله به علمای آخرت و اهل تقوا تا به یمن قدوم ایشان و به تعلیم آنها درک فیوضات بنمائیم که بی وساطت آنها درک فیض در کمال عسرت و تعذر است و لذا محتاج به علما هستیم، پیش خود کار درست نمی شود.
باری، چون به میقات رسد، لباس خود را در آورد در ظاهر و ثوب احرام بپوشد و در باطن قصدش این باشد که از خودش خلع کرده لباس معصیت وکفر و ریا ونفاق را و پوشیده ثوب طاعت و بندگی را و همچنین ملتفت باشد همچنانکه در دنیا خدای خود را بغیر ثوب زیّ خود و عادت خود غبار آلوده، سر برهنه و پا برهنه ملاقات می کند، همچنین بعد از مردن خواهد ملاقات کرد عمال خدای خود را به کمال ذل وانکسار وعریان پس درحال تنظیف، باید قصدش تنظیف روح باشد از شرک معاصی و به قصد احرام هم عقد توبه صحیح ببندد; یعنی حرام کند بر خود به عزم و اراده صادقه کل چیزهایی را که خداوند عالم حرام نمود بر او که دیگر بعد از مراجعت ازمکه معظمه پیرامون معاصی نگردد و در حین لبیک گفتن باید ملتفت باشد که این اجابت ندایی است که به این متوجه شده.
اولا: قاصد باشد که قبول کردم کلّ طاعتی که از برای خداوند متعال است.
و ثانیا: مردد باشد که این عمل از او قبول خواهد شد یا نه. قضیه سید الساجدین ـ سلام الله علیه ـ را به نظر بیاورد که در احرام نمی توانستند لبیک بگویند، غش می کردند و از راحله خود می افتادند. سؤال می شد، جواب می فرمودند: می ترسم خداوند بفرماید: «لالبیک» و هم به نظر بیاورد ازاین کیفیت، یوم محشر را که تمام مردم به این شکل از قبر خود بیرون می آیند لخت و عورند وسربرهنه و ازدحام آورنده. بعضی در زمره مقتولین و برخی در نمره مردودین. بعضی متنعم بعضی معذب و بعضی متحیر در امر بعد ازآن که جمیعا در ورطه اولی متردد بودند. چون داخل حرم شود باید حالش حال رجاء و امن باشد از سخط و غضب الهی، مثل حال مقصری که به بستخانه7 رسیده باشد. به مفاد آیه شریفه «ومن دخله کان آمنا» جای زیادی رجاء و امیدواری، همین جاست چه این که شرف بیت عظیم است و صاحب آن به راجی خود کریم. جا دارد توسعه رحمت، زیرا که تو در آنجا میهمان خاص اکرم الاکرمین هستی. او پی بهانه می گشت که تو را یکمرتبه در عمرت به خانه خود دعوت کرده باشد (اگرچه همیشه میهمان او بوده ای) حالا میسر شده حاشا و کلا از کرم او که هر چه خواهش داشته باشی و از او هم برآید، مضایقه داشته باشد، ما هکذا الظن به جلت عظمته این چنین گمانی را به بعضی از اسخیای عرب نباید برد، فضلا عن الجواد المطلق. دیگر حالا تو نتوانی بیاوری یا بیاوری و نتوانی نگهداری یا از اصل ندانی چه باید بخواهی یا کاری کنی به دست خودکه مقتضی بذل به تو نباشد. تقصیر کسی نیست، گدایی با کاهلی نمی سازد، بلی عیب در اینجاست که غالب مردم که مشرف به مکه شدند، اعظم همشان این است که زود صورت این اعمال را از سر وا کنند، علی سبیل الاستعجال آن وقت آسوده در فکر خرید خود باشند، اما حواس به قدر ذرّه ای، پیش معنای این اعمال باشد. نه، با این که همه حواس میهمان باید پیش میزبان باشد و چشمش به دست او و حرکات و سکناتش به میل او. حتّی روزه مندوب بی اذن او مذموم است. چه، جای این که در خانه او هتک عرض او را بکنی و هتک عرض سلطان السلاطین اشتغال به مناهی اوست. کدام حاجی از حجاج متعارفه که وارد حرم الهی شود در آید و اقلا صد معصیت از او سرنزند، از دروغ و غیبت و اذیّت به غیر و سخن چینی و تعطیل حق غیر و فحش به عکّام8 وحمله دار و غیره که ورقه گنجایش تفصیل آنها را ندارد، و الله اعلم.
چون شروع به طواف نماید، باید هیبت عظمت و خوف و خشیت و رجاء عفو و رحمت شراشر9 وجود او را بگیرد. اگر جوارح خارجیه نلرزد، اقلا دلش بلرزد، مثل آن ملائکه که حول عرش دائماً به این نحو طواف می کنند. اگر بخواهد متشبه به آنها باشد، چنان که در اخبار است و باید ملتفت باشد که طواف منحصر به طواف جسمانی نیست بلکه یک طواف دیگری هم هست که طواف حقیقی آن است و آن را «طواف قلبی» گویند به ذکر رب البیت و اصیل بودن آن برای این است که اعمال جسمانیه را امثله آنها قرار داده اند که انسان از اینها پی به آنها ببرد، چنانکه مضمون روایت است. و ایضاً باید بداند همچنانکه بی قطع علاقه از اشغال دنیویه و زن و فرزند و غیره، نمی شود به این خانه آمد، آن کعبه حقیقی هم چنانست که عمده حجب علقه است و در بوسیدن حجر و ملصق به مستجار و استلام حطیم و دامن کعبه را گرفتن باید حال او حال مقصری باشد که از اذیت و داغ و کشتن فرار کرده به خود آن بزرگ ملتجی شده که او از تقصیراتش بگذرد. این است که گاهی دست و پایش را می بوسد، گاهی دامن او را می گیرد، گاهی خود را به او می چسباند. گاهی مثل سگ تبصبص می کند. گاهی گریه می کند. گاهی او را به اعز اشخاص پیش او قسم می دهد. گاهی تضرع می نماید که بلکه او را از این مهلکه نجات دهد، خصوصاً اگر کسی باشد که بداند غیر از او ملجأ و پناهی نیست، ببین تا فرمان استخلاص نگرفته ای از خدمت او بر می گردی؟ لا ورب الکعبه. در امورات دنیویه، انسان چنین است و اما بالنسبه به عذاب اخروی، چون نسیه است، هیچ در فکر این مطالب نیست. حجاج دروغی قدری می دوند دور کعبه بعد می روند به تماشای سنگ ها و بازارها و دیوارها.



باری، چون به سعی آید، باید سعیش این باشد که این سعی را به منزله تردد در در خانه سلطان قرار دهد، به رجاء عطا و بخشش و اما در عرفات از این ازدحام خلق و بلند کردن صداهای خودشان به انواع تضرع و زاری و التماس به اختلاف زبان ها و افتادن هر گروهی پی ائمه خودشان و نظر به شفاعت او داشتن حکایت محشر را یاد آورد. اینجا کمال تضرع و الحاح10 را بکند تا آنجا مبتلا نشود و بسیار ظنّ قوی داشته باشد بر حصول مراداتش، زیرا که روز شریف موقف11 عظیم و نفوس مجتمع و قلوب به سوی الهی منقطع و دست های اولیا و غیرهم به سوی او ـ جلّ شأنه ـ بلند شده و گردن ها به سوی او کشیده شده چشم ها از خوف او گریان و بندها از ترس او لرزان و روز، روز احسان، و ابدال و اوتاد در محضر حاضر، بنای سلطان بر بخشش و انعام و همچنین روز خلعت پوشی صدر اعظم دولت علیّه12 ـ عجل الله فرجه و سهل مخرجه ـ در چنین روزی استبعاد ندارد، حصول فیض به اعلا مدارجه، بالنسبه به کافه ناس و خلایق، آیا گمان به خالق خود داری که سعی تو را ضایع گرداند، با این که منقطع شده ای از اهل و اولاد و وطن، آیا رحم نمی کند غربت تو را ما هکذا الظن به ولا المعروف من فضله. واز اینجاست در حدیث وارد شده: «من اعظم الذنوب ان یحضر العرفات و یظن انه لا یغفر له )اللهم ارزقنا).» چون از عرفات کوچ کند، روبه حرم آید، از این اذن ثانوی به دخول حرم تفأل زند به قبولی حجش وقربش به خدای خود و مأمون بودن او از عذاب الهی.
چون به منا رسد رمی جمار کند، ملتفت باشد که روح این عمل در باطن دور کردن شیطان است، فان کان کالخلیل فکالخلیل و الا فلا.
باری چون حرم را وداع کند، باید درکمال تضرع و مشوش الحال باشد که هر کس او را ببیند ملتفت شود که این شخص عزیزی را گذاشته و می رود مثل گذاشتن ابراهیم اسماعیل ـ علیهماالسلام ـ و هاجر را. بنای او بر این باشد که اول زمان تمکن، باز عود به این مکان شریف بنماید و باید ملتفت میزبان باشد در همه حال، مبادا به بی ادبی او را وداع نماید که دیگر او خوش نداشته باشد. این میهمان ابد الآباد به خانه او قدم گذارد، اگر چه این میزبان ـ جلّ جلاله ـ سریع الرضاست لیکن مراعات ادب مهما امکن ـ باید از این طرف بشود، اگر بتواند حتی المقدور آن بقعه هایی که رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله و سلم ـ عبادت کرده در آنها; مثل کوه های مکه معظمه به قصد تشرف از محل اقدام مبارکه نه به قصد تماشا و تفرج حاضر گردد، و بلکه به قصد قربت مطلقه، دو رکعت در آنجاها نماز بخواند، بلکه اگر ممکن باشد قدری در آنجاها زیاده از متعارف توقف کند، و اگر حج اولی اوست، البته داخل خانه کعبه شدن را ترک نکند با آن آداب مأثوره در شرع مطهر که در کتب مسطور است.

پی نوشت ها:

تالیف: آیة الله شیخ محمد بهاری همدانی
1 ـ تذکرة المتقین; با سعی و کوشش میرزا اسماعیل بن حسین تبریزی مشهور به «مسأله گو» در سال 1329 هـ. ق. جمع آوری گردیده است. و اینک با همت و تلاش انتشارات نور فاطمه (سلام الله علیها)، تهران تجدید چاپ گردیده و بنام تألیف: سالک و عالم عامل، عارف بزرگ آیة الله شیخ محمـد بـهـاری همـدانــی ـ قدس سره ـ ثبت گردیده است.
2 ـ الذریعه الی تصانیف الشیعه; ج4، ص46
3 ـ حطام دنیویه; کالاها و دارایی بی ارزش دنیا.
4 ـ مشاقّ; مشقت ها، رنج ها
5 ـ سویق; قاروت.
6 ـ حفض جناج; خواباندن بال که کنایه از تواضع و فروتنی است.
7 ـ بَستخانه; محلی که در آنجا بست نشینند.
8 ـ عکام; چاروادار.
9 ـ شراشر; سرتاسر.
10 ـ الحاح: اصرار و پافشاری در حاجت خواستن.
11 ـ موقف: روز قیامت.
12 ـ دولت علیه: دولت برتر و والا مقام
سفر حج ‌، سفر الي الله
بايد متوجه اعمال خودتان باشيد ، پاسداري از خودتان بكنيد و اين سفر را سفر الي الله حساب بكنيد و بدانيد كه با اين سفر ممكن است كه شما يــــك آبروي بسيار زياد پيش خدا تبارك و تعالي پيدا كنيد و ممكن است خداي نا خواســــته سقوط كنيد .
توجه داشته باشيد كه سفر حج،سفر كسب نيست ،سفر تحصيل دنيا نيست ، ســفر الي الله است شما داريد به طرف خانه خدا ميرويد ؛ تمام اموري كه انجام ميدهـيد
بطور الهيت بايد باشد . سفرتان اينجا كه شروع ميشود سفر بسوي خداي تــبارك وتعالي است . بايد مانند انبياء عليهم السلام و بزرگان دين ما كه در تـــمام زمـان حياتشان مسافرتشان الي الله بوده است و از آنچه كه در برنامه وصول الي الله بوده يك قدم تخلف نمي كردند ، شما هم وفود الي الله داشته باشيد و درميقات كـه ميرويد لبيك به خدا گوييد ، يعني تو دعوت كردي و ما اجابت . مــبادا عملـــي انجام دهيد كه خداي تبارك و تعالي بفرمايد كه خير ، شما را من قــبول ندارم براي اينكه شما اسلامي نيستيد . مبادا اين سفر را سفر تجارت قرار بدهيـد و امور تجاري را در اين سفر مطرح باشد. . اين سفر الهي را آلوده به دنيا نكنيد.
امام خميني (‌س )

براي بشر امكان پذير نيست مصالح و علل واقعي احكام فرعي يا فروع احكام را شناسايي كند; و جز شارع مقدس و واضع اين احكام كسي نمي تواند به چنان مصالحي واقف گردد; اگر دانشمندان مزايا يا حكمت هايي براي احكام شرع خاطر نشان مي شوند بايد آنها را صرفاً حكمت هاي احكام ياد شده تلقي كرد نه علت هاي واقعي.

مسأله حج چنانكه ديديم با سوابق ممتدي كه در اديان ديگر آسماني دارد در اسلام با كيفيتي عالي امضا شد، هيچكس حتي دشمنان اسلام نمي توانستند و نيز نمي توانند فوايد و سازندگي مادي و معنوي حج را ناديده گرفته و يا آنها را انكار كنند. حتي مخالفان اسلام نوشته اند: حج عاملي مؤثر براي ايجاد وحدت و همبستگي، و فرصتي است بسيار عالي براي اينكه ميان پيروان قرآن پيوندي مبارك به هم رسد و آنان را به هم مربوط سازد.

حج عبارت از اجتماع و گردهم آيي شمار بسيار زيادي از مسلمين و پيروان قرآن كريم كه در عصرما از رقم ميليوني متجاوز است، بيش از يك ميليون مسلمان از نواحي مختلف گيتي از پنج قاره دنيا به سرزمين مكه در موسم حج روي مي آورند كه از نژادهاي گوناگوني هستند. همه در يك سرزمين و يك كانون در كنار خانه خدا با جسم و جان و تمام وجود به نداي پروردگار خود لبيك مي گويند، در حاليكه همگي آنها تمام چيزهايي را كه ممكن است دستاويز مباهات بر ديگران باشد رها كرده با پوشاكي ساده و يكنواخت و با نوعي تساوي و برابري مادي و معنوي دقيق در كنار هم قرار مي گيرند كه نمي توان نظير آن را در هيچ گردهم آيي، در هيچ سرزميني جستجو كرد. مساوات و برابري در همه چيز كه فرمانروا و فرمانبر، ثروتمند و فاقد ثروت، عرب و ترك، افغاني و ايراني، هندي و سوداني، حبشي و چيني، اروپايي و آفريقايي، آمريكايي و آسيايي همه وهمه را در يك رده قرار داده و ميان سفيد پوست و رنگين پوست كمترين تفاوتي در اعمال و مناسك آنها ديده نمي شود، و وحدت شگفت آوري بر تمام اوضاع و احوال دروني و بيروني آنها حاكم است. همه آنها ـ عليرغم چنان تفاوت هاي منطقه اي و چهره و قيافه و اندام و اختلاف طبقاتي ـ چشم و دل را به يك نقطه مي دوزند. اينان از خانواده و ميهن و زاد بوم و ثروت و مقام و منصب و كليه تعلقات گسستند، درياها را درنورديدند، بيابان ها را پيمودند، سينه فضا را شكافتند و رنج سفري بس دشوار را بر خود هموار ساختند، و از رسوم و عادات و تشريفات بومي و محلي و منطقه اي دست نهادند، و از خواب و خوراك و لباس خود كاستند، و بالاخره روابط خود را از دنياي ماديت بريدند، و همچون روز محشر با پوششي بسان كفن گرد هم آمدند.



بي ترديد با چنان كيفيت، شعاع نورانيتي كه از باطن و جان و درون آنان برمي خيزد و اين نورانيت را متوجه نقطه مشترك مي نمايد آنهم در حاليكه با اوضاع و شرايط و هيئتي هماهنگ و در عين حال ساده و بي آلايش توأم است مسلماً مي تواند امت و ملتي را بيافريند كه بنيانگذاران مجد و عظمت براي بشريت باشند.

در چنين نقطه اي است كه بشر مي تواند معناي «الله اكبر» را درك كند و بازيابد كه قدرت خدا از هر قدرتي قويتر و خدا از هر چيزي بزرگتر و حتّي بزرگتر از آن است كه بگوييم او بزرگتر است.

در اين نقطه و در ميان چنان جمعيت انبوه و اجتماع عظيم هر ناظري به خوبي مي فهمد كه حج بزرگترين و قوي ترين شعار توحيد، و ضامن انسانيت و آزادي از هر گونه قيد و بند مادي، و مهمترين عامل ارتباط و پيوستگي، و مآلاً ايجاد همبستگي ميان مسلمين شرق و غرب عالم است.

هر مسلمان و دوستدار پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ مشتاق و شيداي ديدار سرزميني است كه آن حضرت در آنجا زاده شد، و در همان سرزمين مبارزه خود را با شرك و بت پرستي و جهل و استبداد آغاز كرد، هر نقطه اي در اين سرزمين ياد آور رويدادهاي مهم و درخشان اسلامي است كه جاي جاي آن مي تواند مايه عبرت و پند براي ديدار كنندگان آن باشد، سرزميني كه در نگاه ناظر آن، دور نماي قرباني ها و فداكاري هاي راه توحيد و نيكبختي را به تصوير مي كشد.

اين توحيد همزمان با اجراي مراسم حج با وحدت در زمان و مكان و اعمال و نيات، و اعتقاد، جامه و مسكن و بالأخره با همه مظاهر توأم است و توحيد را نويد مي دهد.

~ نوشته شده در 89/12/12 ~ ساعت ~ توسط شمس (سلیمانی) ~

مدينه قديم    





در جنوب حرم پیامبر (به طرف قبله)، منتهی الیه بازار و منازل بنی‌هاشم و کوچه‌های مدینه قرار داشت؛ که تا دارالقضاء شرعی فعلی که در جنوب وضوخانه است، حد جنوبی مدینه بوده و پس از آن باغ بزرگی از خرما به نام باغ صافیه بوده است. از جلو بقیع، دو باغ پشت سر هم قرار داشت و در وسط آن خانه‌های کوچک و محقر، با سقف‌هایی از شاخه‌های درخت خرما ساخته شده بود که به آن کوچه نخاوله (شیعیان مدینه) می‌گفتند.
شیعیانی که به مدینه می‌رفتند یا به باغ صافیه می‌رفتند و با دادن 20 ریال سعودی و بستن چادری دور چهار درخت، از آذوقه‌ای که از ایران آورده بودند، استفاده می‌کردند و همانجا ساکن بودند (یعنی 20 ریال حق ورودی باغ بود) و یا به خانه سادات مدینه و نخاوله می‌رفتند.
مدینه از جهت شرق (یعنی از طرف بقیع)، بیشتر از سایر جهات ادامه داشت و خانه‌ها به مسجد اجابه (انتهای بقیع) ختم می‌شد و سپس باغ بود. از طرف غرب به سه راه سلیمانه ختم می‌شد و سپس بقیه باغ بود. احد و مساجد سبعه، همگی در خارج مدینه بوده‌اند. جنوب مدینه مخصوص شیعیان بوده است، که اکنون هم نیز شیعیان بیشتر در آنجا هستند.
از باب القبیع تا خانه ابوایوب انصاری (که محل اقامت حضرت رسول(ص) هم بوده است) 25 قدم و خانه‌ای سنگی که مخزن کتاب و نیز معروف به خانه امام صادق بود، در آنجا بوده است. در ضلع شمالی غربی حرم فعلی پیامبر، سقیفه بوده است.


مسجدالنبي


ضريح پيامبر

ضریح پیامبر شامل، قبر پیامبر، ابوبکر و عمر و خانه پیامبر و خانه حضرت زهرا و محراب تهجد و مقام جبرائیل و اگر قبر حضرت زهرا را نیز در خانه آن حضرت فرض کنیم، شامل قبر ایشان نیز می‌شود. این ضریح در دوران عثمانیان ساخته شد و بسیار قدیمی به نظر می‌رسد. جنس آن از آهن و به رنگ سبز است که دست زدن به آن به کلی ممنوع است؛ چه رسد به نگاه کردن به داخل و یا بوسیدن آن ارتفاع آن حدود 13 متر و داخل آن تاریک است؛ به طوری که هیچ چیز مشاهده نمی‌شود و ماموران سعودی در کنار آن ایستاده و از نزدیک شدن به آن جلوگیری می‌کنند. اگر در قسمت روضه رو به قبله بنشینیم، ضریح مبارک در سمت چپ قرار دارد.
تنها راه زیارت پیامبر اکرم(ص) از طرف باب‌البقیع است؛ به طوری که اگر رو به ضریح بایستیم قبله در پشت سر و قبرستان بقیع در سمت راست (در فاصله 150 متری) قرار می‌گیرد.

روضه نبوي

در حدیثی از رسول خدا(ص) نقل شده که فرمود: ((بین خانه و منبر من، باغی از باغ‌های بهشت است)). بنابراین محدوده روضه از طرف غرب به منبر پیامبر، از جنوب (قبله) دیواری که آن را مشخص می‌کند، از شرق به خانه پیامبر اکنون داخل روضه است و از شمال، بر طبق حدیثی از امام صادق(ع) به چهارمین ستون ختم می‌شود و خانه پیامبر و خانه حضرت زهرا نیز در این محدوده قرار می‌گیرد.



بنابراین مقداری از روضه در ضریح است که دسترسی به آن ممکن نیست. کلیه ستون‌های معروف مثل حنانه، توبه، سریر، حرس و...، محراب پیامبر، خانه حضرت زهرا و قبر پیامبر، همگی در محدوده روضه قرار دارند. این مکان پر از ازدحام‌ترین نقطه مسجدالنبی است، که زائرین تلاش زیادی برای نماز خواندن و قرآن خواندن در این محدوده می‌نمایند.      
http://firozi.p30rayaneh.com/Files/Posts/Portal3/mshjd%20naby.jpg
ستونهاي مسجد

الف) ستون مخلقه
این ستون نشانگر نمازگاه پیامبر بوده و به ((اسطوانه المخلقه)) شهر دارد. از تمامی ستون‌های به محراب پیامبر نزدیکتر است و کمی از محراب آن حضرت جلوتر می‌باشد. مخلقه از خلوق به معنای خوش بو است و وجه تسمیه آن به این خاطر است که عطر و خلوق بر آن می‌سوزاندند تا مسجد خوشبو شود. می‌گویند سلمه‌بن الاکوع می‌کوشید تا نمازش را در نزد این ستون به جا آورد سبب را پرسیدند گفت: ((دیدم رسول خدا(ص) چنین می‌کرد)). همچنین روایت شده که پیامبر(ص) پس از تغییر قبله بیش از 10 روز در آنجا نماز به جای آورد.
ب) ستون عایشه (مهاجرین، قرعه)
سومین ستون از منبر و سومین ستون از قبر پیامبر و سومین ستون از قبله محسوب می‌شود. اکنون بر بالای آن نام ((اسطوانه العایشه)) نوشته شده است. از پیامبر(ص) نقل شده که گفت: ((در مسجد زمینی است پیش این ستون (یعنی ستون عایشه)، که اگر مردم می‌دانستند بر آن قرعه می‌زدند (یعنی برای نشستن کنار آن و نماز خواندن در آن جا قرعه‌کشی می‌کردند))). پس نگریستند در کنار آن ستون، جمعی از صحابه و فرزندان مهاجرین بودند. به این جهت به آن ((ستون قرعه)) گفته می‌شود و چون مهاجرین معمولا کنار این ستون می‌نشستند به آن ((ستون مهاجرین)) نیز می‌گفتند. وجه تسمیه آن به ((اسطوانه‌العایشه)) به آن خاطر است که عایشه درباره اهمیت این ستون برای عبدالله بن زبیر صحبت کرد و عبدالله بلند شد و کنار آن ستون نماز خواند.
پ)ستون توبه
چهارمین ستون از منبر و دومین ستون از قبر پیامبر و سومین ستون از قبله است. این ستون به ((ستون ابولبابه)) نیز مشهور است. سبب نامیدنش به (ستون توبه) آن است که، ابولبابه یکی از بزرگان اوس، هنگام غزوه بنی قریظه به درخواست یهودیان به عنوان مشاور نزد آنان رفت، تا هشدار رسول خدا(ص) را مبنی بر تسلیم و اخراج ایشان از مدینه به علت پیمان شکنی به اطلاع آنان برساند. ابولبابه در مجلس مشاوره، پس از مشاهده گریه و زاری زنان و کودکان یهود به رقت آمده و خود سرانه با اشاره دست به گلوی خود به آنان فهماند که اگر تسلیم شوید، مسلمانان قرار داد. وی بی‌درنگ از این اقدام پشیمان شد و در بازگشت سوگند خورد که هرگز در سرزمینی که در آن به پیامبر(ع) خیانت کرده است، دیده نشود. ابولبابه یکسره به مسجدالنبی آمد و خود را به یکی از ستونهای مسجد بست، تا شاید خداوند گناه وی را ببخشد یا اینکه مرگ او فرا رسد. او در مجموع شش شبانه روز به آن ستون بسته شده بود و در این مدت تنها همسر او برای اقامه نماز دستان وی را باز می‌کرد و دوباره بعد از نماز او را می‌بست.



اصحاب پیامبر نزد آن حضرت رفتند و از او خواستند تا از گناه ابولبابه درگذرد. پیامبر(ع) فرمود: ((اگر او پیش من می‌آمد، از خداوند برای او طلب آمرزش می‌کردم. اما اکنون مستقیما به خداوند پناه جسته و باید از جانب او مورد عفو و بخشش قرار گیرد)). سرانجام به هنگام سحر خداوند با این آیات توبه او را پذیرفت:
(و آخرون اعترفوا بذنوبهم خلطوا عملا صالحا و آخر سیئا عسی الله ان یتوب علیهم ان الله غفور رحیم) و بعضی از آنان به گناه نفاق خود اعتراف کردن که عمل صالح و ناصالح هر دو را به جای آوردند، باشد که خداوند توبه آنان را بپذیرد، که البته خداوند آمرزنده و مهربان است.
پیامبر(ص) آن صبح خندان و شاداب بود. وقتی خبر به گوش مسلمانان رسید، به سوی مسجد شتافتند تا او را باز کنند. ولی او گفت: ((باید رسول خدا(ص) با دستهای خود مرا باز کند)) و حضرت نیز به مسجد آمدند و او را باز کردند.
رسول گرامی اسلام(ص) نوافل (نمازهای مستحبی) خویش را نزد آن ستون به جای می‌آوردند و گاهی نیز نزد آن اعتکاف می‌کردند. در روایت شیعه خواندن نماز و دعا و عبادت نزد این ستون بسیار سفارش شده است.
ت) ستون سریر
این ستون به ضریح پیامبر چسبیده است و محل اعتکاف ایشان بوده است. آن حضرت در این نقطه تختی از برگ‌های نخل داشت و به هنگام اعتکاف در آنجا استراحت می‌کرد.(اعتکاف عملی است مستحبی، که شخصی به مدت حداقل 3 روز در مسجد می‌ماند و شرایط مخصوصی دارد که یکی از آنها روزه‌داری است. در مدت اعتکاف شخص جز برای کارهای فردی، حق خروج از مسجد را ندارد.)
این ستون در شرق ستون توبه است و نبی اکرم(ص) روزها نیز برای پاسخگویی به مسائل مسلمانان به آن تکیه کرده و نیازمندی‌های آن را برطرف می‌کرد. نزدیک شدن به این ستون، به علت اتصال به ضریح، به خاطر ممانعت ماموران سعودی مشکل است.
ث) ستون محرس (حرس:پاسدار)
این ستون در پشت ستون سریر قرار دارد و در مقابل آن دریچه‌ای بوده است که رسول خدا(ص) از آنجا به نماز می‌آمد. این ستون به نام امیرالمومنین علی(ع) نیز معروف بوده است. چون علی(ع) در کنار آن ایستاده و به محافظت از جان پیامبر(ص) می‌پرداخته‌اند. گفته می‌شود این ستون محل نماز امام علی(ع) نیز بوده است و به این مساله شهرت بیشتری داشته است. پس معلوم می‌شود که علی(ع) با این ستون مسجدالنبی پیوندی خاص داشته است. هم اکنون در بالای این ستون نام (السطوانه الحرس) نوشته شده است و کمتر به نام علی(ع) از آن اشاره می‌شود. از آنجا که این ستون چسبیده به ضریح پیامبر است و شیعیان نیز علاقه خاصی به نشستن کنار آن، ماموران سعودی برخورد نامناسبی با شیعیانی که قصد نشستن کنار این ستون را دارند می‌نمایند. ولی به هر حال نشستن کنار آن و نماز خواندن در آنجا غیرممکن است.
ج) ستون وفود
وفود جمع وفد به معنای هیات نمایندگی است. یکی از کارهای رسول خدا(ص) ملاقات با سران قبایل و پذیرفتن آنها برای آشنا ساختن با اسلام و یا مذاکرات سیاسی بود. لذا پیامبر(ص) محل مخصوصی را برای ملاقات با سران عرب در نظر گرفته بود. بعضی می‌گویند که نمازگاه حضرت علی(ع) بین ستون محرس و ستون وفود بوده است. این ستون در امتداد ستونهای سریر و محرس است و چسبیده به ضریح می‌باشد. بر بالای این ستون نام ((السطوانه الوفود)) نوشته شده است.
چ) مقام جبرائیل (اسطوانه مربعه القبر)
این ستون، مقابل درب خانه حضرت زهرا قرار داشته (دربی که به طرف مسجد بوده است) و در راستای ستون وفود قرار دارد. اکنون این ستون در داخل ضریح قرار گرفته و دسترسی به آن ممکن نیست؛ ولی محل تقریبی آن، ادامه ستون وفود، کمی متمایل به داخل ضریح است. البته بعضی اعتقاد دارند که این ستون در قسمت جنوب شرقی ضریح (یعنی نزدیک باب‌البقیع) است. به هر حال در هر دو صورت، ستون مزبور داخل ضریح است و دسترسی به آن ممکن نیست. می‌گویند رسول خدا 40 روز پیاپی صبحها، درب خانه حضرت زهرا را می‌زد و در کنار این ستون می‌ایستاد و می‌گفت: ((اسلام علیکم یا اهل البیت انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا)).
ح) ستون تهجد
رسول خدا(ص) شبها دنبال خود حصیر آورده و پس از خارج شدن مردم از مسجد، پشت خانه حضرت علی کنار ستونی گسترانیده و تا صبح به تهجد و شب زنده‌داری می‌پرداخته‌اند. بعدها در این محل محرابی به نام محراب تهجد ساخته شد. این ستون در اصل در کنار باب جبرائیل قبل از توسعه مسجدالنبی (توجه شود که مکان باب جبرائیل امروزی با محل اصلی تفاوت دارد و محل اصلی آن در داخل ضریح و نزدیک مقام جبرائیل و در خانه حضرت زهرا است)، قرار داشته و اکنون دسترسی به آن ممکن نیست.
خ) ستون حنانه
قبل از اینکه در مسجدالنبی منبری برای رسول خدا(ص) ساخته شود، ایشان به هنگام سخنرانی، به درختی که در سمت غربی محراب بود تکیه می‌دادند و صحبت می‌کردند. هنگامی که برای ایشان منبری ساخته شد و آن حضرت برای صحبت کردن بر آن منبر نشستند، گفته می‌شود از آن درخت صدایی شبیه به ناله بلند شد، که گویی درخت در فراغ آن حضرت سر داده بود. بیشتر اصحاب با شنیدن این ناله گریه کردند. آن حضرت از منبر فرود آمدند دست ملاطفت در بر آن درخت کشیدند؛ آنگاه درخت آرام شد. درخت یاد شده را با این دلیل حنانه (یعنی: بانگ شتر ماده‌ای که از بچه خود جدا می‌شود ) نامیدند.
پیامبر(ص) دستور دادند تا حفره‌ای کنده که آن درخت را دفن کنند. بعدها در توسعه مسجدالنبی این درخت به دست ابی‌بن کعب افتاد و آن را هرگز از خود جدا نکرد. ماجرای صدای درخت، از بیش از صد نفر از اصحاب حضرت رسول نقل شده است. اکنون نام دیگر این ستون ((الجزعه)) است و محل آن در سمت غرب محراب (یعنی از محراب به سمت منبر) قرار دارد و با میله‌های مسی مزین است.
و اين هم نمونه اي ديگر از تغييرات و دستکاري وهابيون عربستان جهت توجيه افکار باطل خود

تصوير ضريح قديم پيامبر که اشاره به نام يا الله يا محمد دارد.




تصوير جديد ضريح پيامبر که نام محمد را به نام مجيد تغيير داده اند






درباره بقيع




بقیع قبرستانی است بسیار بزرگ و تقریبا مسطح، که مساحت آن بیش از مساحت کل مسجدالنبی است! و تاریخ آن به قبل از اسلام و زمان جاهلیت برمی‌گردد در گذشته بقیع مملو از درختانی به نام غرقد بوده، بدین جهت آن را ((بقیع غرقد)) نیز می‌نامند. از زمان پیامبر(ص) تا همین امروز، بسیاری از مسلمانان را که در مدینه از دنیا می‌رفتند در بقیع به خاک می‌سپردند و هم اکنون نیز قبرستان عمومی مدینه به شمار می‌رود. همه روزه در مسجدالنبی پس از نمازهای جماعت، موذن با جمله ((الصلاه علی المیه))، مردم را به خواندن نماز میت دعوت می‌کند. پس از نماز جنازه‌ها را به سوی قبرستان بقیع می‌برند. ولی برخلاف شیعیان، در تشییع جنازه هیچ کس سخن نمی‌گوید و سکوت برقرار است. قبرستان بقیع در طول روز به جز اوقاتی که شخصی را برای دفن کردن می‌آورند، بسته است و تنها پس از نماز ((صبح)) و ((عصر))، جمعا به مدت 3 ساعت برای زیارت زائرین باز می‌شود. در بقیع پیاده‌روهایی برای عبور مردم ساخته شده است و بر روی قبور هیچ گونه علامتی یافت نمی‌شود. یعنی پس از دفن، هیچ گونه علامت یا نشانه‌ای برای شناسایی محل دفن میت قرار نمی‌دهند. پیامبر اکرم(ص) مکررا به قبرستان بقیع می‌رفت و برای مردگان مدفون در آن استغفار می‌کرد؛ تا آنجا که یکی از همسران پیامبر نقل کرده که آن حضرت هر شب به زیارت قبور بقیع می‌رفته‌اند.

قبرستان بقیع مدفن چهار امام شیعه (امام حسن مجتبی(ع)، امام سجاد(ع)، امام باقر(ع)، امام صادق(ع) و بسیاری از صحابه پیامبر نظیر: مالک اشتر، عثمان‌بن مظعون (این شخص با عثمان‌بن عفان، خلیفه سوم تفاوت دارد)، ابوسعید خدری، عبدالله بن جعفر همسر حضرت زینب، مقداد بن اسود، عباس عموی پیامبر و. . . است.
در قبرستان بقیع، هم اکنون هیچ چراغی و یا بارگاهی وجود ندارد و حتی قبر چهارم امام معصوم(ع) شبها در تاریکی و روزها در زیر آفتاب و باد و باران قرار دارد. این به آن خاطر است که، علمای وهابی هرگونه بنا ساختن بر روی قبور و توسل و زیارت به بزرگان، حتی پیامبر اکرم(ص) را حرام و شرک می‌دانند.
بقيع در گذشته

قبرستان بقیع در گذشته به این شکل نبوده و براساس کتب تاریخی بیشتر قبور دارای بارگاه و ضریح بوده‌اند. بزرگترین آنها بارگاه ائمه شیعه بوده، که به نقل تاریخ نویسان، آن حرم به این شکل بوده است:
میرزا حسین فراهانی در سفرنامه خود می‌نویسد: ((چهار ائمه اثنی عشر، در بقعه بزرگی که به صورت 8 ضلعی ساخته شده واقع‌اند و گنبد اندرون آن سفید کاری است)).
ریچارد بورتن (Sir Richard Burton) جهانگرد غربی، در سال 1276، گنبد ائمه بقیع را چنین معرفی می‌کند: ((این قبه که در دست راست واردین به بقیع قرار گرفته، بزرگتر و زیباتر از همه قبه‌ها است.))  

وضعیت بقیع قبل و بعد از تخریب + تصاویر

پس از تسلط وهابیان بر مدینه آنها قبور و بناهای این قبرستان را تخریب كردند. در جریان این واقعه بارگاه امام حسن مجتبی(ع)، امام سجاد(ع)، امام محمد باقر(ع) و امام جعفر صادق(ع) نیز ویران شد.

بقیع یا بقیع‌الفرقد یا جنت‌البقیع نام قبرستانی در مدینه است كه قدمتی بسیار داشته و برخی امامان شیعه در این آن مدفون هستند.

به گزارش مهر؛ پیشینه تاریخی بقیع به دوران قبل از اسلام می‌رسد ولی در كتب تاریخی به روشنی قدمت تاریخی آن مشخص نشده‌ است. بعد از هجرت مسلمانان به مدینه، بقیع تنها قبرستان مسلمانان بوده، مردم مدینه قبل از آمدن مسلمانان به آنجا اجساد مردگان خود را در دو گورستان «بنی‌حرام» و «بنی‌سالم» و گاهی نیز در خانه‌هایشان دفن می‌كردند، در واقع بقیع اولین قبرستانی است كه به دستور پیامبراكرم(ص)و توسط مسلمانان صدراسلام ساخته شد.

اولین كسی كه در آنجا به توصیه پیامبر دفن شد عثمان بن مظعون بود كه از دوستان نزدیك پیامبر(ص) و علی بن ابیطالب به شمار می‌رفت. حضرت علی(ع) در سخنان خود از عثمان بسیار یاد می‌كرد و بدلیل علاقه بسیار حضرت علی به وی، نام یكی از فرزندانش را عثمان نهاد.

رسول الله برخی شهدای احد و یكی از فرزندان خود بنام ابراهیم را در آنجا دفن كرد و به این ترتیب بر شرافت آن افزود.
 

بقیع هم‌اینك مدفن 4 امام شیعه امام حسن مجتبی(ع)، امام سجاد(ع)، امام باقر(ع) و امام صادق(ع) است. همچنین قبر اغلب زنان پیامبر و نیز عباس عموی پیامبر و فاطمه بنت اسد، مادر امام علی و برخی دیگر از بزرگان در این قبرستان قرار دارد. قبرستان بقیع در چند قدمی حرم پیامبر اكرم واقع و مورد احترام همه فرقه‌های اسلامی است .

بقیع از دیروز تا امروز
قبرستان بقیع دارای دو در ورودی است كه یك در همیشه بسته و در دیگر بر روی زائران باز ‌است.

در ابتدا حرمی هشت ضلعی بود. میرزا محمدحسین فراهانی در سفرنامه‌اش این‌گونه آورده‌است كه: اول چهار نفر از ائمه اثنی‌عشر است كه در بقعه بزرگی كه به صورت هشت‌ضلعی ساخته شده و اندرون و گنبد آن سفیدكاری است دفن شده اند.

حرم ائمه بقیع مانند سایر حرم‌ها دارای ضریح، روپوش، چلچراغ، شمعدان و فرش بوده‌است. ابن‌جبیر می‌نویسد: قبرشان بزرگ و از سطح زمین بلندتر و دارای ضریحی از چوب می‌باشد كه بدیع‌ترین و زیباترین نمونه‌است از نظر فن و هنر. و نقوشی برجسته از جنس مس بر روی آن ترسیم شده و میخكوبی‌هایی به جالب‌ترین شكل در آن تعبیه شده كه نمای آن را زیباتر و جالب‌تر نموده‌است.

وهابیان 8 شوال سال 1344 هجری قمری قبور ائمه بقیع را ویران كردند.

تا آن زمان بر روی قبور پیشوایان و سایر بزرگان اسلام كه در مدینه مدفون بودند گنبدها و بناهایی قرار داشت. ائمه بقیع در بقعه بزرگی كه به‏ طور هشت ضلعی ساخته شده بود و اندرون و گنبد آن سفیدكاری، مدفون بودند.

پس از تسلط وهابیان بر مدینه آنها قبور و بناهای این قبرستان را تخریب كردند. در جریان این واقعه بارگاه امام حسن مجتبی(ع)، امام سجاد(ع)، امام محمد باقر(ع) و امام جعفر صادق(ع) نیز ویران شد.

این حركت وهابیان كه ناشی از كج فهمی و نآگاهی های بسیار آنها بود، اعتراضات بسیاری در پی داشت. علاوه بر ویرانی قبور امامان شیعه، مزار عبدالله بن عبدالمطلب و آمنه پدر و مادر پیامبر اسلام، عباس عموی پیامبر(ص) و اسماعیل از فرزندان امام جعفر صادق(ع) نیز به طور كامل ویران شد.

یكی از آفات بزرگ و خطرناك‌ تمام مذاهب و ادیان، كج‌فهمی و تندروی‌ها و برداشت‌های غلط و انحرافی و قرائت‌های خودساخته از دین است كه در مقاطع مختلف از میان پیروان همان مذاهب به وجود آمده و موجب تضعیف و تفرقه در آن مذهب شده است.

برخی دفن شدگان در بقیع‏

امام حسن(ع)

امام زین العابدین (ع)

امام محمد باقر(ع)‏

امام جعفر صادق(ع)

عباس بن عبدالمطلب

فاطمه بنت اسد

فرزندان رسول خدا(ص)

اسماعیل فرزند امام صادق(ع)

ام البنین مادر حضرت عباس(ع)

ام سلمه، زینب بنت جحش (دختر عمه پیامبر)، ماریه قبطیه، زینب بنت خُزَیمه، عایشه دختر ابوبكر، حفصه دختر عمر بن خطاب، ام حبیبه دختر ابوسفیان، ام البنین و عمه‏هاى پیامبر اسلام ، سعد بن معاذ، مزار شهداى واقعه حرّه‏ برخى از چهره‏هاى سرشناس دیگر صدر اسلام در بقیع به خاك سپرده شده‏اند.                       











ابن جبیر جهانگرد معروف (614ه.ق) می‌گوید: ((آن، قبه‌ای است مرتفع و سر به فلک کشیده که در نزدیکی درب بقیع واقع شده است)).
تاریخ ساخت این بنای عظیم را به حدود سال 470ه.ق نسبت می‌دهند. یعنی این بارگاه بزرگ حدود 800 سال پا برجا بوده است. بنابر نقل‌ها، حرم ائمه اطهار در بقیع دو درب داشته، که زوار از یکی وارد و از دیگری خارج می‌شدند. این حرم دارای خادم و متولی و گنبد آن سفید رنگ و از نظر شکل 8ضلعی بوده است. برخلاف حرم سایر ائمه اطهار، صحن(حیاط) در اطراف نداشته است و در داخل آن محرابی به نام محراب فاطمه وجود داشته است. سرانجام در 8 شوال 1344ه.ق، حکومت متحجر وهابی، به دلایل واهی تمامی گنبدها و قبه‌های موجود را تخریب کرد و وسایل قیمتی داخل ضریح، همگی به غارت رفت، تنها یادگار حرم بقیع، ضریح فولادی آن است، که آن را هشت قسمت کردند و اکنون دور قبور شهدای احد قرار دارد. یکی از جهانگردان غربی به نام مستر ریتر (Riter)، که به فاصله چند ماه از ویرانی این حرم بقیع را دید، آن را اینگونه وصف می‌کند:
((چون وارد بقیع شدم، آنجا را همچون شهری دیدم که زلزله شدیدی به وقوع پیوسته و به ویرانه‌ای مبدلش ساخته است. زیرا در جای‌جای بقیع به جز قطعات سنگ و کلوخ درهم ریخته و خاک‌ها و زباله‌های روی هم انباشته و تیرهای چوب کهنه و شیشه‌های درهم شسته و آجرها و سیمان‌های تکه‌تکه شده، چیز دیگری نمی‌توان دید... ولی این ویرانی‌ها و خرابی‌ها نه در اثر وقع زلزله و یا حادثه طبیعی، بلکه با عزم و اراده انسانها به وجود آمده و همه آن گنبد و بارگاههای زیبا و سفید رنگ که نشانگر قبور فرزندان و یاوران پیامبر اسلام بود، با خاک یکسان گردیده است. چون برای مشاهده بیشتر این آثار که نشانگر قبور مسلمانان صدر اسلام و تاریخ سازان روزگار است در سنگ و کلوخ حرکت می‌کردم. از زبان راهنمایم شنیدم که از شدت ناراحتی این جمله‌ها را تکرار می‌کرد، ((استغفرالله، استغفرالله، لاحول و لاقوه الا بالا)).
عجیب است که یک جهانگرد غربی این امر را تقبیح می‌کند، ولی علمای وهابی، خراب کردن قبر فرزندان رسول خدا را کاری شرعی و بسیار خوب قلمداد می‌نمایند.
ننگی دیگر بر دامن وهابیت 

زائران مزار شریف ائمه بقیع علیهم السلام ، صبح چهارشنبه با موانع جدیدی کنار این قبورمواجه شدند به گونه ای که مشاهده قبور چهار امام معصوم علیهم السلام هم اینکامکانپذیر نیست.



نه قبله در تو که قبله نماست در تو بقیع

نه کعبه کعبه اهل ولاست در تو بقیع


هزار مرتبه برتر از عرش حق هستی

نیاز خانه اهل سماء است در تو بقیع


سکوت محض تو در اوج غربت تاریخ

نماد ناله قلب خداست در تو بقیع


همین که بی حرم و گنبدی و گلدسته

نشان از واقعه ای غم فزاست در تو بقیع


به هر دو عالم اگر فخر می کنی چه عجب

هزار مادر شاه وفاست در تو بقیع


به اشک نم نم خود زائرت سحر می گفت

شمیم علقمه و کربلاست در تو بقیع


اگرچه مهد ولایی به کربلا نرسی

کجاست سری ز تن خود جدا در تو بقیع


کنار تربت مادر به یاد کرب و بلا

صدای ناله مهدی رساست در تو بقیع





مساجدمدينه


مسجد ذوقبلتین:

پیامبر اکرم (ص) در تمام مدت حضور خود در مکه و حتی 2 سال در مدینه، به هنگام نماز رو به مسجدالاقصی یعنی قدس شریف می‌ایستاد. از آنجا که یهود نیز مراسم مذهبی خود را به بیت‌المقدس انجام می‌داد، پیامبر را سرزنش و تمسخر می‌کردند. تا اینکه در 15شعبان سال دوم هجری (ژانویه 623.م)، در حالی که پیامبر(ص) 2 رکعت از نماز ظهر را خوانده بود، آیه‌ای نازل شد که به پیامبر دستور می‌داد که به سوی مسجدالحرام نماز بخواند. در این حال تمام مسلمانان به سوی مسجدالحرام برگشتند و باقی نماز خویش را به صورت فرادی خواندند.
این مسجد اکنون از مساجد بسیار زیبای مدینه است، که در نزدیکی مساجد سبعه و احد قرار دارد و دارای 2 گنبد می‌باشد. داخل شبستان مسجد آیه تغییر قبله (144 بقره) بر دیوار شمالی (سمت چپ ورودی) نوشته شده است. البته محل این نوشته‌ها قبله بیت‌المقدس نیست و قبله قبلی در سمت راست در ورودی است، که قبلا در آنجا سنگ سیاهی به نشانه قبله بوده، و چون زائرین به آن تبرک می‌جستند و به آن دست می‌زدند، دولت سعودی در سال 1398 ه.ق آن را برداشته است. فاصله مسجد ذوقبلتین تا مسجد‌النبی 5/3 کیلومتر است و 3920 متر مربع مساحت دارد. این مسجد مانند مسجد قبا در طول روز باز است.
مساجد سبعه:
این مساجد در محل وقع جنگ خندق واقع شده است. در سال 5 هجری، تمامی احزاب مکه برای نابودی مسلمانان راهی مدینه شدند و نیروی عظیمی را علیه مسلمانان بسیج کردند. مسلمانان به پیشنهاد سلمان فارسی در قسمتی از مدینه شروع به ساخت خندق (یا به فارسی کندک) نمودند. طول خندق 10 کیلومتر بود و سه هزار نفر از مسلمانان در مدت 20 روز آن را آماده کردند. مشرکان که چنین انتظاری نداشتند غافل‌گیر شدند و حدود یک ماه پشت خندق ماندند و از آنجایی که راههای دیگر ورود به مدینه توسط مسلمانان بسته شده بود، لذا هیچ راهی برای ورود به شهر نداشتند. در یکی از روزها قهرمان مشرکان، یعنی عمربن عبدود با چند نفر از مشرکان، با اسب از روی خندق پریدند و شروع به رجزخوانی و طلب مبارزه کردند؛ که قضیه مبارزه کامل او با حضرت علی(ع) را مولوی در شعر زیبایی به نظم در آورده است.
در اطراف این خندق، هر یک از مسلمانان محلی را برای دعا و نماز به درگاه خداوند برای پیروزی اسلام در نظر گرفته بودند، که عبارتند از:
الف) مسجد فتح   

حضرت رسول اکرم(ص) سه روز (دوشنبه، سه شنبه، چهارشنبه) در این مسجد مشغول دعا بودند، که در ظهر چهارشنبه خداوند دعای پیامبر(ص) را مستجاب کرد. این دعاها هنگامی انجام شد که کار بر مسلمانان سخت شده بود و مقاومت در خندق طولانی گردیده بود. جبرائیل در ظهر روز چهارشنبه به آن حضرت مژده داد، که خداوند دعای تو را مستجاب فرمود و بادی خواهد فرستاد که لشگر مشرکان را ذلیل و زبون می‌کند و چنین هم شد.
پیامبر در وسط مسجد فتح کنونی، یعنی در کنار ستون آن نماز خوانده است، که این ستون اکنون موجود نیست. مسجد فتح بر روی تپه‌ای قرار دارد و تنها 34 متر مربع مساحت دارد. در داخل آن محرابی مشاهده می‌شود که زائرین برای نماز خواندن در آن به صف می‌ایستند. در روایات اسلامی به نماز خواندن در این مسجد بسیار تاکید شده است.
ب) مسجد علی
این مسجد نیز بر بلندی واقع شده و معنویتی بسیار عجیب دارد. در روبروی آن محرابی مشاهده می‌شود و مساحت آن تقریبا برابر مسجد فتح است. گفته می‌شود که این مسجد محل دعا و عبادت حضرت علی(ع) در جنگ احزاب بوده است.
پ) مسجد فاطمه زهرا
این مسجد در پایین مسجد امام علی(ع) است و اخیرا، یعنی 3 سال پیش دولت سعودی درب آن را بسته و ورود به آن غیرممکن شده است و زائرین در خارج مسجد نماز می‌خوانند.
مسجد حضرت زهرا(س) از سایر مساجد کوچکتر است و سقف نیز ندارد.
ت) مسجد سلمان فارسی
این مسجد که روبروی مسجد فتح قرار دارد، دارای حدود 60 متر مساحت و منصوب به سلمان، صحابی بزرگ رسول خداست.
پیامبر اکرم(ص) در صف سلمان فرمود: (سلمان از ما اهل بیت است)) و این بزرگی این یار باوفای پیامبر(ص) و شیعه راستین امیرالمومنین(ع) را می‌رساند.
ث) مسجد ابوبکر
این مسجد نزدیک مسجد سلمان قرار دارد و نسبت به مساجد دیگر بسیار بزرگتر و زیباتر است؛ ولی از همگی خلوت‌تر می‌باشد. مساحت آن 200 متر مربع است.
چ) مسجد عمر
مسجدی است به مساحت 123 متر، که گفته می‌شود تا قرن 9 هجری هیچ از آن نبوده و به احتمال قوی حدود 1300 ساخته شده است. این مسجد نیز نسبت به مساجد دیگر مجلل‌تر است و در آن برخلاف مساجد امام علی و سلمان که اصلا رسیدگی نمی‌شود، فرشهای نو وجود دارد؛ ولی زائرین استقبالی از آن نمی‌کنند.
مسجد قبا    

مسجد قبا در طرف دیگر مدینه است و پس از زیارت مساجد سبعه، معمولا مسجد قبا برنامه بعدی و آخرین برنامه زیارت دوره محسوب می‌شود.
پیامبر(ص) پس از ورود به مدینه، اولین مسجد اسلام یعنی قبا را تاسیس کرد و در شرافت آن همین بس که خداوند در وصف آن فرموده: (مسجدی که اساس آن از روز اول بر تقوی استوار است، شایسته‌تر است که در آن نماز خوانده شود).
در روایات اسلامی آمده است، که 2 رکعت نماز در مسجد قبا ثوابی معادل یک عمره دارد. رسول خدا(ص) بعدها که در مسجدالنبی و مرکز مدینه ساکن شدند، بسیار به قبا می‌رفتند و هر هفته روزهای شنبه یا دوشنبه برای نماز به آنجا سر می‌زدند. این مسجد پس از مسجدالنبی بزرگترین مسجد مدینه محسوب می‌شود و گنجایش 20000 نمازگزار را دارد. بر روی آن 56 گنبد ساخته شده که قطر هر یک به 60/5 متر می‌رسد. می‌گویند رسول خدا(ص) در ساختن مسجد قبا بسیار تلاش می‌کرد و خود و اصحابش در حالی که در وصف این مسجد شعر می‌خواندند، به بنای آن می‌پرداختند.
در نزدیکی مسجد قبا چاهی به نام چاه اریس وجود داشته، که 50 متر تا مسجد فاصله داشته است. می‌گویند انگشتر رسول خدا که در دست ابوبکر و عمر بود، وقتی به دست عثمان رسید، داخل چاه افتاد و دیگر پیدا نشد. لذا به چاه خاتم نیز معروف شد. می‌گویند حوض و آبشاری که اکنون در سمت غرب مسجد قرار دارد، بر روی محل اصلی آن چاه می‌باشد.
مسجد الاجابه (مباهله)
در باب نام‌گذاری آن به ((اجابه)) می‌گویند، رسول خدا(ع) به این مسجد آمد و سه چیز از خداوند خواست، که خداوند دو تای اول را اجابت نمود. اول آنکه، امت اسلامی به قحطی هلاک نشوند. دوم، خداوند دشمنان را بر آن مسلط نکند و سوم آنکه، مسلمانان به جان هم نیفتند.
این مسجد به مباهله هم شهرت دارد. مباهله به این معنا است که دو گروه یکدیگر را نفرین می‌کنند و هر گروه که بر حق باشد خداوند گروه دیگر را از بین ببرد. زیرا پیامبر(ص) در آن محل برای مباهله با مسیحیان اعلام آمادگی کرد.
مسیحیان دعوت پیامبر را پذیرفتند روز بعد گروه زیادی از علماء و عابدان خویش را گرد آوردند و پیامبر(ص) تنها با اهل بیت خویش یعنی، یعنی امام علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) آمد. مسیحیان که چهره‌های روحانی و معنوی آنان را مشاهده کردند، پشیمان و حاضر به پرداخت مالیات به مسلمانان شدند. این مسجد در شمال شرقی بقیع، نزدیک هتل‌الدخیل (فندق الدخیل) است و تا مسجدالنبی 500 متر فاصله دارد. مسجد مباهله غیر از مواقع نماز جماعت بسته است.
مسجد غمامه غمامه

در جنوب غربی مسجدالنبی، چند مسجد زیبا وجود دارد؛ که شایسته است زائرین برای بازدید آنها به آنجا بروند. یکی از آنها مسجد غمامه است. می‌گویند به هنگام خشکسالی، رسول خدا(ع) نماز طلب باران را در آنجا خواندند و هنوز تمام نشده بود، که ابرها (غمامه) سایه افکندند و باران شروع شد.
این مسجد از درب باب‌السلام مسجدالنبی کاملا آشکار است و دیده می‌شود گفته می‌شود. در اطراف مسجد غمامه فضای باز بسیار بزرگی بوده است و رسول خدا(ص) در آنجا نماز عید فطر را خوانده است. مسجد غمامه در طول روز بسته است.
مسجد علی‌بن ابی‌طالب  

این مسجد در کنار مسجد غمامه است و پیامبر(ص) یکسال نماز عید را در این محل خوانده است. می‌گویند امام علی(ع) نیز نماز عید را در این محل خوانده است. بنای کنونی آن بسیار زیباست، ولی متاسفانه درب آن بسته است.
مسجد فضیخ
این مسجد در خیابان عوالی، پیش از مستشفی الوطنی قرار دارد. از ابتدای فرعی تا مسجد 300 متر است و محل آن جنوب شرقی مسجدالنبی می‌شود (شارع عوالی در جنوب بقیع یعنی سمت قبله است).
((فضیخ)) نام نوعی شراب است که از خرما گرفته می‌شود. گفته می‌شود عده‌ای از مسلمانان در حال شرابخواری بودند، که بر اثر مستی به جان هم افتادند. در این هنگام آیه حرام بودن شراب نازل شد و چون خبر به مسلمانان رسید، توبه کردن و آن خانه تبدیل به مسجد شد. در روایات اسلام تاکید شده که باید این مسجد را زیارت کرد و لذا این مسجد مورد توجه شیعیان مدینه نیز می‌باشد. در این مسجد نماز جماعت اقامه نمی‌شود، ولی خوشبختانه درب آن باز است.
مسجد و مشربه ام‌ابراهیم   

ام ابراهیم، همان ماریه قبطیه همسر رسول خداست، که پیامبر به خاطر حسادت زنانش علی‌الخصوص عایشه، او را به این نقطه آورد و خانه‌ای برای او فراهم نمود. مشربه به معنای بوستان است و به آن دشت نیز می‌گویند. در روایتی که از امام صادق در کتاب کافی روایت شده، رفتن به آنجا و نماز خواندن در آن مورد توصیه قرار گرفته است.
مشربه ام‌ابراهیم، محل دفن نجمه، مادر حضرت امام رضا نیز می‌باشد. این مکان متبرک، در سالهای 1366 تا 1369 که زائرین ایرانی، پس از ماجرای قتل زائرین در مراسم برائت از مشرکین از آمدن به حج ممانعت شدند، عمدا خراب شد و اکنون یک چهار دیواری است که در میان آن تلی از خاک وجود دارد. این مسجد در منطقه عوالی، در شمال مسجد بنی‌قریظه و نزدیکی بیابان حره شرقیه قرار دارد و سمت چپ کسی قرار دارد که از بیمارستان الزهرا، عازم بیمارستان الوطنی است (در نیمه راه است). در آنجا یک جاده فرعی است که تا مشربه 100 متر فاصله دارد.
مسجد شجره، میقات عاشقان
به جرات می‌توان گفت در هیچ جای این سفر روحانی، مثل مسجد شجره انسان خویشتن را به خدا نزدیک احساس نمی‌کند. مخصوصا برای کسانی که برای اولین بار داخل لباس احرام می‌شوند، این لحظه را فراموش نشدنی‌ترین لحظات است. همگی یک رنگ و یک شکل، در برابر یک معشوق واحد، چه زیباست که انسان آزاد، بدست خویش کفن بر تن می‌کند و ندا در می‌دهد: ((لبیک))، یعنی آمدم. از همه اقیاد آزاد، حتی از لباس دوخته که علامتی است از وابستگی‌های دنیا.
اکنون در پیشگاه توام؛ امر آنچه تو فرمایی؛ رای آنچه تو اندیشی؛ من که می‌دانم سرانجام با این لباس به پیشگاه تو خواهم آمد، پس اکنون مرده‌ام؛ نفس خویش را کشته‌ام؛ مرده‌ام قبل از اینکه بمیرم (موتوا قبل ان تموتوا)
از آنجا که زائرین به هنگام عصر به مسجد شجره می‌آیند و بعد از غروب آفتاب نماز خوانده و لبیک می‌گویند، شاید غروب مسجد شجره را به آن همه معنویت و زیبایی، تا آخر عمر فراموش نکنند. کمتر کسی را در مسجد شجره می‌بینی که به هنگام لبیک گفتن گریه نمی‌کند. همه یک رنگ همه یک شکل با لباس سفید، مثل صحنه قیامت.
مسجد شجره میقات کسانی است که از مدینه رهسپار مکه می‌شوند و پیامبر(ص) نیز از همین جا جهت زیارت خانه خدا محرم می‌شد. نام دیگر آن ذوالحلیفه است و در چند کیلومتری مدینه، بر سر راه مکه قرار دارد. شجره به معنای درخت است، و آن مسجد را شجره می‌گویند، زیرا رسول خدا(ص) در راه رفتن به مکه، زیر درختی که در آن مسجد بوده نماز خوانده است.
می‌گویند حضرت علی(ع) در اطراف آن چاههایی کنده بودند که هنوز موجود است. این مسجد از مساجد بسیار زیبای مدینه است و واقعا پس از مسجدالنبی، هیچ مسجدی در زیبایی و شکوه به پای آن نمی‌رسد. در مسجد شجره حمامهای بسیار زیادی برای برادران و خواهران وجود دارد، که زائرین قبل از احرام در آنجا غسل احرام می‌نمایند.
این مسجد مساحتی بالغ بر 88000 متر مربع دارد، که قسمت مسقف آن گنجایش پنج هزار نمازگزار را دارد. گفته می‌شود ائمه معصومین(ع)، همگی برای زیارت خانه خدا از این مسجد محرم می‌شده‌اند و تصور اینکه امام زمان (ع) نیز برای زیارت خانه خدا از این مسجد محرم می‌شود، بسیار زیباست

~ نوشته شده در 89/12/12 ~ ساعت ~ توسط شمس (سلیمانی) ~

مكه



شهر مکه در فاصله 80 کیلومتری دریای سرخ واقع شده و ارتفاع آن از سطح دریا، 330 متر است. به خاطر اتوبانی که اکنون ساخته شده، تا بندر جده تنها 60 کیلومتر فاصله دارد و از طریق بزرگراه هجرت، 425 کیلومتر با مدینه فاصله دارد.

این شهر در میان کوههای کوچک سنگی واقع شده است به طوری که اطراف مسجدالحرام را خانه‌ها و هتلهایی فرا گرفته، که بر فراز این تپه‌های سنگی واقع شده‌اند. برای سهولت رفت و آمد، تونلهای بسیار زیادی برای عبور ماشینها در نظر گرفته‌اند، که مسافت‌ها را بسیار کاهش می‌دهد. آب و هوای آن گرم و کمی مرطوب‌تر از مدینه است و از نظر وسعت تقریبا برابر مدینه‌النبی است (شهرهای مدینه و مکه، نسبت به تهران بسیار کوچکتر هستند.)
ورود غیر مسلمان به این شهر ممنوع است و در ابتدای ورود به شهر از جانب مدینه، مسجد تنعیم در سمت چپ نمایان می‌باشد.
برفراز کوه ابوقبیس، که در گذشته مساجد و اماکن زیارتی زیادی برفراز آن بود و گفته می‌شود قبر چند تن از پیامبران الهی در آنجاست، اکنون قصری بسیار مجلل ساخته شده، که به قصر الضیافه مشهور است و محل پذیرایی از میهمانان خارجی می‌باشد. این قصر مشرف بر مسجد الحرام است؛ به طوری که از بالای آن، به راحتی کعبه مشاهده می‌شود.
مسجدالحرام در مرکز شهر قرار دارد و از ویژگی‌های آن این است که، این محل بر همگان امن می‌باشد. حتی اگر کسی جرمی انجام دهد که مستحق کیفر باشد و به مسجدالحرام پناهنده شود، حکومت حق مجازات او و یا خارج کردن او از مسجد را ندارد و تنها باید کاری کند که خودش از مسجد خارج شود، تا آنگاه او را مجازات نماید.
تاریخ ساخت شهر مکه، به تاریخ ساخت خانه خدا و پیدایش زمزم برمی‌گردد و مورخین آن را حدود 1900 سال قبل از میلاد می‌دانند. پس از آنکه به اذن خداوند چشمه زمزم زیر پای اسماعیل جوشید و در آن منطقه آب یافت شد، کم‌کم مردم از هر جهت به آن جا روی آوردند و شهر مکه به وجود آمد. چون مکه در میان کوهها واقع شده، فاصله بین دو کوه را اعراب شعب می‌گویند؛ که معروفترین آنها شعب علی یا شعب ابی‌طالب است، که اکنون در میان محوطه باز جلوی صفا و مروه قرار دارد و اثری از آن نیست.



شعب ابی‌طالب، همان محلی است که پیامبر و مسلمانان، 3 سال در آنجا در محاصره اقتصادی- اجتماعی به سر می‌بردند؛ تا آنجا که از گرسنگی بر شکم خویش سنگ می‌بستند. ابوطالب عموی پیامبر(ص) و پدر علی(ع) و خدیجه همسر با وفای پیامبراکرم(ص)، تمام دارایی خویش را در این مدت صرف مسلمانان کردند و مدتی پس از اتمام محاصره از دنیا رفتند. می‌گویند پیامبر (ص) همواره از او یاد می‌کرد و می‌فرمود: ((کجا مثل خدیجه پیدا می‌شود؟ او مرا تایید کرد، در حالی که همه مرا تکذیب می‌کردند.))
قبر ابوطالب و خدیجه، اکنون در قبرستان ابوطالب، که زیر پل حجون قراردارد می‌باشد. این محدوده همان نقطه‌ای است که در سال 1366، زائرین ایرانی که مشغول مراسم برائت از مشرکین بودند، مورد حمله نظامیان صعودی قرار گرفتند و به خاک و خون کشیده شدند. در شهر مکه مساجد بسیاری وجود دارد، که به بعضی از آنها اشاره خواهیم کرد.


مسجدالحرام

نمایی از کعبه



مسجدالحرام بنایی است بسیار عظیم، که هم اکنون مساحت کل آن (با احتساب طبقات) 356800 متر مربع است و گنجایش یک میلیون نمازگزار را داراست و در وسط آن، حیاطی به ابعاد تقریبی 150×100 متر وجود دارد، که کعبه در وسط آن حیاط است. حیاط مسجدالحرام بر خلاف تصور عده‌ای، آن قدر بزرگ نیست و طول شرقی- غربی آن حدود 150 متر و شمالی- جنوبی آن 100 متر است.

در زاویه شرقی کعبه، یعنی پشت مقام ابراهیم و به فاصله حدود 50 متری دیوار کعبه دو پلکان وجود دارد، که به زیر حیاط می‌رود و چاه زمزم در آنجا قرار دارد. چاه به دو قسمت مردان و زنان تقسیم شده است. صفا و مروه که در گذشته از مسجدالحرام جدا بودند، اکنون وصل به مسجد می‌باشند؛ به طوری که صفا در شمال شرقی کعبه قرار دارد. مسجدالحرام شامل سه طبقه است، که طبقه سوم یعنی بام آن محوطه بسیار وسیعی است، به جز در ایام کنگره عظیم حج و ماه مبارک رمضان که مسجدالحرام، معمولا در شبها بیشتر است. زیرا در روز هوا آن قدر گرم است، که طواف کردن بسیار مشکل می‌شود. گاهی اوقات در ساعات گرم روز، تعداد کسانی که دور کعبه دیده می‌شوند به 50 نفر هم نمی‌رسد. ولی بر عکس شبها، مسجدالحرام شلوغ و در عین حال بسیار زیباست.
آنچه که زائرین را گاهی اوقات دچار مشکل می‌کند، وجود تعداد زیادی ملخ در اطراف مسجدالحرام است، که البته مرتب به وسیله ماشین‌های مخصوصی که به همین منظور ساخته شده‌اند جمع‌آوری و نابود می‌شوند. البته در حیاط داخلی مسجدالحرام این موضوع کمتر دیده می‌شود؛ ولی در حیاط بیرونی صفا و مروه وجود دارند، که گاهی زیر کفش زائرین کشته می‌شوند.
سرویس‌های بهداشتی، به همراه دوشهای حمام فراوان در اطراف مسجد به سهولت در اختیار زائرین قرار دارد و همگان می‌توانند قبل از ورود به حرم غسل زیارت انجام دهند.
مسجدالحرام به عکس مسجدالنبی در تمامی طول روز باز است و قسمت مشخص (پشت مقام ابراهیم) فقط به خانم‌ها تعلق دارد. کف حیاط با سنگهای سفید زیبایی فرش شده، که در روز انعکاس نور خورشید در آن چشم را به شدت آزار می‌دهد و در عین حال به خاطر تهویه مناسبی که در زیر سنگها قرار گرفته و هوای خنک در زیر آن عبور می‌کند، راه رفتن بر روی آن را ممکن می‌سازد. این در حالی است که، در بعضی نقاط مسجد که سنگ‌های سیاه در کف آن وجود دارد، در هنگام روز به هیچ وجه نمی‌توان پای روی آن گذاشت. زیرا از شدت گرما راه رفتن روی آن ممکن نیست. مسجدالحرام شامل 62 درب می‌باشد؛ که مستحب است زائرین از باب بنی‌شیبه وارد و از باب بنی مخزوم خارج شوند. هفت مناره به ارتفاع 92 متر، با قاعده 7×7 در اطراف مسجد قرار دارد، که یکی از مناره‌های که به صورت تک می‌باشد، بر فراز صفا قرار گرفته است. آب زمزم را همانند مسجدالنبی، در کلمن‌هایی ریخته و در حیاط قرار داده‌اند، تا زائرین برای رفع تشنگی مسافت زیادی را طی نکنند. در طول شب و روز در اطراف کعبه و داخل حیاط فرشهایی پهن می‌شود، که زائرین برای رفع تشنگی مسافت زیادی را طی نکنند.
در طول شب و روز در اطراف کعبه و داخل حیاط فرشهایی پهن می‌شود، که زائرین روی آن نشسته به تلاوت قرآن و اقامه نماز می‌پردازند.
در گذشته‌های دور یعنی صدر اسلام، مسجدالحرام بسیار کوچک بوده است. اولین بار خلیفه دوم- عمر- دستور داد خانه‌هایی را بخرند و بر مساحت مسجد اضافه کنند. حتی تا آن زمان، به دور مسجد دیوار هم نبود و درب خانه‌های مردم رو به کعبه باز می‌شد. عمر دستور داد دور مسجد دیواری نیز بکشند. عثمان اولین نفری بود که برای مسجد رواق ساخت و به این ترتیب قسمت‌هایی از مسجد سر پوشیده شد. پس از آن ولید مسجد را به زیبایی بازسازی کرد و ناودان کعبه را با طلا ساخت. از آن زمان تاکنون بارها مسجدالحرام توسعه یافته و آخرین بار در زمان دولت سعودی، مساحت آن را به 356000 متر مربع رسانده‌اند.
گفتنی است که، حیاط مسجد از سایر نقاط آن پایین‌تر است و سه درب اصلی مسجد که از همه بزرگتر و باشکوه‌تر هستند، با نامهای باب‌العمره، باب‌السلام و باب ملک عبدالعزیز شناخته می‌شوند. از خصوصیات این دربهای آن است که، هر کس در ابتدای آنها بایستد، بی‌درنگ چشمش به کعبه خواهد افتاد.


كعبه




بنایی است تقریبا مستطیل شکل، به طوری که طول اضلاع شمالی و جنوبی 22/10 متر و شرقی و غربی 58/11 متر است. ارتفاع آن 58/14 متر و اضلاع آن تقریبا به سمت جهت‌های چهارگانه است. جنس آن از سنگهای خاکستری مکعب شکلی است، که از کوههای اطراف آورده‌اند و پایه آن را با سرب مذاب بنا کرده‌اند. کعبه تنها بنایی است که خداوند آن را به خود نسبت داده و می‌گویند نخستین نقطه‌ای است که از آب خارج شد. درب آن از زمین 2 متر فاصله دارد و در طول سال، به جز اوقات محدودی برای شستشوی داخل کعبه و یا بازدید میهمانان بسته است.

کعبه دارای 4 رکن است، که به ترتیب در جهت خلاف عقربه‌های ساعت، رکن حجرالاسود، عراقی، شامی، یمانی نام دارند. در این میان، رکن حجرالاسود و یمانی از شرافت بیشتری برخور دارند، تا آنجا که در حدیثی از امام صادق نقل شده است که بین این دو رکن 70 پیامبر دفن شده اند، در بین رکن شامی و عراقی، نیم دایره ای به ارتفاع 1/5 متر وجود داردکه به نام حجر ایماعیل معروف است که مدفن هاجر، اسماعیل، دختران حضرت اسماعیل و تعداد زیادی از پیامبران الهی است. کعبه تاکنون 11 بار تجدید بنا شده است، که آخرین بار در سال 1040 ه.ق (که بر حساب ابجد می‌شود: رفع الله قواعد البیت)، پس از سیل سال 1039 ه.ق، بدست یک مجتهد شیعه به نام ((سید زین‌العابدین کاشانی) صورت گرفته است.
حضرت ابوالفضل العباس(ع) هشتم ذیحجه سال 60 هجری قمری و زمانی که قافله امام حسین (ع) قصد ترک مکه و عزیمت به کربلا را داشت، بر بام کعبه خطبه‌ای در ستایش از سیدالشهداء ایراد فرمود.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

اَلحَمدُ لِلّهِ الَّذی شَرَّفَ هذا (اشاره به بیت الله‌الحَرام) بِقُدُومِ اَبیهِ، مَن کانَ بِالاَمسِ بیتاً اَصبَح قِبلَةً.

أَیهَا الکَفَرةُ الفَجَرة اَتَصُدُّونَ طَریقَ البَیتِ لِاِمامِ البَرَرَة؟ مَن هُوَ اَحَقُّ بِه مِن سائِرِ البَریه؟ وَ مَن هُوَ اَدنی بِه؟ وَ لَولا حِکمَ اللهِ الجَلیه وَ اَسرارُهُ العِلّیه وَاختِبارُهُ البَریه لِطارِ البَیتِ اِلیه قَبلَ اَن یمشی لَدَیه قَدِ استَلَمَ النّاسُ الحَجَر وَ الحَجَرُ یستَلِمُ یدَیه وَ لَو لَم تَکُن مَشیةُ مَولای مَجبُولَةً مِن مَشیهِ الرَّحمن، لَوَقَعتُ عَلَیکُم کَالسَّقرِ الغَضبانِ عَلی عَصافِیرِ الطَّیران.

اَتُخَوِِّنَ قَوماً یلعَبُ بِالمَوتِ فِی الطُّفُولیة فَکَیفَ کانَ فِی الرُّجُولیهِ؟ وَلَفَدَیتُ بِالحامّاتِ لِسَید البَریاتِ دونَ الحَیوانات.

هَیهات فَانظُرُوا ثُمَّ انظُرُوا مِمَّن شارِبُ الخَمر وَ مِمَّن صاحِبُ الحَوضِ وَ الکَوثَر وَ مِمَّن فی بَیتِهِ الوَحی وَ القُرآن وَ مِمَّن فی بَیتِه اللَّهَواتِ وَالدَّنَساتُ وَ مِمَّن فی بَیتِهِ التَّطهیرُ وَ الآیات.

وَ أَنتُم وَقَعتُم فِی الغَلطَةِ الَّتی قَد وَقَعَت فیهَا القُرَیشُ لِأنَّهُمُ اردُوا قَتلَ رَسولِ الله صلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ أنتُم تُریدُونَ قَتلَ ابنِ بِنتِ نَبیکُم وَ لا یمکِن لَهُم مادامَ اَمیرُالمُؤمِنینَ (ع) حَیاً وَ کَیفَ یمکِنُ لَکُم قَتلَ اَبی عَبدِاللِه الحُسَین (ع) مادُمتُ حَیاً سَلیلاً؟

تَعالوا اُخبِرُکُم بِسَبیلِه بادِروُا قَتلی وَاضرِبُوا عُنُقی لِیحصُلَ مُرادُکُم لابَلَغَ الله مِدارَکُم وَ بَدَّدَا عمارَکُم وَ اَولادَکُم وَ لَعَنَ الله عَلَیکُم وَ عَلی اَجدادکُم.

بنام خداوند بخشنده مهربان

سپاس خدای را که بیت الله را با قدوم پدرش(منظور امام حسین (ع) است) مشرف کرد؛ کسی که دیروز بیت بود،[امروز] قبله گردید.

ای ناسپاسان گناهکار آیا راه بیت را بر امام نیکوکاران می بندید؟ چه کسی سزاوارتر به این بیت است از دیگر موجودات؟ و چه کسی نزدیکترین به این خانه است؟ و اگر حکمت های خداوند بلند مرتبه نبود و اسرار بالا و امتحانات موجودات نبود، همانا بیت به سوی ایشان [ امام حسین (ع)] پرواز می کرد؛ قبل از اینکه مردم حجر را لمس کنند، حجر دستانش [ امام حسین (ع)] را استلام می کند و اگر خواست مولای من خواست خداوند رحمن نبود هر آینه بر سر شما مانند بازِ شکاری که بر گنجشکان فرود می آید نازل می شدم.

آیا قومی را که مرگ را در کودکی به بازی می گرفتند می ترسانید، در حالیکه الان در مردانگی قرار دارند. همه جانم فدای آقا و مولای همه موجودات که برتر از حیوانات [هستند].

هیهات بنگرید سزاوار است از چه کسی پیروی کنید، به کسی که شراب می نوشد [مراد یزید ملعون است] یا کسی که صاحب حوض و کوثر است؛  کسی که در خانه وحی و قرآن است [مراد امام حسین(ع)است] یا کسی که در بیتش اسباب لهو و نجاست است [مراد یزید ملعون است]؛ و یا کسی که در خانه اش نزول آیات [نشانه ها] و [آیه] تطهیر است.

شما در غلطی واقع شدید که قریش واقع شدند. چرا که اراده قتل پیامبر(ص) را کردند و شما اراده قتل پسر دختر پیامبرتان را و [این حیله] برای ایشان تا وقتی امیرالمؤمنین(ع) زنده بود ممکن نشد. پس چگونه ممکن است کشتن ابا عبدالله الحسین(ع) تا وقتی که من زنده ام؟

بیایید تا به راهش [راه کشتن امام حسین(ع)] آگاهتان کنم؛ پس مبادرت به کشتن من کنید، و گردنم را بزنید تا به مقصودتان برسید. خدا شما را به مقصودتان نرساند و عمرتان و فرزندانتان را کوتاه کند و لعنت خدا بر شما و پدرانتان [که قصد کشتن پیامبر (ص)را داشتند ] باد.

.................

کتاب مناقب ساده الکرام، تألیف سید عین العارفین هندی، در کتابخانه علامه میر حامد حسین موسوس نیشابوری کشمیری بدست آمده  و در قالب کتابی با عنوان "خطیب کعبه" از سوی علی اصغر یونسیان تألیف شده است .



کعبه در سال 1890 قبل از میلاد، به وسیله ابراهیم (ع) و اسماعیل(ع) بنیان نهاده شد. ارتفاع آن 32/4 متر (9 ذراع)، دیوار شرقی 24 متر، دیوار غربی 10/23 متر، دیوار شمالی 5/16 متر و دیوار جنوبی 15 متر بود و سقف نداشت. در آن زمان کعبه دربی نداشت. ولی قریش در زمان تجدید بنای کعبه، در آن هنگام که پیامبر(ص) 35 سال داشت، مدخلی بر آن گشودند که از زمین کمی بالاتر بود. قریش بر ارتفاع کعبه 9 ذراع دیگر افزود و آن را به 86/8 متر رساند. آنها از طول کعبه حدود 3 متر کم کردند و بر مساحت حجر اسماعیل اضافه نمودند. بعد از آن، عبدالله بن زبیر ارتفاع آن را به 31/13 رساند و درب دیگری در ضلع غربی باز کرد. حجاج‌بن یوسف ثقفی، کعبه را به شکل زمان قریش برگرداند؛ یعنی درب دوم را بست و درب اول را بالا برد؛ که اکنون نیز به همان شکل است.
از وقایع مهمی که درباره کعبه اتفاق افتاده است، شکافته شدن آن در زمان تولد حضرت علی(ع) است و آن حضرت تنها کسی است که افتخار تولد در خانه خداوند را داراست. محل شکاف کعبه در نزدیکی رکن یمانی است.

پرده کعبه از جنس حریر طبیعی خالص و به رنگ مشکی، منقش به آیات قرآن‌کریم است که با خط زیبا، با نخ‌های طلا و نقره بافته ‌شده‌ و ده‌ها کیلو طلا و نقره در ساخت آن استفاده شده ‌است.

ارتفاع این پرده 14متر و نوار دور آن به عرض 95 سانتیمتر است که از 16 قطعه به شکل مربع تشکیل‌ شده ‌است.

نوار اطراف این پرده منقش به آیات قرآن ‌کریم است که در فواصل معین عبارات "یا حی و یا قیوم"،"یا رحمن و یا رحیم" و "الحمدالله رب‌العامین" با رنگ طلایی دوخته ‌شده‌اند.

پوشش در کعبه نیز از حریری به ارتفاع 5/ 6 متر و عرض 5/3 متر منقش به آیات الهی و تزئینات اسلامی با طلا و نقره است.

پرده خانه خدا از 5 قطعه تشکیل ‌شده ‌است که هر قسمت یک طرف کعبه را می‌پوشاند و قطعه پنجم هم در کعبه را دربرمی‌گیرد که هنگام نصب، وزن این پرده به حدود دو تُن می‌رسد.

این پرده با همکاری کارخانه‌های داخل و خارج عربستان تهیه‌می‌شود و پارچه حریر این پرده را هر سال یکی از کشورها هدیه‌می‌کند؛ پرده قبلی نیز به رؤسا و سران کشورهای اسلامی اهدا می‌شود.

بافت و آماده سازی پرده کعبه با دست و ماشین حدود 8 ماه طول می‌کشد.




داخل کعبه
داخل کعبه، تاکنون بارها تغییر یافته است. کسانی که به داخل آن رفته‌اند، آن را اینگونه شرح می‌دهند:
پس از باز شدن درب اصلی، درگاهی مقابل آن وجود دارد که از سنگ سیاهی می‌باشد. طول و عرض آن 5/1×1 متر و 20 سانتی متر از کف خانه گودتر است. در گذشته خانه دارای دو سقف بوده، که اکنون تنها همان سقف اصلی مشهود است و سقف دوم برداشته شده است.
3 ستون از چوب سخت و استواری به قطر 50 سانتی‌متر و ارتفاع 11 متر، از جنوب (ضلع ناودان کعبه) تا شمال در یک ردیف قرار دارند. سطح آنها با روکش‌هایی به عرض 5 سانتی‌متر و به صورت نوار، از چوب گران قیمتی به نام تیک پوشانده است و ستون‌ها در پایین مکعب شکل هستند.
هر ستون را سازه‌هایی از طلا و نقره همچون دستبند فرا گرفته و بر آن سازه‌ها، آیات قرآنی حک شده است. در ارتفاع 5 متری بین ستون‌ها، مفتولهای آهنی کشیده‌اند، که هدایای مختلف کعبه از قبیل ظروف و قندیل و آفتابه‌های نقره، در آن مفتولها قرار داده‌اند. تعداد این هدایا به 70 عدد می‌رسد و بعضی از آنها بسیار قدیمی هستند.
دیوارهای داخلی تا ارتفاع 4 متر و کف خانه، از سنگ خاکستری رنگی پوشیده شده و بین ستون اول و دم، روبروی درب خانه، صندوقی 100×70 سانتی و ارتفاع یک متر، از همان سنگ وجود دارد که دربی چوبی و بسیار زیبا دارد. داخل آن کلید درب بام کعبه و مشک و عنبر و عود نگهداری می‌شود. در روبه‌روی درب کعبه و در ضلع مقابل، در فاصله یک متری رکن یمانی، سنگی قهوه‌ای رنگ که بالای آن به شکل محراب گرد است وضع شده، که می‌گویند محل نماز پیامبر پس از فتح مکه بوده است ( این محل تقریبا همان محل شکافته شدن کعبه و تولد حضرت علی(ع) است). پس از ورود به کعبه در سمت راست، یعنی در رکن عراقی، دربی به نام باب‌التوبه یا باب علی(ع) وجود دارد. که قفل است. پشت این درب پلکانی مارپیچ مانند وجود دارد، که تا سقف امتداد دارد و پله‌های آن از نوعی شیشه آبی رنگ تهیه شده است. تمامی سقف خانه و دیوارها تا ارتفاع 4 متر، از پارچه‌ای به رنگ آبی آسمانی با میان دوزی‌های سفید پوشیده شده، که بر آن ((لااله‌الاالله)) و ((محمد رسول الله)) دیده می‌شود. بر دیوارهای شرقی و غربی به ارتفاع 80/1 متر، کتیبه‌های مختلفی که تجدید بنای داخل کعبه را در طول سالها نشان می‌دهد نصب شده، که قدیمی‌ترین آنها 629 ه.ق و جدیدترین آنها 1417 ه.ق را نشان می‌دهد.
درون کعبه هیچ گونه چراغی وجود ندارد و به خاطر بسته بودن درب، به شدت گرم می‌شود؛ به طوری که به هنگام باز کردن درب، با کولرهای گازی آن را خنک می‌کنند.
اینها شرح مشاهداتی افرادی است، که سعادت تشرف به داخل کعبه را داشته‌اند.

همه می دانیم اولین جائیکه مورد توجه مسلمانان جهان است که چه از نزدیک و چه از راه دور روی خود را به آن سمتمی کنند مکه مکرمه، و مهمتر از اون مسجدالحرام و آنهم به خاطر کعبه، خانه خداست.

پرده در کعبه  روی پرده سیاهی که روی کعبه کشیده شده چه نقشهایی بسته شده و چینوشته هایی را شامل شده است به همین منظور جهت مطالعه و آگاهی شما دوستان،تمام نوشته ها و آیاتی که بروی این پرده مشکی کعبه درج شده در این پستقرار داده ام.پس مطالب را دنبال کنید:

آیاتی که بر روی پرده درِ کعبه و حزام نقش بسته، از این قرار است:

پرده در کعبه ( به ترتیب از بالا به پایین )
قطعه اول:

قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِکَ فِی السَّمَاء فَلَنُوَلِّیَنَّکَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا(بقره:۱۴۴)

-بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ- وَسَارِعُواْ إِلَى مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّکُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَاالسَّمَاوَاتُ وَالأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِینَ(آل عمران: ۱۳۳)

- اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ (نور: ۳۵)


قطعه اول ضلع در کعبه
قطعه دوم:
- آیه الکرسی (بقره:۲۵۵)
- وسط آیهالکرسی بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ - لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُرَسُولَهُ الرُّؤْیَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَإِن شَاء اللَّهُ آمِنِینَ (فتح:۲۷)

قطعه دوم پرده در کعبه
قطعه سوم:
- مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاء عَلَىالْکُفَّارِ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُکَّعًا سُجَّدًا (فتح:۲۹) کهبه صورت دایره ای نوشته شده و در بین آن آیه: قُلْ یَا عِبَادِیَالَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِاللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعًا إِنَّهُ هُوَالْغَفُورُ الرَّحِیمُ (زمر:۵۳)

قطعه سوم در پرده کعبه
قطعه چهارم:
- لااله الا الله الملک الحق المبین محمد رسول الله صادق الوعد الامین
- سوره قریش
- دورتادور سوره حمد و بین آیات آن، ” الله ربّی” و “اللّه حسبی”

قطعه چهارم در کعبه
قطعه پنجم:
- صنعت هذه الستارة فی مکة المکرمة و أهداها الی الکعبه المشرفة خادم الحرمین الشّریفین فهد بن عبدالعزیز آل سعود تقّبل الله منه.

قطعه پنجم در کعبه

*****
ضلع در کعبه
حزام
قطعه اول:
- بِسْمِاللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ- وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَیْتَ مَثَابَةًلِّلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبْرَاهِیمَمُصَلًّى(بقره:۱۲۵) (۲۸۹ سانتی متر)

قطعه اول ضلع در کعبه
قطعه دوم:
-وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ أَن طَهِّرَا بَیْتِیَلِلطَّائِفِینَ وَالْعَاکِفِینَ وَالرُّکَّعِ السُّجُودِ (بقره: ۱۲۵)(۳۰۳سانتی متر)

قطعه دوم ضلع در کعبه
قطعه سوم:
- وَإِذْیَرْفَعُ إِبْرَاهِیمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَیْتِ وَإِسْمَاعِیلُرَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّکَ أَنتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ(بقره:۱۲۷)(۳۱۴ سانتی متر)

قطعه سوم ضلع در کعبه
قطعه چهارم:
-رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَیْنِ لَکَ وَمِن ذُرِّیَّتِنَا أُمَّةًمُّسْلِمَةً لَّکَ وَأَرِنَا مَنَاسِکَنَا وَتُبْ عَلَیْنَآ إِنَّکَ أَنتَالتَّوَّابُ الرَّحِیمُ (بقره:۱۲۸)(۳۳۸ سانتی متر)

قطعه چهارم ضلع در کعبه
زیر حزام:
- صنعتهذه الکِسوة فی مکة المکرمة و أهداها الی الکعبه المشرفة خادم الحرمینالشّریفین فهد بن عبدالعزیز آل سعود تقّبل الله منه.(۴۹۰ سانتیمتر)

زیر حزام ضلع در کعبه
- سوره توحید(۸۲ سانتیمتر * ۸۵ سانتی متر)
- الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (۵۸ سانتیمتر * ۷۲ سانتی متر)
- یا حیّ و یا قیّوم ( ۶۵ سانتیمتر * ۴۶ سانتیمتر)
- یا رحمن یا رحیم (۶۵ سانتیمتر * ۴۶ سانتیمتر)

زیر حزام ضلع در کعبه
*****
ضلع حجر اسماعیل
حزام
قطعه اول:
- بِسْمِاللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ - الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَّعْلُومَاتٌ فَمَنفَرَضَ فِیهِنَّ الْحَجَّ فَلاَ رَفَثَ وَلاَ فُسُوقَ وَلاَ جِدَالَ فِیالْحَجِّ (بقره:۱۹۷)(۳۲۳ سانتیمتر)

قطعه اول ضلع اسماعیل
قطعه دوم:
- وَمَاتَفْعَلُواْ مِنْ خَیْرٍ یَعْلَمْهُ اللّهُ وَتَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَالزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِ یَا أُوْلِی الأَلْبَابِ (بقره:۱۹۷)(۲۳۸سانتیمتر)

قطعه دوم ضلع اسماعیل
قطعه سوم:
- لَیْسَعَلَیْکُمْ جُنَاحٌ أَن تَبْتَغُواْ فَضْلًا مِّن رَّبِّکُمْ فَإِذَاأَفَضْتُم مِّنْ عَرَفَاتٍ فَاذْکُرُواْ اللّهَ عِندَ الْمَشْعَرِالْحَرَامِ (بقره:۱۹۸)(۲۵۲ سانتیمتر)

قطعه سوم ضلع اسماعیل
قطعه چهارم:
-وَاذْکُرُوهُ کَمَا هَدَاکُمْ وَإِن کُنتُم مِّن قَبْلِهِ لَمِنَالضَّآلِّینَ ثُمَّ أَفِیضُواْ مِنْ حَیْثُ أَفَاضَ النَّاسُوَاسْتَغْفِرُواْ اللّهَ (بقره: ۱۹۸ و۱۹۹)(۱۹۹ سانتیمتر)

قطعه چهارم ضلع اسماعیل
زیرحزام:
- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ - نَبِّئْ عِبَادِی أَنِّی أَنَا الْغَفُورُ الرَّحِیمُ (حجر:۴۹)(۲۴۰ سانتیمتر)

زیر حزام ضلع اسماعیل
- وَإِذَا سَأَلَکَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ (بقره:۱۸۶)(۲۴۳ سانتیمتر)

زیرحزام ضلع اسماعیل
- سوره توحید(۸۲ سانتیمتر * ۸۵ سانتی متر)
- الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (۵۸ سانتیمتر * ۷۲ سانتی متر)
- یا حیّ و یا قیّوم ( ۶۵ سانتیمتر * ۴۶ سانتیمتر)
- یا رحمن یا رحیم (۶۵ سانتیمتر * ۴۶ سانتیمتر)

زیر حزام ضلع حجر اسماعیل
*****
ضلع مستجار
حزام
قطعه اول:
- وَإِذْبَوَّأْنَا لِإِبْرَاهِیمَ مَکَانَ الْبَیْتِ أَن لَّا تُشْرِکْ بِیشَیْئًا وَطَهِّرْ بَیْتِیَ لِلطَّائِفِینَ وَالْقَائِمِینَ وَالرُّکَّعِالسُّجُودِ (حج:۲۶)(۳۲۸ سانتیمتر)

قطعه اول ضلع مستجار
قطعه دوم:
-وَأَذِّن فِی النَّاسِ بِالْحَجِّ یَأْتُوکَ رِجَالًا وَعَلَى کُلِّضَامِرٍ یَأْتِینَ مِن کُلِّ فَجٍّ عَمِیقٍ (حج:۲۷)(۲۴۳ سانتیمتر)

قطعه دوم ضلع مستجار
قطعه سوم:
-لِیَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَیَذْکُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِی أَیَّامٍمَّعْلُومَاتٍ عَلَى مَا رَزَقَهُم مِّن بَهِیمَةِ الْأَنْعَامِ فَکُلُوامِنْهَا (حج:۲۸)(۳۳۷ سانتیمتر)

قطعه سوم ضلع مستجار
قطعه چهارم:
-وَأَطْعِمُوا الْبَائِسَ الْفَقِیرَ ثُمَّ لْیَقْضُوا تَفَثَهُمْوَلْیُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْیَطَّوَّفُوا بِالْبَیْتِ الْعَتِیقِ صدقالله العظیم (حج:۲۸و۲۹)(۳۰۴ سانتیمتر)

قطعه چهارم ضلع مستجار
زیرحزام
- بِسْمِاللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ - وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ بِأَنَّ لَهُممِّنَ اللَّهِ فَضْلًا کَبِیرًا (احزاب:۴۷)(۲۴۴ سانتیمتر)

زیرحزام ضلع مستجار
- قالالله تعالی و وَمَن یَعْمَلْ سُوءًا أَوْ یَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّیَسْتَغْفِرِ اللّهَ یَجِدِ اللّهَ غَفُورًا رَّحِیمًا (نساء:۱۱۰)

زیرحزام ضلع مستجار
- سوره توحید(۸۲ سانتیمتر * ۸۵ سانتی متر)
- الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (۵۸ سانتیمتر * ۷۲ سانتی متر)
- یا حیّ و یا قیّوم ( ۶۵ سانتیمتر * ۴۶ سانتیمتر)
- یا رحمن یا رحیم (۶۵ سانتیمتر * ۴۶ سانتیمتر)

زیر حزام ضلع مستجار
*****
ضلع بین رکن یمانی و حجرالاسود
حزام
قطعه اول:
- بِسْمِاللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ - قُلْ صَدَقَ اللّهُ فَاتَّبِعُواْمِلَّةَ إِبْرَاهِیمَ حَنِیفًا وَمَا کَانَ مِنَ الْمُشْرِکِینَ (آلعمران:۹۵)(۲۵۴ سانتیمتر)

قطعه اول ضلع رکن یمانی و حجرالاسود
قطعه دوم:
- إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَکَّةَ مُبَارَکًا وَهُدًى لِّلْعَالَمِینَ (آل عمران:۹۶)(۲۶۷ سانتیمتر)

قطعه دوم ضلع رکن یمانی و حجرالاسود
قطعه سوم:
- فِیهِ آیَاتٌ بَیِّنَاتٌ مَّقَامُ إِبْرَاهِیمَ وَمَن دَخَلَهُ کَانَ آمِنًا (آل عمران:۹۷)(۲۰۳ سانتیمتر)

قطعه سوم ضلع رکن یمانی و حجرالاسود
قطعه چهارم:
-وَلِلّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَیْهِسَبِیلًا وَمَن کَفَرَ فَإِنَّ الله غَنِیٌّ عَنِ الْعَالَمِینَ (آلعمران:۹۷) ۳۰۳ سانتیمتر)

قطعه چهارم ضلع رکن یمانی و حجرالاسود
زیرحزام
- بِسْمِاللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ - ذَلِکَ وَمَن یُعَظِّمْ شَعَائِرَاللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوبِ (حج:۳۲)(۲۴۲ سانتیمتر)

زیرحزام ضلع رکن یمانی و حجرالاسود
- قال الله تعالی وَإِنِّی لَغَفَّارٌ لِّمَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدَى (طه:۸۲)(۲۳۷ سانتیمتر)

زیرحزام ضلع رکن یمانی و حجر الاسود
- سوره توحید(۸۲ سانتیمتر * ۸۵ سانتی متر)
- الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (۵۸ سانتیمتر * ۷۲ سانتی متر)
- یا حیّ و یا قیّوم ( ۶۵ سانتیمتر * ۴۶ سانتیمتر)
- یا رحمن یا رحیم (۶۵ سانتیمتر * ۴۶ سانتیمتر)

زیرحزام ضلع رکن یمانی و حجر الاسود
امیدوارم استفاده کافی و کامل رو برده باشید و ما را از دعای خیر خود بی نصیب نگذارید.


مقام ابراهيم
مقام حضرت ابراهیم (ع)



مقام ابراهیم سنگی است در ابعاد 50×40 سانتی‌متر؛ که می‌گویند اثر پاهای حضرت ابراهیم(ع) بر روی آن پیداست. ولی چون روی آن را با طلا پوشانده‌اند، اکنون تنها دو فرو رفتگی بیضی شکل معلوم است و جای پا مشاهده نمی‌شود. این سنگ در محفظه‌ای از کریستال قرار دارد و روی آن قبه‌ای طلایی، به ارتفاع حدودا 3 متر وجود دارد. در گذشته سنگ مقام ابراهیم درون قبه‌ای بود؛ که عکس آن در کتب قدیمی موجود است. ولی در سال 1385 ه.ق دولت سعودی آن را خراب کرد و محفظه جدید ساخت و به این ترتیب 5 متر بر محدوده طواف اضافه شد.



تا زمان پیامبر(ص) مقام ابراهیم به کعبه وصل بود. و در کنار درب کعبه قرار داشت. ولی آنچه از روایات شیعه و سنی برمی‌آید آن است که، عمر خلیفه دوم آن را به مکان کنونی منتقل کرد، که مورد اعتراض ائمه اطهار(ع) قرار گرفت. حتی هنگامی که امیرالمومنین(ع) بدعت‌های عمر را می‌شمرد، از انتقال مقام ابراهیم به عنوان اولین بدعت عمر نام برد. در فضیلت این سنگ همین بس که ائمه اطهار(ع) فرمودنده‌اند که، بهترین سرزمینها بین مقام و رکن حجرالاسود است و در روایات زیادی آمده است که، امام زمان(ع) به هنگام ظهور، بین مقام و رکن حجرالاسود می‌ایستد و دعوت خویش را اعلام می‌کند. سنگ اصلی که گفته می‌شود سفید رنگ و درخشان است، در زیر روکش طلایی است و به هیچ وجه قابل رویت نیست.


حجر اسماعيل


پس از آنکه خانه کعبه ساخته شد، اسماعیل(ع) در کنار آن خانه‌ای برای خود و مادرش ساخت، که همانا حجر اسماعیل است. این محل به وسیله نیم‌دایره‌ای، که از دو طرف به رکن عراقی و شامی ‌می‌رسد و در شمال کعبه قرار دارد مشخص شده است. ارتفاع این نیم دایره، حدودا 30/1 متر است. بر طبق روایات، حجر اسماعیل مدفن هاجر، اسماعیل (بین ناودان و رکن شامی)، دختران اسماعیل (نزدیک رکن شامی) و تعداد زیادی از پیامبران الهی (ع) است.
می‌گویند چون هاجر از دنیا رفت، اسماعیل 20 سال بیشتر نداشت و او را در حجر دفن کرد و دور آن دیواری کشید تا قبر او پایمال نشود. حجر را قسمتی از کعبه می‌دانند و لذا بر طبق روایتی که از رسول خدا(ص) نقل شده است، نماز خواندن در حجر اسماعیل مانند نماز خواندن در کعبه است. در روایاتی که از ائمه اطهار(ع) نقل شده است، نماز خواندن در حجر مورد تاکید قرار گرفته و حجر اسماعیل پس از حطیم (فاصله حجرالاسود و درب کعبه) و مقام ابراهیم، بهترین محل برای نماز خواندن است.
امام صادق(ع) در حجر اسماعیل، زیر ناودان کعبه نماز می‌خواندند؛ چون علت را پرسیدند، فرمود: اینجا محل نماز شبر و شبیر، فرزندان هارون (برادر حضرت موسی(ع)) است.
درباره دفن حضرت اسماعیل(ع) در حجر، جای هیچ بحثی نیست و او از معدود پیامبرانی است که محل دفن او کاملا مشخص است. در کتاب اخبار مکه آمده است: هنگامی که ابن زبیر کعبه را بازسازی می‌کرد، در حین حفاری حجر، به سنگ سبزی برخورد کردند، که هیچ یک از قریش نمی‌دانستند آن چیست. عبدالله بن صفوان به ابن زبیر گفت، که این سنگ را تکان مده، که قبر اسماعیل(ع) است و ابن زبیر چنان کرد.
امروزه در ایام حج تمتع و ماه مبارک رمضان، حجر اسماعیل محلی کاملا شلوغ است. ولی در ایام عمره، برای نماز خواندن در آن راحتی جا پیدا می‌شود. البته هر چه به کعبه نزدیکتر باشد شلوغ‌تر است و قسمت عقب حجر به نماز خواندن زنان اختصاص دارد.
محل مولودالنبی ص


مساجد مكه




مسجد جن

این مسجد در 200 متری قبرستان ابوطالب به سمت حرم، حدودا 50 متر بعد از پل حجون در داخل خیابان است. مساحت آن 600 متر مربع است و درب آن همواره باز است و کسی که از قبرستان ابوطالب به سمت مسجدالحرام حرکت می‌کند، پس از گذشتن از پل، مسجد در سمت راست او قرار دارد و با شماره‌ای مشخص شده است.
مسجد جن از مساجد قدیمی است، که اکنون در حال بازسازی است و درباره آن می‌گویند که، چون پیامبر(ص) در بازگشت از طایف در این محل استراحت کرد و شروع به خواندن قرآن و عبادت کرد، گروهی از جنیان با شنیدن آیات قرآن به آن حضرت ایمان آورده، که در آیات اول سوره جن به این موضوع یعنی ایمان آوردن جنیان اشاره شده است. پیامبر(ص) بعدها چندین بار همراه با عبدالله بن مسعود به اینجا می‌آمدند و آیات قرآن را بر آن طایفه می‌خواندند.
مسجد حمزه
این مسجد منصوب به حضرت حمزه(ع) و در منطقه مسفله، در نزدیکی تلاقی خیابان ابراهیم و خیابان حمزه است. حمزه(ع) از حامیان اصلی پیامبر(ص) بود، که پس از شهادت او در جنگ احد، پیامبر(ص) به او لقب سیدالشهداء داد. این مسجد در سال 1375 باز سازی شده و 160 متر مساحت دارد.
مسجد تنعیم
بر سر راه مدینه به مکه در مدخل ورودی مکه، در سمت چپ مسجدی زیبا و بزرگ به نام ((تنعیم وجود دارد))، که مساحت آن به 1200 متر می‌رسد. کسانی که در مکه می‌خواهند بار دیگر محرم شوند و برای خود یا دیگران عمره دیگری انجام دهند، باید به این مسجد آمده و از اینجا محرم شوند. مسجد یاد شده یکی از میقاتها بوده و نقطه آغازین حرم می‌باشد. زائرین باید برای احرام مجدد، برای سهولت، از هتل با لباس احرام خارج شده و پس از کرایه ماشین برای تنعیم، به مسجد و محرم شوند. سپس به سمت مسجدالحرام حرکت کنند.
مسجدالبیعه
از مساجد بسیار قدیمی است، که هنوز تخریب نشده و اگر از جمره عقبی حدودا 300 متر به سمت مکه برویم، مسجد در سمت چپ قرار دارد. بنای آن 375 متر مساحت داشته و کمتر به آن توجه می‌شود. در داخل آن کتیبه‌ای به خط کوفی قرار دارد، که قدمت آن را نشان می‌دهد.
این مسجد همان محلی است که مسلمانان مدینه به دور از چشم مشرکان، در آنجا با پیامبر(ع) پیمان بستند، که از آن حضرت حمایت کنند. خوب است زائران در زیارت این مسجد پس از بازدید از جمره اهتمام به خرج دهند تا این مسجد از مظلومیت و بی‌توجهی خارج شود.        مجد جعرانه

مسجد خیف
مسجدی است بزرگ به مساحت تقریبی بیست هزار متر، که در منی قرار دارد. این مسجد در طول سال بسته است و تنها در زمان وقوف حاجیان در منا باز می‌شود. مسجد خیف شاهد یکی از خطبه‌های پیامبر در حجه‌الوداع است، که آن خطبه اینک موجود است.
به گفته مورخان، 70 نفر از پیامبران در آنجا نماز خوانده‌اند، که از جمله آنان حضرت موسی(ع) و حضرت عیسی(ع) هستند و نماز خواندن در آنجا بسیار تاکید شده است. محل نماز رسول خدا در این مسجد، جلوی مناره کنونی است، که درگذشته گنبدی بزرگ بر فراز آن بوده که اکنون وجود ندارد و در نوسازی‌های اخیر، کمتر به آن توجه می‌شود
غار حرا؛ نقطه آغاز درخشش وحیانی نور در ظلمت
خبرگزاری مهر- گروه دین و اندیشه: غار حرا از جمله مکانهای مقدس و متبرک مکه است که نخستین آیات الهی در آن بر حضرت محمد(ص) نازل شد تا خط بطلانی بر تمام جهل‌ها نادانی‌ها باشد.

کوه حرا به نام‏ جبل النور، جبل القرآن وجبل الاسلام نیز معروف است. این کوه یکى از مکانهاى مقدس مکه و از آثار مذهبى باقیمانده دوران رسالت است .

جبل النور در شمال شرقى مکه، در مسیر جاده ‏اى واقع شده که به سمت عرفات رفته و در فاصله 5/1 کیلومترى‏ سمت راست آن جاده قرار دارد.

ورودی غار به سمت‏ شمال است که فضاى داخلی آن گنجایش تقریبى پنج نفر نشسته را دارد و ارتفاع غار نیز به اندازه قامت ‏یک انسان است.

غار حرا محل عبادت رسول خدا(ص) بوده و آن حضرت روزهایى از ایام سال، به ویژه ماه مبارک رمضان را در آنجا به سر مى‏برده و زمانهای طولانی را به عبادت و راز و نیاز با معبود خویش می گذراند.

در همین غار بود که نخستین آیات آغازین سوره علقبر آن حضرت نازل شد. به همین دلیل نیز این غار از جمله بهترین و متبرک ‏ترین نقاط مکه محسوب شده و حاجیهایی که توانایی بالارفتن از کوه را دارند، به آنجا مى‏روند.

جبل الرحمه در صحرای عرفات


منا
کوه ثور
~ نوشته شده در 89/12/12 ~ ساعت ~ توسط شمس (سلیمانی) ~

سلام بر حسین و اربعینش


تصویری ناب از داخل ضریح مطهر حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام

 

مى‏نویسند زیبایى ، آدرس خانه خدا است و حسین یعنى زیبا که از حسن و

زیبایى صادر مى‏شود . اگر زیبایى با آزادگى ممزوج شود، تندیسى جاودان

خواهد ساخت که نظیرى براى آن نتوان یافت. ...

...

کجای قافله ی  بی عباس (ع)؟

زینبَ  عشقون سنون قارداش فروغ دیده دور

اوزگه بیلمز حالیمی عشقون یولی پیچیده دور

 

 

عشقیمه قوی داشویران بیگانه گولسون یا حسین

خوشدی باشیم پارچالانسون قان توکولسون یا حسین

اذن ور زینب باشیننان قان توکلسون یا حسین

روح حاج حسن شریفی با عاشورائیان محشور باد.

 

Photograph:Pilgrims worshipping at the tomb of al-Husayn ibn 'Ali, Karbala', Iraq.

 

سلام بر حسین و اربعینش، سلام بر اربعین و زائرانش! 

 به شوق زیارت صحن و سرای جان فزایت یا حسین، اربعین شهادتت را

به سوگ می نشینیم،  هر چند کاروان زینب(س) باز به کربلا رسید

و کنگره عشق برگزار شد و ولی ما هنوز اندر خم یک کوچه ایم. 

 یا حسین!

اینک قریب چهل روز از غروب غم فزای شهادت شقایق ها می گذرد؛ و اینک از صدای نحص شلاق خزان بر پیکر آلاله ها، اربعینی می گذرد و  اسارت، سیلی، غربت، فریاد و بیدارگری سهم حاملان پیغام قاصدک های عترت و عظمت شد.کربلا؛ این خارستان خشک و بی آب، دریای انسانیت و کمال است، اقیانوس بی کرانه ای است که در آن گوهر همه عظمت ها و خوبی ها به رنگ مظلومیت، یافتنی است؛ اما غواص قهار می طلبد. و هر کدام به فراخور حالمان از کربلا، محرم، عاشورا و اربعین، برداشتی داریم و بر اساس آن قضاوتی ....در زیارت اربعین پیرامون فلسفه آن آمده است: و بذل مهجته فیک لیستنقذ عبادک عن الجهاله و حیره الظلاله: حسین علیه السلام خون قلبش را به آستان الهی هدیه داد تا بندگان را از ظلمت جهل و نادانی و حیرت گمراهی رهایی بخشد.
دل هایمان بی تاب سالار شهیدان، و چشمانمان بر مظلومانه ترین شهادت تاریخ همواره درخشان و بارانی باد.

ددی ظالم بو همان قلبی یانان زینب دی

شرفی شهرتی دنیانی دوتان زینب دی

چوخ رشیدیدی بش اون گونده بوکولدی قدی

                 بو همان باشنی محملده یاران زینب دی

 التماس دعا.


...

اربعین; بلوغ عاشورا

http://atshan.persiangig.com/image/mazhabi/karb.jpg

در غروب عطش آلود، وقتی برق شقاوت خنجری آبگون بر حنجره آخرین شهید نشست. وقتی صدای شکستن استخوان در گوش سم‏ها پیچید و آنگاه که خیمه‏ها در رقص شعله‏ها گم شدند، جلادان همه چیز را تمام شده انگاشتند. هشتاد و چهار کودک و زن، در ازدحام نیزه و شمشیر، از ساحل گودالی که همه هستی‏شان را در آغوش گرفته بود گذشتند. تازیانه در پی تازیانه، تحقیر و توهین و قاه‏قاهی که با آه آه کودکان گره می‏خورد، گستره میدان شعله‏ور را می‏پوشاند.

دشمن به جشن و سرور ایستاده است و نوازندگان، دست افشان و پایکوبان، در کوچه‏های آراسته، به انتظار کاروانی هستند که با هفتاد و دو داغ، با هفتاد و دو پرچم، با شکسته‏ترین دل و تاول‏زده‏ترین پا، به ضیافت تمسخر و طعنه و خاکستر و خنده آمده است.

زنان با تمامی زیورآلاتشان به تماشا آمده‏اند. همه را اندیشه این است که با فرو نشستن سرها بر نیزه، همه سرها فرو شکسته است.

اما خروش رعدگونه زینب‏علیها السلام، آذرخش خشم سجادعلیه السلام و زمزمه حسین‏علیه السلام بر نیزه، همه چیز را شکست. شهر یکپارچه ضجه و اشک و ناله شد و باران کلام زینب جان‏ها را شست و آفتاب را از پس غبارها و پرده‏ها به میهمانی چشم‏های بسته آورد.

خبرآنلاین نوشت:

ابواسحاق مختار ثقفی معروف به "مختار ثقفی" از دلاوران و بزرگان عرب که به خونخواهی امام سوم شیعیان حضرت حسین بن علی علیه السلام و یاران او قیام کرد.

 وی در سال 1 هجرت بدنیا آمد، پدرش ابوعبیدبن مسعود ثقفی که در وقعه «یوم الحجر» درعراق به قتل رسید و مادرش "دومه" بنت وهب بود. مختار از مردم شهر طائف (مکه) و از قبیله بنی ثقیف بود که در خلافت عمربن الخطاب، همراه پدرش به مدینه رفت.

او در خلافت امیرالمومنین علی علیه السلام، با آن حضرت در عراق بود و بعد از شهادت حضرت، در بصره ساکن شد. در زمانیکه امام حسن مجتبی علیه السلام (امام دوم شیعیان) در ساباط مدائن جراحت برداشت و در خانه سعدبن مسعود ثقفی عموی مختار که از زمان امام علی و به فرمان آن حضرت، فرماندار مدائن بود پیشنهاد کرد که امام مجتبی را دستگیر و نزد معاویه بفرستد تا از وعده های مالی فراوان معاویه، بهره مند شوند، ولی "سعد" به شدت با مختار برخورد و پشنهاد او را رد کرد و مختار ساکت شد.

این اولین سابقه مختار در تاریخ اسلام است که به او نسبت داده اند اینکه گفته شده که به همین دلیل مختار در نزد شیعیان، از «عثمانیه» بود تا اینکه بعدها به شیعیان پیوست، ساختگی است زیرا مختار قبل از واقعه کربلا سال 61 هـ ق، یکی از شیعیان مردم کوفه بود. زمانی که مسلم بن عقیل نماینده امام حسین علیه السلام به کوفه فرستاده شد در منزل او اقامت کرد. در حمله مسلم بن عقیل به دربار "عبیدالله بن زیاد" و شهادت مسلم، مختار از کوفه بیرون رفته بود و بعد از برگشت توسط عبیدالله دستگیر و زندانی شد.

 او در تمام ایامی که حادثه کربلا اتفاق افتاد در زندان بود. سال 64 هجری قمری، بعد از مرگ یزیدبن معاویه (عبدالله بن زبیر) حاکم مکه از مختار دعوت به همکاری کرد. مختار با شروطی با او بیعت و بعد از اینکه شهر کوفه به دست «زبیری ها» افتاد او به کوفه بازگشت.

 


قیام مختار
وی 5 سال بعد از حادثه خونین کربلا و یکسال بعد از نهضت «توابین» خود را با انتساب با هدف خونخواهی حسین بن علی علیه السلام و انتقام از قاتلان شهدای کربلا قیام کرد. 14 ربیع الاول سال 66 هـ ق، در کوفه به پا خاست و "عبدالله بن مطیع" را که کارگزار "عبدالله بن زبیر" بود بیرون کرد. قیام و جهت گیری اصلی جنبش مختار با شعار «یا منصور امت» و «یا لثارات الحسین» بود.

 درگیری های سختی در محله ها و میدان های کوفه شد، گروه هایی کشته و گروه هایی تسلیم شدند و مختار وارد قصر کوفه شد. اشراف کوفه با او بیعت کردند. به نقل از «اخبارالطوال» اغلب سپاه مختار از موالی ایرانی بودند (تاریخ خلفا/522). مختار بعد از تسلط بر حکومت، قاتلان واقعه کربلا را کشت و نیروهایی به اطراف فرستاد تا هم در مناطق دیگر غالب شده و هم جنایتکاران آنجا را به کیفرشان برساند. مدتها این تحرکات و نبرد با طرفداران بنی امیه به طول انجامید.

برخی از سرکردگان که به هلاکت رسیدند
شمار کشته شدگان در قیام مختار را بر 3000 نفر گفته اند از جمله: عمربن سعد و پسرش شمربن ذی الجوش، حکیم بن طفیل، زیادبن مالک، خولی، منقذبن مره، عبدالله بن اسید، سنان، زیدبن رقاد، مالک بن بشر، حرمله، عمروبن حجاج، ربیعة بن مخارق (فرمانده نیروهای ابن زیاد).

اقدامات مختار
مهمترین اقدام مختار، مقابله با سپاه شام بود که درسال 67 هـ ق بین سپاه او به فرماندهی "ابراهیم بن اشتر" و سپاه شام به فرماندهی "عبیدالله بن زیاد" صورت گرفت که در این جریان بعضی از اصلی ترین سرکردگان و رهبران شام که مدتها در جنگهای مختلف عراق، شرکت داشتند، مثل عبیدالله بن زیاد، حصین بن نمیرسکونی، شرجیل بن ذی الکلاع، همگی کشته شدند و بقیه سپاه نیز شکست خورده و فراری و در شهر «موصل» آواره شدند.

...

چهل روز گذشت. حقیقت، عریان‏تر و زلال‏تر از همیشه از افق خون سربرآورد. کربلا به بلوغ خویش رسید و جوشش خون شهید، خاشاک ستم را به بازی گرفت. خونی که آن روز در غریبانه‏ترین غروب، در گمنام‏ترین زمین، در عطشناک‏ترین لحظه بر خاک چکه کرد، در آوندهای زمین جاری شد و رگ‏های خاک را به جنبش و جوشش و رویش خواند. چهل روز آسمان در سوگ قربانیان کربلا گریست و هستی، داغدار مظلومیت‏حسین‏علیه السلام شد. چهل روز، ضرورت همیشه بلوغ است، مرز رسیدن به تکامل است و مگر ما سرما و گرما را به «چله‏» نمی‏شناسیم و مگر میعادگاه موسی در خلوت طور، با چهل روز به کمال نرسید.

اینک، چهل روز است که هر سبزه می‏روید، هر گل می‏شکفد، هر چشمه می‏جوشد و حتی خورشید در طلوع و غروب، سوگوار مظلوم قربانگاه عشق است. چهل روز است که انقلاب از زیر خاکستر قلب‏ها شراره می‏زند. آنان که رنج پیمان‏شکنی بر جانشان پنجه می‏کشید و همه آنان که شاهد مظلومیت کاروان تازیانه و اشک و اندوه بودند و همه آنان که وقتی به کربلا رسیدند که تنها غبار صحنه جنگ و بوی خون تازه و دود خیمه‏های نیم سوخته را دیدند، اینک برآشفته‏اند، بر خویش شوریده‏اند. شلاق اعتراض بر قلب خویش می‏کوبند و اسب جهاد زین می‏کنند. چهل روز است که یزید جز رسوایی ندیده و جز پتک استخوان کوب، فریادی نشنیده، چهل روز است استبداد بر خود می‏پیچد و حق در سیمای کودکانی داغدار و دیدگانی اشکبار و زنانی سوگوار رخ نموده است. اینک، هنگامه بلوغ ایثار است. هنگامه برداشتن بذری است که در تفتیده‏ترین روز در صحرای طف در خاک حاصلخیز قتلگاه افشانده شد.

اربعین است. کاروان به مقصد رسیده است. تیر عشق کارگر افتاده و قلب سیاهی چاک خورده است. آفتاب از پس ابر شایعه و دروغ و فریب سر برآورده و پشت پلک‏های بسته را می‏کوبد و دروازه دیدگان را به گشودن می‏خواند. اربعین است. هنگامه کمال خون، باروری عشق و ایثار، فصل درویدن، چیدن و دوباره روییدن. هنگامه میثاق است و دوباره پیمان بستن. و کدامین دست محبت‏آمیز است تا دستی را که چهل روز از گودال، به امید فشردن دستی همراه، برآمده، بفشارد؟ کدامین سر سودای همراهی این سر بریده را دارد و کدامین همت، ذوالجناح بی‏سوار را زین خواهد کرد؟

اربعین است. عشق با تمام قامت‏بر قله «گودال‏» ایستاده است! دو دستی که در ساحل علقمه کاشته شد، بلند و استوار چونان نخل‏های بارور، سربرآورده و حنجره‏ای کوچک که به وسعت تمامی مظلومیت فریاد می‏کشید، آسمان در آسمان به جست‏وجوی همصدا و همنوا سیر می‏کند. راستی، کدامین یاوری به «همنوایی‏» و همراهی برمی‏خیزد؟

مگر هر روز عاشورا و همه خاک، کربلا نیست؟ بیایید همواره همراه کربلاییان گام برداریم تا حسینی بمانیم.

دکتر محمدرضا سنگری

...
~ نوشته شده در 89/12/06 ~ ساعت ~ توسط شمس (سلیمانی) ~

       حَجُکَّم مقبوُلٌ                   سَعیُکُم مَشکوُرٌ             ویروُسُکُم مَعدوُمٌ !

 

                          سوغات حاجی!                

 

کــــاروانت رسیـــد ای حاجی!               سفــر عمــره گشت طی  حاجی!      

 

آمــدی در فرودگـــــاه و رسید                چمدانهـــای  تـــو ز پی حاجی!

 

وزن بـــــار تــو را زدم تخمین                  روی همرفته شصت «ری»حاجی! (1)

 

جای سوغات، بوسه دادی و توش          آنفلانزای نــــو عA  (اِی)حاجی! (2)

 

(رندی آمد بــــه موقــع بوسـه-              بـر رخ تـــو گذاشت نی حاجی!!)

 

 دل تـــو گفت توبه کــــن آنجا                گوش کردی به حرف وی حاجی؟!

 

شکر لله کــــه بعد از این سخنت           حُرمت مطـرب است و می حاجی!

 

«پلیر» هــا  ز مکــــــه آوردی                 و زدی دگمــــه ی «پِلِی» حاجی!

 

شب کــــه رفتند جمله ی فامیل             دم گرفتــــــی دلی- دلی حاجی!

 

کردی اطعــــامِ هشتصــد نفری              ســور تـــــو برقرار هی حاجی!

 

مُشبَعــــان آمدند و هی خوردند              جائع از جـــــوع مُرد ای حاجی!

 

نهمین عمـــره ات قبـــول، بگو                دهمین عمــره هست کی حاجی؟!

 

*

-گرچه اول رسید «...مان پور»ش-           گفت این شعر را « سُلِی..» حاجی!!   

       

...........................................................

(1): ری:از واحدهای توزین قدیمی-معادل چهار من تبریز

(2): «آنفلانزا» میکروب ضعیف شده ی «آنفلو آنزا» می باشد!

امام صادق (عليه‌ السلام):

وإذا أرَدتَ الحَجَّ فَجَرِّدْ قَلْبَكَ لِلّهِ مِنْ قَبلِ عَزمِكَ مِنْ کُلِّ شاغِلٍ، وحِجابِ کُلَّ حاجِبٍ ... .
 

چون خواستی حج گزاری، پیش از آن که آهنگ رفتن کنی، دلت را از هر دلبستگی و مشغله‌ای و از هر حجابی، برای خدای خالی کن...

کافی، ج 6، ص 7
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم مهر 1389ساعت 8:19  توسط نادعلی سعیدی  |  نظر بدهید
باید از فرصت حج برای تمام زندگی بهره گرفت  

[1389/07/25 - 11:18 ]

آیت الله العظمی مکارم شیرازی در ديدار سرپرست حجاج ايراني گفت: حج، فرصتی برای تمام زندگی انسان محسوب می شود و باید در همین راستا برنامه ریزی کنیم. ...


به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حج ، آیت الله العظمی مکارم شیرازی در دیدار حجت الاسلام و المسلمین قاضی عسکر سرپرست حجاج ايراني گفت: اگر حج فصلی از سال است و زندگی است، ولی فرصتی برای تمام زندگی انسان محسوب می شود و باید در همین راستا برنامه ریزی کنیم. روحانیون حج نیز با این دیدگاه زائرین را هدایت کنند.

ایشان حساسیت کار روحانیون کاروان ها را مدنظر قرار داده و گفتند: لازم است کتاب های جامعی برای استفاده روحانیون کاروان های حج تدوین و منتشر شود.

آیت الله العظمی مکارم شیرازی با اشاره به تفرقه افکنی دشمنان گفتند: لازم است همه مسلمانان را به وحدت دعوت کنیم و خطر دشمنان اسلام از جمله اسرائیل را گوشزد کنیم.

ایشان همچنین انتخاب حجت الاسلام والمسلمین قاضی عسگر را شایسته و ارزشمند توصیف کردند و برای وی و مدیریت جدید بعثه مقام معظم رهبری آرزوی موفقیت نمودند.

در ابتدای این دیدار نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی گزارشی از وضعیت پذیرش،گزینش و آموزش روحانیون ارائه نمود.

همچنین گزارش سفر به کشورهای الجزایر و اندونزی جهت شرکت در اجلاس حج از دیگر بخش های گزارش حجت الاسلام و المسلین قاضی عسگر بود

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و پنجم مهر 1389ساعت 15:16  توسط نادعلی سعیدی  |  نظر بدهید
خدمت به زائران ضيوف الرحمن سنت پیشوايان ديني است  

[1389/07/21 - 17:00 ]

نماينده ولي فقيه و سرپرست حجاج ايراني گفت: كسي كه ميهمان خداوند است و نزد حق تعالي داراي چنين مقام و منزلتي است شايسته تكريم و احترام زياد است و براي خادمين ضيوف الرحمن افتخار است كه خدمتگذار آنها باشند. ...


به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حج وابسته به بعثه مقام معظم رهبری ، نماينده ولي فقيه و سرپرست حجاج ايراني در آستانه اعزام زائران ايراني به بيت الله الحرام در مراسم تواصي به حق گفت: يكي از ويژگي هاي زائران بيت الله الحرام ،" ضيوف الرحمن" بودن آنها است .اينان دعوت شدگان خداوند تبارك و تعالي هستند و به حدي در نزد باري تعالي داراي مقام منزلت هستند كه امام سجاد (ع) افتخار مي كردند در خدمت آنان باشند.

وي در ادامه افزود :كسي كه ميهمان خداوند است و نزد حق تعالي داراي چنين مقام و منزلتي است شايسته تكريم و احترام زياد است و براي خادمين ضيوف الرحمن افتخار است كه خدمتگذار آنها باشند.

حجت الاسلام والمسلمين سيد علي قاضي عسكر بر اهتمام زائران ايراني به معرفي چهره اي در خور و شايسته از اهل بيت (ع) و تشيع  تاكيد كرد و افزود :  افتخار زائران ايراني بيت الله الحرام اين است كه پيرو مكتب اهل بيت (ع) هستند و بايد در رعايت آداب و اخلاق اسلامي پيشرو باشند.

وي در ادامه افزود : زائران ايراني بيت الله الحرام سفيران انقلاب اسلامي هستند كه حضور خانواده هاي معزز شهيدان ، جانبازان ، ايثارگران و آزادگان در جمع زائران بيت الله الحرام حساسيت ويژه اي را در امر خدمتگذاري به زائران  طلب مي كند و بايد به عنوان يك وظيفه شرعي به آن نگريسته شود .

سرپرست حجاج ايراني  مهم ترين وظيفه كارگزاران حج را خدمت به زائران دانست و افزود : نيروهايي كه به حج اعزام مي شوند بايد توجه داشته باشند كه براي خدمت گذاري زائران به حج مشرف مي شوند و نبايد وظايف خود را فراموش كنند نبايد به كار هاي فردي بپردازد. 

وي درباره اهميت خدمت گذاري به زائران بيت الله الحرام به روايتي مشهور از امام معصوم استناد كرد و گفت : شخصي به نزد امام معصوم(ع) آمد و گفت : يا ابن رسول الله من و همراهانم  به مسجد الحرام رفتيم و آنها مرا در كنار اسباب و اثاثيه جهت مراقبت گذاشته و براي انجام طواف رفتند ...امام(ع) خطاب به آن شخص فرمود: كه اجر شما از آنها بيشتر است ."

وي در ادامه تصريح كرد : كارگزاران حج بايدبه دنبال كسب رضايت زائران بيت الله الحرام باشند . اگر روزي نتوانستند به مسجد الحرام هم بروند خداوند در قبال خدمت آنها  پاداش بيشتري عنايت خواهد فرمود .

حجت الاسلام والمسلمين سيد علي قاضي عسكر گفت : خادم ضيوف الرحمن وقتي خود را خدمتگزار واقعي زائران مي داند بايد عملا به آن بپردازد و كج خلقي ، بد اخلاقي و تند خويي از جمله رذايل اخلاقي هستند كه كه خدمتگزاران حج بايد از آنها به دور باشند  چنانكه در روايات  نيز بر آمده است : كساني كه مي خواهند به خانه خدا مشرف شوند بايد صبور و خوش خلق، باشند زيرا زائرين داراي سليقه هاي مختلفي هستند و در برخورد با آنها بايد صبوري پيشه كرد .

قاضي عسكر توجه به سيره ائمه (ع) در حج را مهم دانست و در اين مورد به روايتي از اميرالمومنين علي (ع) استناد كرد كه مي فرمايند:  من هيچ چيزي را از شما نخواسته ام و شما را ترغيب به هيچ كاري نكردم مگر اين كه خود قبل از  همه به آن عمل كرده باشم."

وي در اين باره افزود : بايد رفتار اسلامي را از امام علي (ع) بياموزيم  تا اخلاق اسلامي در رفتار همه كارگزاران حج تجلي كند.
 وي حسن خلق و برخورد مناسب را يكي از ويژگي هاي خادمين ضيوف الرحمن بر شمرد و افزود : سيره پيامبر(ص) پيش دستي كردن در سلام به ديگران است . ايشان حتي به كودكان نيز سلام مي كردند و بايد در رفتار و برخورد با ديگران به پيامبر(ص) تاسي جوييم .

نماينده ولي فقيه و سرپرست حجاج ايراني ارتباط برقرار كردن زائران ايراني با زائران ساير كشور ها را يكي از مسائل مهم در حج دانست و افزود :يكي از مشكلات زائران ايراني"ناآشنايي آنان به زبان عربي است " . پس اگر زائران ايراني با كلام و صحبت كردن نمي توانند با زائران ديگر نقاط جهان ارتباط برقرار كنند لااقل مي توانند با روي خوش و لبخند با آنان برخورد كنند. با برخورد هاي خوب و مناسب مي توان به طرفداران و مشتاقان اهل بيت(ع) افزود .

وي گفت : توجه به نماز اول وقت ، دعا ، ذكر و مراقبت از نفس بسيار مهم است . مبادا در كنارخانه خدا ، بارگاه نوراني پيامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) لب به غيبت بگشاييم  . بايد از لحاظ ذهني و روحي خود را برا ي پاك شدن و پاك ماندن آماده كنيم .

حجت الاسلام والمسلمين سيد علي قاضي عسكر خدمت به زائران بيت الله الحرم  را پرهيز از هرگونه گرايش و يا تفكر سياسي خاص دانست و افزود: خدمتگزاراني كه از سوي بعثه مقام معظم رهبري و سازمان حج و زيارت مشرف مي شوند يابد براي همه احترام قائل باشند و نسبت به نظام و دولت و جامعه اي كه در آن زندگي مي كنيم حساس بوده و نبايد به طرح مباحث اختلاف زا پرداخته شود .

وي به مساله "نقل ترددي" اشاره كرد و افزود : "نقل ترددي" مساله مهمي است كه اگر درست اجرا شود بسياري از مشكلات زائران حل مي شود. بايد مراقبت كرد تا امور به نحو بسيار مطلوبي به انجام رسد.

سرپرست حجاج ايراني ابراز اميدواري كرد كه شعار "همت مضاعف و كار مضاعف" به صورت عملي در حج امسال تجلي يابد.

وي در پايان گفت :نه تنها زائران ايراني بايد درتقويت وحدت و انسجام امت اسلامي بكوشند بلكه كارگزاران حج جمهوري اسلامي ايران نيزبايد  به اين مساله  بيش از همه اهتمام ورزند.

مراسم تواصي به حق دوشنبه هاي هر هفته  بين نماز ظهر و عصر در نمازخانه سازمان حج و زيارت برگزار مي شود

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و پنجم مهر 1389ساعت 12:34  توسط نادعلی سعیدی  |  نظر بدهید
حجاج با رعايت اخلاق ديني، مبلغي براي مکتب اهل بيت(ع) باشند  

[1389/07/25 - 09:36 ]

آيت الله العظمي صافي گلپايگاني در ديدار سرپرست حجاج ايراني گفت:حجاج با رعايت اخلاق ديني، مبلغي براي مکتب اهل بيت(ع) باشند. ...


به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حج ، اين مرجع تقليد با تقدير و تشکر از اقدامات خوب حجت الاسلام و المسلمين قاضي عسکر در ماه‌هاي اول مسئوليت خويش گفت: اين توفيقات بزرگ که براي شما پيش آمده است افتخاري براي نظام و شيعيان و اين نويد و بشارتي مهم براي توفيقات و خدمات بيشتر به زائران و حجاج عزيز است.

وي توفيق خدمت به حجاج را افتخاري بزرگ دانست و افزود: يکي از الطاف و عنايات غيبي خداوند متعال خدمت به حجاج است که به بعضي از بندگان خود اين توفيق را مي‌دهد و بايد خدمتگزاران به حجاج قدر آن را بدانند.

اين مرجع تقليد با اشاره به اينکه کنگره‌ جهاني و عظيم حج فرصت بسيار بزرگي براي معرفي معارف اهل بيت عليهم السلام به جهان اسلام است، اظهار كرد: حج به جهان اسلام تعلق دارد و شما هم با ارتباط قوي و با تدبير و اخلاق اسلامي مي‌توانيد با تمام مسلمانان جهان ارتباط برقرار کنيد و شيعه را به جهان اسلام بيش از پيش معرفي كنيد.

وي با تأکيد جدي بر حضور هميشگي شيعيان در حرمين شريفين و در مراسم حج بيان كرد: با علما و دانشمندان جهان اسلام ارتباط داشته باشيد و معارف بلند و نوراني اهل بيت عليهم السلام را به جهانيان منتقل کنيد و اگر شبهات و اشکالاتي در زمينه مذهب دارند، پاسخگوي آنها باشيد.

صافي با تأکيد بر ضرورت حفظ حجاب و شئونات اسلامي و پوشيدن چادر براي بانوان ايراني که به حرمين شريفين مشرف مي‌شوند،‌ افزود: بايد بانوان ما به گونه‌اي رفتار كنند که موجب عزت بيشتر و اعتبار و سرافرازي شيعه و مملکت ما باشد.

وي با تأکيد بر رعايت اخلاق و ادب اسلامي آن را بهترين وسيله‌ براي نزديک شدن قلب‌ها و احترام ملت‌ها و توجه به ايران اسلامي دانست.

صافي گلپايگاني در پايان براي موفقيت سرپرست حجاج ايراني و مسئولين حج دعا كرد و از همه‌ي حجاج خواست که براي رفع مشکلات مسلمانان و تعجيل در فرج حضرت بقية الله الاعظم ارواح العالمين له الفدا دعا کنند.

در ابتداي اين ديدار سرپرست حجاج ايراني، گزارشي از برنامه‌هاي حج امسال و طرح‌هاي مهمي که در ارتباط با مناسک حج انجام شده است به محضر وي ارائه كرد

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و پنجم مهر 1389ساعت 12:32  توسط نادعلی سعیدی  |  نظر بدهید
گزارش/خرید سوغاتیهای گرانقیمت و غیرمعنوی حذف شود  

[1389/07/24 - 08:00 ]

سالهاست سنت حسنه بدرقه و بازدید از زائران خانه خدا در فرهنگ ایرانی و اسلامی نهادینه شده است، فرهنگی نیکو که اکنون دستخوش تغییرات شده و برای برخی از حجاج خرید سوغات گرانقیمت و کرایه سالن غذاخوری مجلل از پرداختن به آداب و مناسک معنوی حج مهمتر است. ...


به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حج به نقل از مهر، بدرقه حاجی، خرید و سوغاتی در مکه و مدینه و همچنین سفره ولیمه حاجی سالهاست به عنوان یک سنت در شهرها و روستاهای کشور انجام می شود و به نوعی می توان گفت قسمتی از سفر حج هر حاجی ایرانی است. متاسفانه این سنت پسندیده همانند بسیاری از سنتهای ناب ایرانی دستخوش تغییرات شد به نحوی که اکنون چاووشی خوانی در زمان بدرقه حاجی از بین رفته و سفره های ولیمه که پای آن آشنا و غریبه و فقرا می نشستند جایش را به سالنهای مجلل با میهمانان ویژه داده  وهدایای تبرکی اعم از قوارههای چادری و سنگ غار حرا و آب زمزم هم جایش را با رایانه کیفی، پارچه های گران قیمت، لوازم صوتی و تصویری و آرایشی و بهداشتی و... عوض کرده است.

تغییرات مشهود در سنت مناسک حج موجب شده تا هزینه حجاج برای سفر به حج دو برابر شود و حاجی به جای پرداختن به آداب و مناسک حج و ادای مستحبات دغدغه خرید سوغاتی و سالن غذاخوری برای پذیرایی از میهمانان را داشته باشد. این در حالی است که مقام معظم رهبری در بیانات اخیر خود در جمع متولیان حج فرمودند: بهتر است حجاج ایرانی به جای هزینه سفره های ولیمه و سوغاتیهای گران قیمت به فکر آسیب دیدگان سیل پاکستان باشند و به آنان کمک کنند

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و پنجم مهر 1389ساعت 12:30  توسط نادعلی سعیدی  |  نظر بدهید

ولیمه حاجی باید طعم آسمانی داشته باشد

حجت الاسلام نجف نجفی روحانی کارشناس حج در گفتگو با خبرنگار مهر در مورد فرهنگ غالب حجاج ایرانی در مراسم و میهمانیهای بعد از حج و خرید سوغات و هدایا گفت: حج به عنوان فروع دین و از واجبات است و چون این واجب برگرفته از ندای آسمانی بوده پس باید تمامی اعمال و مناسک آن قبل و بعد از حج نیز آسمانی باشد در حالی که این ارزش به یک ناهنجاری تبدیل شده است.

وی افزود: در مناسک آسمانی و معنوی حج مسائلی همچون کارتهای دعوت گرانقیمت، سالنها و تالارها و رستورانها و سوغاتیهای سنگین تعریف نشده است زیرا ولیمه حاجی باید طعم آسمانی داشته و سفره ولیمه حج هم باید جایی پهن شود که آن مکان با فضایی معنوی ذهن و فکر میهمان را به سوی حضور میزبان به خانه خدا تداعی کند.

حجت الاسلام نجفی روحانی با بیان اینکه سفره ولیمه حاجی مستحب بوده و خیرات و برکات زیادی به همراه دارد گفت: امام علی(ع) سر سفره حاجی رفتند و وقتی دیدند بر سر این سفره فقیری حضور ندارد متاثر شدند در حالی که بر سر سفره های برخی از حجاج ایرانی حتی اقوام فقیر هم دعوت نمی شوند و میهمانیهای حج بیشتر جنبه تشریفاتی و چشم و همچشمی دارد.

وی اظهار داشت: دعوت از میهمانان برای دید وبازدید مسافر خانه خدا بیشتر از جهت گردهمایی مسلمانان و اقوام و آشنایان حائز اهمیت است تا در فضایی روحانی با طعامی معنوی حاجی بتواند ذره ای از صفای صفا، مرام مروه، معرفت عرفات و شعور مشعر را به دیگران منتقل کند ولی آیا میهمانیهای حجاج ایرانی اینگونه است؟

حجت الاسلام نجفی روحانی معتقد است بد حجابی، غیبت، راه ندادن فقرا، چشم و همچشمی و توزیع سوغاتیهای سنگین به مهمترین آفتهای بعد از حج برای حجاج ایرانی تبدیل شده است و در این میان نقش صدا و سیما، رسانه ها و دانشگاههای برای تبیین فرهنگ صحیح مناسک حج در جامعه حائز اهمیت است

+
~ نوشته شده در 89/12/03 ~ ساعت ~ توسط شمس (سلیمانی) ~